Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 29.11.2023 Tarihli Kararı Kapsamında Yabancı Boşanma Kararı Nedeniyle Mal Rejiminin Tasfiyesinden Kaynaklanan Alacak Davalarında Zamanaşımının Başlangıç Tarihi

Öz

Yabancı boşanma kararına bağlı mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak davalarında zamanaşımı süresinin başlangıcı bakımından hangi tarihin esas alınacağı meselesi öğretide tartışmalara neden olmaktadır. Bu bağlamda uygulamadaki gelişmeler de önem taşımaktadır. Özellikle de çalışmada, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun söz konusu konu kapsamında verdiği son karar olan 29.11.2023 tarihli kararı ele alınmaktadır. Yargıtay bu kararı ile uzun yıllardır kabul ettiği görüşünden vazgeçmiştir. Çalışmada, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun bahsi geçen kararı ışığında öğretideki görüşler incelenmekte ve bu tartışmalı hususta bir çözüm bulunmaya çalışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mal Rejimi Tasfiyesi Davaları
• Katkı Payı ve Değer Artış Payı Alacakları
• Dava Zamanaşımı
• Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m. 59
• Yabancı Boşanma Kararı
• Tanıma

Kaynakça

1. Akçay E, Türk Borçlar Kanunu’na Göre Zamanaşımı (On İki Levha 2010).
2. Aybay R ve Dardağan E, Uluslararası Düzeyde Yasaların Çatışması (Kanunlar İhtilafı) (2. Bası, İstanbul Bilgi Üniversitesi 2008).
3. Aygün M ve Önal A, ‘Yargıtay Kararları Işığında Milletlerarası Özel Hukukta Zamanaşımı’ (2016) 14(165) Legal Hukuk Dergisi 4907-4947.
4. Can H, Ergene D, Şahan FÇ ve Öztürk E, Milletlerarası Özel Hukuk (7. Bası, Adalet 2025).
5. Çelikel A ve Erdem BB, Milletlerarası Özel Hukuk (18. Bası, Beta 2024).
6. Doğan V, Yılmaz AÇ ve Ayhan İzmirli L, Milletlerarası Özel Hukuk (9. Bası, Savaş 2023).
7. Dural M, Öğüz T ve Gümüş MA, Türk Özel Hukuku Cilt III Aile Hukuku (18. Bası, Filiz 2023).
8. Ekşi N, Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi (2. Bası, Beta 2020).

9. Ersen Perçin G, Milletlerarası Özel Hukuk Bakımından Mal Rejimleri (On İki Levha 2014).
10. Gençcan ÖU, Mal Rejimleri Hukuku (8. Bası, Yetkin 2022).
11. Giray FK, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukukunda Zamanaşımı (Beta 2020).
12. Gülberk Varol B, ‘Katılma Alacağında Zamanaşımı Sorunu’ (2022) 21(44) İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Hukuk Sayısı 921-944.
13. Günarslan BF, Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Değer Artış Payı Alacağı (Seçkin 2017).
14. Güngör G, Türk Milletlerarası Özel Hukuku (3. Bası, Yetkin 2022).
15. Huysal B, ‘Yabancı Boşanma Kararına Bağlı Olarak Ortaya Çıkan Mali Sonuçların Talebinde Zamanaşımı Sürelerinin Başlangıcı’ (2019) 14(181-182) Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1625-1644.
16. Kaya B, ‘MÖHUK Çerçevesinde Tanınmış Yabancı Mahkeme Kararlarının Kesin Hüküm Etkisi’ (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi 2022).
17. Kılıçoğlu A, ‘Katılma Alacağında Zamanaşımı’ iç Sabih Arkan (ed), Prof. Dr. Fırat Öztan’a Armağan (Turhan 2010).
18. Kılıçoğlu A, Katkı-Katılma Alacağı (9. Bası, Turhan 2021).
19. Kıran B, ‘Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Katılma Alacağı’ (2022) 21(44) İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Hukuk Sayısı 849-864.
20. Nomer E, Devletler Hususî Hukuku (23. Bası, Beta 2021).
21. Oğuzman MK ve Öz MT, Borçlar Hukuku: Genel Hükümler Cilt-1 (22. Bası, Vedat 2024).
22. Özdamar D, Toker AG, Kayış F, Yağcıoğlu B ve Akgün Toker A, Yasal Mal Rejimi (Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi) ve Tasfiyesi (9. Bası, Seçkin 2024).
23. Özel S, Erkan M, Pürselim HS ve Karaca HA, Milletlerarası Özel Hukuk (3. Bası, On İki Levha 2024).
24. Özkaya E, Özel Hukukumuzda Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler (Seçkin 2012).
25. Reisoğlu S, Türk Borçlar Hukuku (25. Bası, Beta 2014).
26. Rétornaz V, ‘İlâm Zamanaşımına Türk Borçlar Kanunu md 153/6’nın Uygulanması’ (2014) (2) Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1131-1155.
27. Sargın F, Türk Milletlerarası Usûl Hukuku (Yetkin 2024).
28. Sargın F, ‘Yabancı Mahkeme İlâmlarına Dayalı İcra Yoluyla Takip Edilebilirliğe Bir Engel Olarak “Zamanaşımı”’ (2017) 6(2) Uluslararası Ticaret ve Tahkim Hukuku Dergisi 285-380.
29. Sargın F, ‘Yabancı Mahkeme İlamlarının (Tanınması ve) Tenfizi Dolayısıyla Gündeme Gelen Bir Sorun: Zamanaşımı’ iç Süheylâ Balkar Bozkurt (ed), Yabancı Mahkeme ve Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizinde Güncel Gelişmeler (On İki Levha 2018).
30. Sarıöz Büyükalp İ, AİHS ve AİHM Kararlarında İncelenmesi Suretiyle Adil Yargılanma Hakkının Türk Milletlerarası Usûl Hukuku Üzerindeki Etkileri (On İki Levha 2018).
31. Sarı S, Evlilik Birliğinde Yasal Mal Rejimi Olarak Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi (Beşir 2007).
32. Şensöz Malkoç E, Aile Hukukuna İlişkin Yabancı Kararların Tanınması (On İki Levha 2017).
33. Şanlı C, Esen E ve Ataman-Figanmeşe İ, Milletlerarası Özel Hukuk (11. Bası, Beta 2024).
34. Şıpka Ş, ‘Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Tasfiyeyi ve Katılma Alacağını Talep Hakkına İlişkin Zamanaşımı Süreleri’ iç Cengiz Koçhisarlıoğlu, Süha Tanrıver, Fügen Sargın, Erkan Küçükgüngör, Zarife Şenocak ve Mehmet Demir (edr), Prof. Dr. Bilge Öztan’a Armağan (Turhan 2008).
35. Şıpka Ş ve Özdoğan A, Yargı Kararları Işığında Soru ve Cevaplarla Eşler Arasındaki Malvarlığı Davaları (On İki Levha 2015).
36. Tarman ZD, Özgün Şemalarla Milletlerarası Özel Hukuk: Kısa Ders Kitabı (3. Bası, Vedat 2023).
37. Tekinalp G, Milletlerarası Özel Hukuk: Bağlama ve Usul Hukuku Kuralları (13. Bası, Vedat 2020).
38. Tutumlu MA, Türk Borçlar Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na Göre Zamanaşımı ve Zamanaşımı Def’i (Seçkin 2024).
39. Uluç Y, Mal Rejimleri ve Tasfiyesi (Yetkin 2014).
40. Uluç Y, ‘Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanunun 59. Maddesi Karşısında Yabancı Mahkeme Kararının Kesin Hüküm veya Kesin Delil Etkisi ile Zamanaşımının Başlangıcı Sorunu’ (2015) 80(2) İzmir Barosu Dergisi 295-330.
41. Zeytin Z, ‘Artık Değere Katılma ve Değer Artış Payı Alacağında Zamanaşımı’ (2008) (21) Terazi Hukuk Dergisi 15-24.
42. Zeytin Z, Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Tasfiyesi (5. Bası, Seçkin 2021)