Türk Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Uygun Bedel Hakkı Var mıdır? FSEK m. 80/3’ün Anlamı Üzerine Bir İnceleme

Öz

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu eser sahibi ve bağlantılı hak sahiplerine münhasır nitelikte haklar tanımaktadır. Bu hakların kapsamına giren kullanımlarla ilgili olarak, olayın özelliklerine göre hak sahipleri ya da meslek birlikleri ile sözleşmeler yapılması gerekir. Bununla birlikte FSEK m.80/3’te, lafzına bakıldığında, Kanunun tanıdığı hakların münhasır niteliğinden ayrışıp, uygun bedel hakkı şeklinde düzenlenen bir hakkın varlığı izlenimi yaratan bir düzenlemeyle karşılaşılmaktadır. Bu düzenleme özellikle, son dönemde oyuncuların dijital platformlara yönelttikleri talepler ekseninde gündeme gelmiştir. Bu durum söz konusu maddenin analizini gerekli kılmıştır. Çalışma, söz konusu tartışmalı düzenlemenin niteliğini, tarihsel ve amaçsal olarak analiz etmekte ve anılan talepler bakımından zemin oluşturup oluşturamayacağını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• FSEK
• Bağlantı Haklar
• Münhasır Hak
• Uygun Bedel Hakkı

Is There a Right to Equitable Remuneration in Turkish Copyright Law? An Analysis of the Meaning of Article 80(3) of the Law on Intellectual and Artistic Works (FSEK)

Öz

The Turkish Law on Intellectual and Artistic Works grants authors and holders of neighbouring rights exclusive rights. With respect to uses falling within the scope of these rights, the circumstances of the particular case generally require that agreements be concluded with the relevant right holders or with collective management organisations. However, when examined in light of its wording, Article 80/3 of the Act appears to depart from the exclusive nature of the rights granted under the Law and creates the impression of recognising a right formulated in the form of a right to equitable remuneration. In recent years, this provision has gained prominence in the context of claims brought by performers—especially actors—against digital platforms. This development has rendered a closer examination of the provision necessary. This study analyses the nature of this controversial provision from both a historical and a teleological perspective and seeks to determine whether it may serve as a legal basis for the aforementioned claims.

Anahtar Kelimeler

• Law on Intellectual and Artistic Works (FSEK)
• Related Rights
• Exclusive Rights
• Right to Equitable Remuneration

Kaynakça

1. Antalya G ve Topuz M, Medeni Hukuk: Giriş Temel Kavramlar Başlangıç Hükümleri (5. Baskı, Seçkin Yay. 2024)
2. Arkan A, Eser Sahibinin Haklarına Bağlantılı Haklar (Vedat Kitapçılık 2005)
3. Baygın C ve Nar A, Medeni Hukuk Dersleri-I: Başlangıç Hükümleri ve Kişiler Hukuku (Göz. Geç. 4. Baskı, Yetkin Yay. 2023)
4. Bozbel B, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku (Oniki Levha Yay. 2012)
5. Dural M ve Sarı S, Türk Özel Hukuku Cilt I: Temel Kavramlar ve Medeni Kanunun Başlangıç Hükümleri, (Filiz Kitabevi 2022)
6. Ficsor M, ‘Collective Management of Copyright and Related Rights in the Digital, Networked Environment: Voluntary, Presumption-Based, Extended, Mandatory, Possible, Inevitable?’ in Daniel Gervais (ed), Collective Management of Copyright and Related Rights, (Kluwer Law International 2006)
7. Ficsor M, Guide to the Copyright and Related Rights Treaties Administered by WIPO and Glossary of Copyright and Related Rights Terms (Ficsor WIPO Rehber) (2004) 287 accessed 15 April 2026.
8. Geiger C and Bulayenko O, ‘Creating Statutory Remuneration Rights in Copyright Law: What Policy Options under the International Legal Framework?’ in Henning Grosse Ruse-Khan and Axel Metzger (eds), Intellectual Property Ordering Beyond Borders (Cambridge University Press 2022)

9. Ginsburg J, ‘Fair Use for Free, or Permitted-but-Paid?’ (2015) Cilt (29) Berkeley Technology Law Journal 1383 accessed 15 April 2026
10. Okutan Nilsson G, ‘Eser, İcra, Yapım ve Yayınların Umuma Açık Mahallerde Kullanımı Bağlamında Uluslararası Hukuk ve AB Hukukunda Temsil ve İletim Kavramları’ (2016) Cilt (12) Sayı (46) FSHD-Fikri ve Sınai Haklar Dergisi
11. Öztan F, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku (Turhan Kitabevi 2008)
12. Perlmutter S, Hoberg-Peterson B, Reinbothe J and Marks D, ‘Commentary: Audiovisual Performers’ Rights: Developments in the WIPO’ (2001) Cilt (6) International Intellectual Property Law and Policy 96-1
13. Riis T, ‘Remuneration Rights in EU Copyright Law’ (2020) Cilt (4) IIC-International Review of Intellectual Property and Competition Law
14. Serozan R, Medeni Hukuk: Genel Bölüm/Kişiler Hukuku (Vedat Kitapçılık 2018)
15. Suluk C, Karasu R ve Nal T, Fikri Mülkiyet Hukuku (Güncellenmiş 8. Baskı, Seçkin Yay. 2024)
16. Tekinalp Ü, Okutan Nilsson G ve Şehirali Çelik F, Tekinalp Fikri Mülkiyet Hukuku, (Güncelleştirilmiş ve Genişletilmiş 6. Baskı, Oniki Levha Yay. 2025)
17. von Lewinski S, ‘The Beijing Treaty on Audiovisual Performances’ (2020) No (13-08) Max Planck Institute for Intellectual Property and Competition Law Research Paper, 2 accessed 15 April 2026
18. Yavuz L, Alıca T ve Merdivan F, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu, Cilt II (Seçkin Yay. 2014)
19. Yusufoğlu Bilgin F, ‘Dijital Platformlar ve TV Kuruluşlarının FSEK m. 80/II Kapsamında Ödemeleri Gereken ‘Uygun Bedel’ ve FSEK m. 71/1’de Tanımlanan Telif Suçu Arasındaki Bağlantı’, Tekin Memiş (ed), Fikri Mülkiyet Hukuku Yıllığı 2023 (Yetkin Yay. 2024)