Grev Ertelemesi: Türk İş Hukuku ile ABD İş Hukukunun Karşılaştırmalı Analizi

Öz

Grev hakkı modern toplu iş hukukunun temel unsurlarındandır. Öte yandan, grevler toplumsal menfaatlerle çatışan sonuçlar doğurabilir. Bu hallerde, devletin greve müdahalesinin meşru olduğu kabul edilmektedir. Grev ertelemesi de devletin greve müdahalede kullandığı enstrümanlardan biridir. Türk hukuku bakımından, karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir grev, genel sağlığı veya millî güvenliği bozucu nitelikte ise Cumhurbaşkanı bu uyuşmazlıkta grevi altmış gün süre ile erteleme yetkisini haizdir. Bu düzenlemeye kaynaklık eden ABD iş hukukunda da benzer müdahale biçimi halen mevcut olmakla beraber ABD hukukunda daha farklı bir kurumsal ve usuli yapının tasarlandığı görülmektedir. Bu çalışma, unsurları, işleyiş biçimleri ve uygulamadaki sonuçlarına değinerek her iki hukuk sistemi arasındaki ayrışmaya odaklanmaktadır. Bu sayede, grev ertelemesi özelinde toplu iş uyuşmazlıklarına devletin müdahalesi bakımından karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Grev Ertelemesi
• Grev Hakkı
• Karşılaştırmalı İş Hukuku
• ABD İş Hukuku.

Strike Postponement: A Comparative Analysis of Turkish Law and U.S. Labor Law

Öz

The right to strike is one of the fundamental elements of modern collective labor law. On the other hand, strikes can produce results that conflict with social interests. In such cases, it is accepted that state intervention in strikes is legitimate. Postponement of strikes is one of the instruments used by the state to intervene in strikes. Under Turkish law, if a legal strike that has been decided or commenced is of a nature that disrupts public health or national security, the President has the authority to postpone the strike for a period of sixty days. Although this form of intervention also exists in U.S. labor law, which is the source of the regulation in Turkish law, it is seen that a different institutional and procedural structure has been designed. This study focuses on the divergence between the two legal systems by addressing their legal bases, modes of operation, and practical outcomes. In this way, it aims to provide a comparative assessment of the limits of state intervention in collective labor disputes, specifically in the context of strike postponement.

Anahtar Kelimeler

• Strike Postponement
• Right to Strike
• Comparative Labor Law
• U.S. Labor Law.

Kaynakça

1. Akgüner T, ‘Milli Güvenlik Kavramı Üzerine Bazı Düşünceler’ (1985) 1-3(6) İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi 13-16.
2. Aktay AN ve Özdemir Ertürk O, (Yenilenmiş 4. Bası, Seçkin 2024).
3. Akyiğit E, (Güncellenmiş 5. Bası, Seçkin 2024).
4. Aybay R, ‘Milli Güvenlik Kavramı ve Milli Güvenlik Kurulu’ (1978) 33(1) Ankara Üniversitesi Sosyal BilimlerFakültesi Dergisi 59-82.
5. Aydın U, ‘From the Taft-Hartley Act to Turkish Industrial Relations Postponement of Legal Strikes: A Legal Borrowing Case’ (2004) 25(3) Comparative Labour Law & Policy Journal 365-390.
6. Baird CW, ‘Reforming Federal Laws on Private Sector Labor Unions’ CATO Policy Analysis, (2025) 1002 1-10. Balser J and Shimabukuro JO, ‘The UAW-Automakers Labor Dispute and Taft-Hartley’s National Emergency Provisions’ (Congressional Research Service 10 February 2023) accessed 26 March 2026.
7. Baycık G, (1. Bası, Uluslararası Çalışma Örgütü Türkiye Ofisi 2019)
8. Blyth M, ‘Policies to Overcome Stagnation: The Crisis, and the Possible Futures, of All Things Euro’ (2016) 13(2) European Journal of Economics and Economic Policies 215-228.

9. Blyth M, ‘The End of Social Purpose? Great Transformations of American Order’ in Peter J. Katzenstein and Jonathan Kirshner (eds), (Cornell University Press 2022) 35-53.
10. Boeckel R, ‘Strike Emergencies and The President’ (CQ Researcher, 1925) accessed 26 March 2026.
11. Bulut M, (1. Bası, On İki Levha 2020).
12. Caniklioğlu N, ‘6356 Sayılı Kanuna Göre Grev Yasakları ve Grevin Ertelenmesi’ (2013) 39(4) Çalışma ve Toplum Dergisi 289-316.
13. Caniklioğlu N, ‘6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun Toplu İş Uyuşmazlıklarının Çözümüne İlişkin Yeni Düzenlemeleri’ (2012) 50(6) İşveren Dergisi 53-56.
14. Centel T, ‘Grev Yasak ve Sınırlamalarına Topluca Bakış’ (2013) 15(8) TİSK Akademi 7-20.
15. Cox A, Bok DC, Gorman RA and Finkin MW, , (11th edn, The Foundation Press 1991).
16. Cullen DE, ‘The Taft-Hartley Act in National Emergency Disputes’ (1953) 7(1) ILR Review 15-30 accessed 26 March 2026.
17. Çelik A, ‘Türkiye’de Milli Güvenlik Gerekçeli Grev Ertelemeleri’ (2008) 18(3) Çalışma ve Toplum Dergisi 87-132.
18. Çelik N, Caniklioğlu N, Canbolat T ve Özkaraca E, (36. Bası, Beta 2023).
19. Dereli T, ‘6356 Sayılı Yeni Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu: Genel Bir Değerlendirme’ (2013) 36(1) Çalışma ve Toplum Dergisi 41-64.
20. ‘Developments in the Law: The Taft-Hartley Act’ (1951) 64(5) Harvard Law Review, 781-852, accessed 26 March 2026.
21. Donley, Madeline W. and Shimabukuro, Jon O., ‘The UPS-Teamsters Labor Dispute and Taft-Hartley’s National Emergency Provisions’ (Congressional Research Service, 24 August 2023) accessed 26 March 2026.
22. Ekmekçi Ö ve Yiğit E, (Güncellenmiş 7. Bası, On İki Levha 2025).
23. Esener T ve Demir E, (1. Bası, Vedat 2019).
24. Esmer O, (1. Bası, Yetkin 2024).
25. Feldacker BS and Hayes MJ, (5th edn, Cornell University Press 2014).
26. Gerek N, ‘6356 sayılı Kanunun Grev ve Lokavt Konusunda Öngördüğü Değişiklikler’ (2013) 24(6)/25(1-2) TÜHİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi 1-14.
27. Goldman AL and Corrada RL, in Roger Blanpain (ed), (3. revised edn, Kluwer Law International 2011)
28. Gross JA, ‘The NLRB: Then and Now’ (2011) 26(2) ABA Journal of Labor & Employment Law 213-229.
29. Gross JA, ‘Worker Rights as Human Rights: Wagner Act Values and Moral Choices’ (2004) 4(3) University of Pennsylvania Journal of Labor and Employment Law 479-492.
30. Günay Cİ, (2. Bası, Seçkin 2025).
31. Güzel MŞ, , (1. Bası, Kaynak 1996).
32. Heper H, (1. Bası, Seçkin 2022).
33. Hilgert RL and Schoen SH, (8th edn, a Times Mirror Higher Education Group 1996).
34. ILO, Freedom of Association, ‘Digest of Decisions and Principles of the Freedom of Association Committee of the Governing Body of the ILO’ (Revised 5. edn 2006) accessed 26 March 2026.
35. Joseph R. Biden, Jr., Executive Order 14077-Establishing an Emergency Board To Investigate Disputes Between Certain Railroads Represented by the National Carriers’ Conference Committee of the National Railway Labor Conference and Their Employees Represented by Certain Labor Organizations Online by Gerhard Peters and John T. Woolley (The American Presidency Project, 15 July 2022) March 2026.
36. Kabakcı M, (1. Bası, EMO 2024).
37. Kılıçoğlu M ve Tüfek ÖF, (Genişletilmiş 3. Bası, Platon 2023).
38. Kutal M, ‘“Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi” Yasasının Kimi Hükümlerinin İptali İstemi ile Anayasa Mahkemesine Açılan Davaya İlişkin Notlar’ (2015) 44(1) Çalışma ve Toplum Dergisi 13-27.
39. Kutal M, ‘Hükümetin Greve Müdahalesi’ (2011) 22-23 Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi 45-62.
40. Levin David, ‘The 1997 UPS Strike: Beating Big Business & Business Unionism’ (LABORNOTES, 15 August 2017) accessed 26 March 2026.
41. Lyndon B. Johnson, Statement by the President on the Failure of Taft-Hartley Procedures in the Longshoremen’s Strike, Online by Gerhard Peters and John T. Woolley (The American Presidency Project, 20 December 1968) accessed 26 March 2026.
42. Morris CJ, ‘How The National Labor Relations Act Was Stolen and How It Can Be Recovered: Taft Hartley Revisionism and the National Labor Relations Board’s Appointment Process’ (2012) 33(1) Berkeley Journal of Employment and Labor Law 1-71.
43. Mulroy TR, ‘The Taft-Hartley Act in Action’ (1948) 15(3), University of Chicago Law Review, accessed 26 March 2026.
44. Narmanlıoğlu Ü, ‘Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun Toplu İş Uyuşmazlıklarına İlişkin Yeni Hükümleri’ (1. Bası, Seçkin 2013) 93-113.
45. Öktem Songu S, (1. Bası, Beta 2019).
46. Roberts HS, ‘Compulsory Arbitration of Labor Disputes in Public Utilities’ (1950) 1(9), Labor Law Journal 694- 704, HeinOnline accessed 26 March 2026.
47. Sur M, ‘6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda Grev Hakkı’ (2012) 28(7) Sicil İş Hukuku Dergisi 163-171. Sur M, (X 1987).
48. Şahlanan F, (1. Bası, On İki Levha 2020).
49. Taft RA, ‘The Taft-Hartley Act: A Favorable View’ (1951) (274) The Annals of the American Academy of Political and Social Science 195-199.
50. Topalhan T, ‘275 ve 2822 Sayılı Yasalar Döneminde Grev Ertelemelerinin Mukayeseli Analizi’ (2003) 2(7) Kamu-İş 1-23.
51. Truman, Harry S. ‘Veto of the Taft-Hartley Labor Bill’ (Trumanlibraray, 20 June 1947) accessed 26 March 2026.
52. Tuncay AC, Savaş Kutsal B ve Bozkurt Gümrükçüoğlu Y, (Revize Edilmiş 9. Bası, Beta, 2025).
53. Tunç H ve Döner A, ‘MGK ve Milli Güvenlik Kavramı’ (1998) 1(1), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi 3-23.
54. Tunçomağ K ve Centel T, (10. Bası, Beta 2022).
55. Ugan Çatalkaya D, (1. Bası, Beta 2019).
56. Ulucan D ve Baskan E, ‘Türk İş Hukukunda Grevin Ertelenmesi ve Konuya İlişkin Bir Anayasa Mahkemesi Kararının Değerlendirilmesi’ (1. Bası, On İki Levha 2019) 177-203.
57. Uşan MF ve Kaya C, ‘Danıştay Kararları Işığında Bakanlar Kurulunun Grev Ertelemesi’ iç Süleyman Başterzi (ed), (2) (1. Bası, Beta 2011) 1721-1741.
58. Yearley CK, ‘Taft-Hartley Act’ (2023) https://www.ebsco.com/research-starters/history/taft-hartley-act accessed 26 March 2026.
59. Wallace M, ‘After Taft-Hartley: The Legal-Institutional Context of U.S. Strike Activity, 1948 to 1980’ (2007) 48(4) The Sociological Quarterly 769-799.
60. Wiseman Paul, ‘Why Biden Says He Won’t Invoke Taft-Hartley in Port Strike A Brief History of the 1947 Law and Its Role in Labor Disputes’ (Transport Topics, 2 October 2024) accessed 26 March 2026.