Alman, Avusturya ve İsvı̇çre Yüksek Mahkeme Kararları Çerçevesı̇nde Talep Üzerı̇ne Öldürme Suçu ile Ötanazı̇ İlı̇şkı̇sı̇

Yıl 2013, Cilt: 19 Sayı: 1 , 39 - 72 , 01.06.2013

Yusuf Yaşar İşıl Turan

https://izlik.org/JA94XN87PW

Öz

Ceza hukukunun önemli tartışma konularının başında ötanazi yer almak- tadır. Tıbbi anlamı itibarıyla ötanazi, iyileşmesi mümkün olmayan bir hastalı-ğa yakalanan ve acı çeken hastanın acılarına son vermek amacıyla ölmesine yardım etmektir. Dünyanın her yerinde tartışmalara konu olan ötanazi, Hollanda’da (sonra Belçika’da) yasal korumaya kavuşmuştur. Ülkemizde ötanazi konusu, gerek geçmişte gerek günümüzde, yeterli derecede tartışılmamıştır. Türkiye’de ötanazi konusuna, şimdiye kadar yeterli önem atfedilmemiş olsa da; gelecekte bu alanın yoğun tartışmalar yaratacağı muhtemeldir. Ötanazi; etik ikilemler ve sorunlar yaratan, tüm ayrıntılarına kadar üzerinde düşünül- mesi ve etik ilkelerle irdelenmesi gereken bir konudur. Bu çalışmanın amacı, ötanazinin Avrupa’da; özellikle Alman, Avusturya ve İsviçre hukuk sistemle- rinde nasıl ele alındığını ortaya koymaktır. Ayrıca ABD ve Avrupa’daki ötanaziye ilişkin hukuki mevzuata değinildikten sonra, bu ülkelerdeki gelişmelerle uyumluluk sağlaması bakımından, ülkemizde 2005 yılından beri yürürlükte bulunan Türk Ceza Kanunu ile 1960 yılından beri yürürlükte olan Türk Deontoloji Nizamnamesi’nin bu doğrultuda değiştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Çalışmamızda; Alman, Avusturya ve İsviçre Yüksek Mahkeme Kararları çerçevesinde ötanazi ile talep üzerine öldürme suçu ile intihara yar- dım suçu arasındaki benzerlikler ve farklılıklar da ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Ötanazi , talep üzerine öldürme suçu , intihara yardım suçu , Türk Ceza Kanunu m. 26/2

Kaynakça

• Ayhan, Önder, Ceza Hukuku Genel Hükümler, C: II-III, İstanbul, 1992.
• BGH, 07.10.2010, 3 StR 168/10, , Erişim Tarihi: 19.05.2013.
• BGH, 22.01.1981, 4 StR 480/80, , Erişim Tarihi: 19.05.2013.
• Caroline Vohrringer, “Tötung Auf Verlangen”, Peter Lang Verlag “Würzburger Schriften zur Kriminalwissenschaft” Band: 25, Frankfurt am Main, 2008.
• Christian Schlötterer, “Sterbehilfe aus philosophischer Sicht”, , Erişim Tarihi: 19.05.2013.
• , Eri- şim Tarihi: 20.05.2013.
• Douwe Korff, “Yaşam Hakkı”, çev. Özgür Heval Çınar - Abdulcelil Kaya, Avrupa Konseyi İnsan Hakları El Kitapları No: 8, Brüksel, 2006.
• Emrah Bertil, Oder, “Hak ve Özgürlükler Temelinde Ötanazi: Anayasa Hukuku Bakımından Bir Değerlendirme”, in. . Hukuk ve Estetik Boyutuyla Ötanazi, Derleyen Nur Centel, 1.Baskı, İstanbul, 2011.
• Erdem, Aydın, “ “Buzda Kaymak” ve Biyoetik”, Turkiye Klinikleri J. Med. Ethics. 1997;5(1):28-31/ Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku - Tarihi Dergisi, s. 29. , Erişim Tarihi 27.07.2013.
• Erkan Şenses, “Bir Hasta Hakkı Olarak Ötanazi”, Suç ve Ceza Dergisi IV. Sayı (Ekim-Kasım-Aralık), İstanbul, 2008.
• Fatma, Öz, “Ötanazi”, Turkiye Klinikleri J Med Ethics 1998;6(1):40-7, s.40 v.d. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku-Tarihi Dergisi. , Erişim Tarihi: 28.07.2013.
• Gesetz zur Sterbehilfe und zur Hilfe beim Suizid, , Erişim Tarihi: 20.05.2013.
• Gesetzesentwurf bezüglich der Euthanasie, 5.11.2001, Erişim Tarihi: 20.05.2013.
• Güner Akyazı Onur Tatar, “Yaşama Hakkı ve Ölüm Cezası”, Ankara, 2002.
• İnci, Hot - Hanzade, Doğan, “Almanya’da Ötanaziye Yaklaşım”, Tur- kiye Klinikleri J Med Ethics 2006;14(2):92-5 - Türkiye Klinikleri Tıp Etiği- Hukuku-Tarihi Dergisi , Erişim Tarihi: 15.07.2013.
• Kayıhan, İçel – Füsun Akıncı Sokullu – İzzet Özgenç – Adem Sözüer – Fatih, S. Mahmutoğlu- Yener Ünver, İçel Suç Teorisi, 2. Kitap, İstanbul, 2000.
• Köksal Bayraktar, “Ceza Kanunundaki Hukuka Uygunluk Nedenleri”, in:Ceza Hukuku Günleri 70.Yılında Ceza Kanunu –Genel Hükümler- (26-27 Mart 1997, İstanbul), İstanbul, 1998.
• Kudret Güven, Kişilik Hakları ve Ötanazi, Ankara, 2000.
• Mario M. Marti, “Sterbehilfe in der Schweiz”, Schweizerische Ärztezei- tung 83: Nr 12, Bern 2002. Erişim Tarihi: 20.05.2013
• M. Emin Artuk, “Talep Üzerine Öldürme”, MÜHF Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt 7, Sayı 1-3, 1992-1993
• M. Emin Artuk - A.Caner Yenidünya, “Ötanazi”, in. Prof. Dr. Tufan Yüce’ye Armağan, İzmir, 2001.
• M. Emin Artuk- A.Caner Yenidünya, “Ötanazi”, in. Hukuk ve Estetik Boyutuyla Ötanazi, Derleyen Centel, Nur, 1.Baskı, İstanbul, 2011.
• M. Emin, Artuk – Ahmet, Gökcen – A. Caner, Yenidünya, Ceza Huku- ku Genel Hükümler, 7.Baskı, Ankara, 2013.
• Meral, Şahin, Ekici, Ceza Hukukunda Rıza, 1.Baskı, İstanbul, 2012.
• Muharrem Özen-Meral Şahin, “Ötanazi”, Ankara Barosu Dergisi, Yıl 68, Sayı 2010/4
• Murat Yavaş, “Ötanazi”, in. Sağlık Hukuku’nda Dünyadaki Son Geliş- meler, İstanbul, 2009.
• Nur, Centel – Hamide, Zafer – Özlem, Çakmut, Türk Ceza Hukukuna Giriş, İstanbul, 2006.
• OGH, 19.02.2008, 14 Os2 /0 8p, , Erişim Tarihi: 19.05.2013.
• Özlem, Yenerer Çakmut, Tıbbi Müdahaleye Rızanın Ceza Hukuku Açı- sından İncelenmesi, 1.Baskı, İstanbul, 2003.
• Pretty/Birleşik Krallık, Application no. 2346/02,29.04.2002, 4th Sec- tion, ECHR 2002-III, Final 29.07.2002
• Sibel İnceoğlu, Ölme Hakkı, İstanbul, 1999.
• Sulhi, Dönmezer, Kişilere ve Mala Karşı Cürümler, İstanbul, 1995.
• Sulhi Dönmezer - Sahir Erman, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku Cilt: II, İstanbul, 1994.
• Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük, , Erişim Tarihi:19.05.2013.
• Wessels, Johannes - Hettinger Michael, Strafrecht Besonderer Teil I, 31. Aufl., Heidelberg, 2007.
• Yener, Ünver, “Türk Ceza Hukuku Açısından Ötanazi”, in. Hukuk ve Estetik Boyutuyla Ötanazi, Derleyen Nur Centel, 1.Baskı, İstanbul, 2011.