Araştırma Makalesi

İngiliz Sözleşme Hukuku Uyarınca Tazminat Sorumluluğunun Sınırlandırılmasında Öngörülebilirlik İlkesi

Cilt: 25 Sayı: 2 27 Aralık 2019
  • Serap Helvacı
  • Çisil Durgun Arslan
PDF İndir

İngiliz Sözleşme Hukuku Uyarınca Tazminat Sorumluluğunun Sınırlandırılmasında Öngörülebilirlik İlkesi

Öz

Sözleşmenin ihlâli sonucunda alacaklı açısından meydana gelen tazminat sorumluluğunun kapsamı farklı ilkeler çerçevesinde sınırlandırılmaya çalışılmaktadır. Zira tazminat sorumluluğunun kapsamının sınırlandırılmaması, bazı durumlarda aşırı ve adil olmayan sonuçlara sebebiyet verebilecek niteliktedir. Tazminat sorumluluğunun kapsam bakımından sınırlandırılmasında muhtelif ilkelere yer veren İngiliz hukukunda, borçlunun sözleşmesel sorumluluğunun asli sınırını öngörülebilirlik ilkesi (the rule of remoteness) çizmektedir. İngiliz içtihat hukukunun gelişiminde büyük katkı sağladığı öngörülebilirlik ilkesi çerçevesinde yer alan temel prensipler, esas itibariyle Hadley v Baxendale13 kararı ile belirlenmiştir. Bu doğrultuda, ilk olarak hayatın olağan akışı içerisinde yaşam deneyimi olan borçlunun sözleşmenin kurulduğu sırada bildiği ya da bilmesi gereken bilgiler esas alınarak, meydana gelen ihlâlin borçlu açısından öngörülebilir olup olmadığı tespit edilmeye çalışılacaktır. İkinci olarak ise, sözleşenler tarafından sözleşmenin kurulduğu sırada özel olarak göz önünde bulundurulan ihtimaller değerlendirilecek ve bu kapsamda meydana gelen ihlâlin borçlu açısından öngörülebilir olup olmadığı dikkate alınacaktır. Sonuç olarak İngiliz hukukunda borçlu, ihlâlinin sonucunda ortaya çıkacağını bu iki aşama doğrultusunda öngöremediği zararlardan ötürü alacaklısına karşı sorumlu tutulamayacaktır. Ne var ki söz konusu iki aşamalı testin her durumda uygulanması, somut olay adaletinin sağlanması bakımından yeterli kabul edilmediği için; konu, mahkeme kararları çerçevesinde İngiliz hukukunda halen gelişim ve değişim göstermeye devam etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Antalya, O. Gökhan: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Cilt II, (Haksız Fiilden Doğan Borç ilişkileri Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borç İlişkileri), İstanbul 2018.
  2. Antalya, O. Gökhan: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Cilt III, Borçların İfası ve Borçların İfa Edilmemesinin Sonuçları, İstanbul 2018.
  3. Atiyah, P.S.; Smith, Stephen A.: Atiyah’s Introduction to The Law of Contract, Oxford 6th Edition, 2006. Baysal, Başak: Zarar Görenin Kusuru, İstanbul 2012.
  4. Beatson, Sir Jack; Burrows, Andrew; Cartwright, John: Anson’s Law of Contract, 30th Edition, Oxford University Press, 2016.
  5. Beheshti, Reza: “Comparative and Normative Analysis of Damages Under The SGA and the CESL, St. Thomas Law Review, Vol. 26, 2014, s. 413-443.
  6. Cartwright, John: Contract Law: An Introduction to the English Law of Contract for the Civil Lawyer, Oxford and Portland, Oregon 2007.
  7. Chen-Wishart, Mindy: Contract Law, 5th Edition, Oxford 2015. Eren, Fikret: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara 2018.
  8. Furmston, M.P.: Law of Contract, 15th Edition, Oxford University Press, 2007. Goldberg, Victor P.: “The Achilleas: Forsaking Foreseeability”, Current Legal Problems, Vol. 66 (2013) s. 107-130. Kılıçoğlu, Ahmet M.: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara 2017.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Çisil Durgun Arslan Bu kişi benim
0000-0002-4778-2375
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

1 Ekim 2019

Kabul Tarihi

24 Ekim 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 25 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Helvacı, S., & Durgun Arslan, Ç. (2019). İngiliz Sözleşme Hukuku Uyarınca Tazminat Sorumluluğunun Sınırlandırılmasında Öngörülebilirlik İlkesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 25(2), 907-924. https://doi.org/10.33433/maruhad.667649
AMA
1.Helvacı S, Durgun Arslan Ç. İngiliz Sözleşme Hukuku Uyarınca Tazminat Sorumluluğunun Sınırlandırılmasında Öngörülebilirlik İlkesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2019;25(2):907-924. doi:10.33433/maruhad.667649
Chicago
Helvacı, Serap, ve Çisil Durgun Arslan. 2019. “İngiliz Sözleşme Hukuku Uyarınca Tazminat Sorumluluğunun Sınırlandırılmasında Öngörülebilirlik İlkesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 25 (2): 907-24. https://doi.org/10.33433/maruhad.667649.
EndNote
Helvacı S, Durgun Arslan Ç (27 Aralık 2019) İngiliz Sözleşme Hukuku Uyarınca Tazminat Sorumluluğunun Sınırlandırılmasında Öngörülebilirlik İlkesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 25 2 907–924.
IEEE
[1]S. Helvacı ve Ç. Durgun Arslan, “İngiliz Sözleşme Hukuku Uyarınca Tazminat Sorumluluğunun Sınırlandırılmasında Öngörülebilirlik İlkesi”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c. 25, sy 2, ss. 907–924, Ara. 2019, doi: 10.33433/maruhad.667649.
ISNAD
Helvacı, Serap - Durgun Arslan, Çisil. “İngiliz Sözleşme Hukuku Uyarınca Tazminat Sorumluluğunun Sınırlandırılmasında Öngörülebilirlik İlkesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 25/2 (27 Aralık 2019): 907-924. https://doi.org/10.33433/maruhad.667649.
JAMA
1.Helvacı S, Durgun Arslan Ç. İngiliz Sözleşme Hukuku Uyarınca Tazminat Sorumluluğunun Sınırlandırılmasında Öngörülebilirlik İlkesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2019;25:907–924.
MLA
Helvacı, Serap, ve Çisil Durgun Arslan. “İngiliz Sözleşme Hukuku Uyarınca Tazminat Sorumluluğunun Sınırlandırılmasında Öngörülebilirlik İlkesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c. 25, sy 2, Aralık 2019, ss. 907-24, doi:10.33433/maruhad.667649.
Vancouver
1.Serap Helvacı, Çisil Durgun Arslan. İngiliz Sözleşme Hukuku Uyarınca Tazminat Sorumluluğunun Sınırlandırılmasında Öngörülebilirlik İlkesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 27 Aralık 2019;25(2):907-24. doi:10.33433/maruhad.667649