Türk-Yunan İlişkileri Kapsamında Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığının Çözüm Yeri Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Olabilir mi?

Hakkı Hakan Erkiner; Mehmet Emin Büyük

doi:10.33433/maruhad.989579

Türk-Yunan İlişkileri Kapsamında Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığının Çözüm Yeri Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Olabilir mi?

Öz

Ege Denizi üzerindeki kıta sahanlığı sınırlandırması meselesi, Türkiye ve Yunanistan arasında çözüm bekleyen uyuşmazlıklardan biridir. Özellikle 70’li yıllardan itibaren görünürlük kazanan bu sorun, Yunanistan’ın tek taraflı başvurusu ertesinde Uluslararası Adalet Divanı’nın 1978 tarihli yetkisizlik kararıyla birlikte bütünüyle siyaset ve diplomasi sorunu haline gelmiştir. Öte yandan birçok devletin benzer sınırlandırma sorunları yaşadığı ve bunları Divan veya farklı uluslararası yargı organları eliyle çözüme kavuşturma çabası içine girdiği görülmektedir. Bunun sonucunda yargı organlarının deniz alanlarının sınırlandırılması meselesine dair ciddi bir içtihadi birikimi ortaya çıkmıştır. Deniz alanlarının sınırlandırılması hukukunda baskın ilke, sınırlandırmanın hakça bir çözüme kavuşturacak şekilde yapılmasıdır. Bu düşünce, 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne de girmiştir. Bu bakımdan Ege Denizi’nde yapılacak bir sınırlandırmada, en doğudaki Yunan adaları ile Türkiye anakarası arasında çizilecek bir eşit uzaklık çizgisine dayalı bir sınırlandırma yapılmasının hakça olmaması sebebiyle, yargı organlarından bu yönde bir karar çıkmayacağı beklenebilir. Öte yandan bu çalışmanın ortaya koyduğu görüş, her ne kadar Divan’dan çıkacak kararın içtihat ışığında, Türkiye tezleri lehine bir sonuç getirebileceği düşünülse de bu karar bir kez verildikten sonra dönüşün olmayacağı bilinmeli, uyuşmazlığın diplomasi ve 1982 Sözleşmesi’ndeki öncelikli usul olan anlaşma yoluyla çözülmesi yönündeki çabalar sürdürülmelidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Acer, Yücel, “Ege Kıta Sahanlığı Sorunu ve Uluslararası Yargı Kararları”, Ege Kıta Sahanlığı ve İlişkili Sorunlar Sempozyumu Bildiriler Kitabı, İstanbul: Türk Deniz Araştırmaları Vakfı, Aslan Gündüz ve Hüseyin Öztürk (Ed.), 2002.
Aksar, Yusuf, Teoride ve Uygulamada Uluslararası Hukuk II, 3. Baskı, İstanbul: Seçkin, 2015.
Aksu, Fuat, Türk-Yunan İlişkileri: İlişkilerin Yönelimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir İnceleme, Ankara: SAEMK Yayınları, 2001.
Büyük, Mehmet Emin, “Uluslararası Adalet Divanı – “Wimbledon” Buharlı Gemisi Davası”, Küresel Bakış Çeviri Hukuk Dergisi, Yıl: 8, Sayı: 25, Aralık 2018.
Büyük, Mehmet Emin, Uluslararası Daimi Adalet Divanı – Kararlar, Danışma Görüşleri ve Emirnameler (1922-1930), İstanbul: Beta, 2020.
Büyük, Mehmet Emin, Uluslararası Hukukta Hukukun Genel İlkeleri, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2018.
Caflisch, Lucius, “Maritime Boundaries, Delimitation”, Rudolf Bernhardt (Ed.), Encyclopedia of Public International Law içinde, Amsterdam: North Holland, Elsevier, Instalment 11, 1989.
Crawford, James, Brownlie’s Principles of Public International Law, 8. Baskı, Oxford: Oxford University Press, 2012.

Erkiner, Hakkı Hakan, Devletin Haksız Fiilden Kaynaklanan Uluslararası Sorumluluğu, İstanbul: On İki Levha, 2010.
Erkiner, Hakkı Hakan, “Devletin Haksız Fiilden Dolayı Uluslararası Sorumluluğunda Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun Tespit Ettiği İsnat Kuralları”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Yıl 2007, Cilt 13, Sayı 3-4, s. 145-180.
Erkiner, Hakkı Hakan, “Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Kararlarının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Aracılığıyla Uygulatılması”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Yıl 2017, Cilt 23, Sayı 2, s. 87-102.
Erkiner, Hakkı Hakan, “Uluslararası Topluluk Kavramı”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Yıl 2010, Cilt 16, Sayı 1-2, s. 39-75.
Erkiner, Hakkı Hakan, “Uluslararası Topluluk Kavramının Başlıca Görünümleri”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Yıl 2010, Cilt 16, Sayı 1-2, s. 77-133.
Evans, Malcolm D., “The Law of the Sea”, Malcolm D. Evans (Ed.), International Law içinde, Oxford: Oxford University Press, 2003.
Gökdemir Işık, Nurser, Kıta Sahanlığı, Hukuki Rejimi ve Ege Sorunu, (Doktora Tezi), 9 Eylül Üniversitesi, 2006.
Gülçür, Abdulkadir, Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesinin Yapısı ve Yargı Yetkisi, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2017.
Gündüz, Aslan, “Discord Between Greece and Turkey over the Extent of Their Continental Shelves in the Aegean”, Hellenic Studies, Vol. 4, No. 2, 1996.
Jaenicke, Günther, “North Sea Continental Shelf Cases”, Rudolf Bernhardt (Ed.), Encyclopedia of Public International Law içinde, Amsterdam: North Holland, Elsevier, Instalment 2, 1981.
Kuran, Selami ve Derya Aydın Okur, Reşat Volkan Günel, Meltem Sarıbeyoğlu, Uluslararası Hukuk Temel Metinler, 3. Baskı, İstanbul: Beta, 2014.
Kuran, Selami, Uluslararası Deniz Hukuku, 6. Baskı, İstanbul: Beta, 2020.
Oellers-Frahm, Karin, “Aegean Sea Continental Shelf Case”, Rudolf Bernhardt (Ed.), Encyclopedia of Public International Law içinde, Amsterdam: North Holland, Elsevier, Instalment 2, 1981.
Pazarcı, Hüseyin, Uluslararası Hukuk Dersleri – 2. Kitap, 9. Baskı, Ankara: Turhan Kitabevi, 2013.
Shaw, Malcolm N., Uluslararası Hukuk, (çev.) İbrahim Kaya ve diğerleri, 8. Baskı, Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 2018.
Shaw, Malcolm, International Law, 8. Baskı, Cambridge: Cambridge University Press, 2017.
Sohn, Louis B., Cases and Materials on the Law of the Sea, 2. Ed., Leiden: Brill Nijhoff, 2014.
Syrigos, Angelos ve Dokos, Thanos, Atlas of Greek-Turkish Relations, Kathimerini, 2020.
Tanaka, Yoshifumi, The International Law of the Sea, Cambridge: Cambridge University Press, 2012, 192-198.
Tanaka, Yoshifumi, Predictability and Flexibility in the Law of Maritime Delimitation, Portland: Hart Publishing, 2006.
Tekin Apaydın, Deniz, “Düz Esas Hatların Belirlenmesinde Adaların Rolü: Adalar Saçağı Bilmecesi”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi • Cilt 25, Sayı 2, Prof. Dr. Ferit Hakan Baykal Armağanı, Aralık 2019, s. 565-589
Toluner, Sevin, Milletlerarası Hukuk Dersleri – Devletin Yetkisi, 4. Baskı, İstanbul: Beta, 1989.
United Nations Handbook on the Delimitation of Maritime Boundaries, New York: United Nations Publications, 2002.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hakkı Hakan Erkiner ^*
0000-0002-0779-6414
Türkiye

Mehmet Emin Büyük
0000-0002-7392-4488
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

1 Eylül 2021

Kabul Tarihi

25 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 27 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.33433/maruhad.989579

IZ

https://izlik.org/JA84LT55XT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Erkiner, H. H., & Büyük, M. E. (2021). Türk-Yunan İlişkileri Kapsamında Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığının Çözüm Yeri Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Olabilir mi? Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 27(2), 1013-1038. https://doi.org/10.33433/maruhad.989579

AMA

1.Erkiner HH, Büyük ME. Türk-Yunan İlişkileri Kapsamında Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığının Çözüm Yeri Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Olabilir mi? Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2021;27(2):1013-1038. doi:10.33433/maruhad.989579

Chicago

Erkiner, Hakkı Hakan, ve Mehmet Emin Büyük. 2021. “Türk-Yunan İlişkileri Kapsamında Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığının Çözüm Yeri Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Olabilir mi?”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 27 (2): 1013-38. https://doi.org/10.33433/maruhad.989579.

EndNote

Erkiner HH, Büyük ME (01 Aralık 2021) Türk-Yunan İlişkileri Kapsamında Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığının Çözüm Yeri Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Olabilir mi? Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 27 2 1013–1038.

IEEE

[1]H. H. Erkiner ve M. E. Büyük, “Türk-Yunan İlişkileri Kapsamında Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığının Çözüm Yeri Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Olabilir mi?”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c. 27, sy 2, ss. 1013–1038, Ara. 2021, doi: 10.33433/maruhad.989579.

ISNAD

Erkiner, Hakkı Hakan - Büyük, Mehmet Emin. “Türk-Yunan İlişkileri Kapsamında Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığının Çözüm Yeri Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Olabilir mi?”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 27/2 (01 Aralık 2021): 1013-1038. https://doi.org/10.33433/maruhad.989579.

JAMA

1.Erkiner HH, Büyük ME. Türk-Yunan İlişkileri Kapsamında Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığının Çözüm Yeri Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Olabilir mi? Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2021;27:1013–1038.

MLA

Erkiner, Hakkı Hakan, ve Mehmet Emin Büyük. “Türk-Yunan İlişkileri Kapsamında Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığının Çözüm Yeri Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Olabilir mi?”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c. 27, sy 2, Aralık 2021, ss. 1013-38, doi:10.33433/maruhad.989579.

Vancouver

1.Hakkı Hakan Erkiner, Mehmet Emin Büyük. Türk-Yunan İlişkileri Kapsamında Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığının Çözüm Yeri Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Olabilir mi? Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 01 Aralık 2021;27(2):1013-38. doi:10.33433/maruhad.989579

Cited By

FORUM PROROGATUM BAĞLAMINDA ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NIN YARGI YETKİSİ: HUKUKİ TEMELLER VE TARTIŞMALAR

Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.63117/yuhfd.1727948