A New Look at Arabic Modal Verbs

Öz

Language learning is a complex and multifaceted process that requires careful understanding of various linguistic structures. To comprehend a language effectively, language users must develop a solid grasp of its grammatical system, including syntactic and morphological structures, which are crucial in shaping meaning and facilitating communication. Among these structures, modal verbs play an important role in modifying or supporting the meaning of main verbs and their infinitives within sentences. The modal verbs examined in this study differ from main verbs in their semantic and functional characteristics. While main verbs typically convey specific meanings, modal verbs serve to express broader and more general semantic functions. They do not introduce new actions, but rather assist in clarifying, supporting, or modifying the meaning of main verbs. In this sense, modal verbs complement the main verbs and contribute to the overall sentence structure. Their grammatical role may appear secondary, but their contribution to meaning is significant. Classical Arabic grammar recognizes several modal verbs, including kāna and its sisters, kāda and its sisters, and zanna and its sisters. Although traditional Arabic grammatical works do not explicitly label these as modal verbs, the grammatical functions they perform suggest their inclusion in this category. A close examination of Arabic verb structures also reveals that many verbs outside these classical groups exhibit characteristics of modal verbs. These verbs influence the infinitives or verbal structures they accompany in terms of iʿrāb, tense, and semantic interpretation. Consequently, they add semantic nuances to sentences and enrich overall meaning. Despite the presence of such verbs, many long-standing Arabic grammar books do not offer a perspective that clearly highlights their distinctive features. Traditional grammatical frameworks often fail to emphasize the differences between these verbs and ordinary main verbs. However, these verbs should be considered modal verbs because, unlike main verbs that convey specific actions, they often express broader semantic functions. Another supporting observation is that many of these verbs occur together with other verbs in the same sentence. Since two elements expressing distinct actions cannot simultaneously function as the main predicate, one must act as the main verb while the other performs a modal function. This structural relationship provides further evidence for evaluating such verbs within the framework of modal verbs. Based on these considerations, this study identifies a number of verbs that can be classified as modal verbs in Arabic. The primary aim is to define the conceptual framework of these verbs and to explain their general usage patterns. The study categorizes these verbs into four groups. The first group includes modal verbs used with the particle “أَنْ”. The second group contains modal verbs used with prepositions (hurūf al-jarr, such as “ب”, “مِنْ”, “عَنْ”, “على”). The third category includes verbs appearing in their bare form without “أَنْ” or prepositions. The fourth group comprises verbs with multiple functional characteristics. Identifying these verbs and analyzing their grammatical behavior is important both grammatically and pedagogically. Pedagogically, distinguishing these verbs from main verbs systematically informs students about additional linguistic structures, facilitating the learning process. Students can use ready-made linguistic patterns derived from these verbs to construct various sentences efficiently. Once familiar with these patterns, students can focus on active language use rather than worrying about the content of modal verbs. They can easily construct diverse sentences and engage with the language more confidently. Accordingly, this study also aims to fill a gap in Arabic language teaching by providing a practical framework for understanding and applying modal verbs. In conclusion, this study provides a comprehensive framework for understanding Arabic modal verbs and highlights a set of verbs that should be evaluated within this category. By clarifying their functions, classification, and pedagogical utility, the study contributes to Arabic grammar literature and supports effective applications in Arabic language teaching.

Anahtar Kelimeler

• Arabic
• Morphology
• Syntax
• Classical Modal Verbs
• Modern Modal Verbs

Etik Beyan

This study is the revised and expanded version of the abstract paper presented at the FSMVU 3rd International Congress on Arabic Language and Literature Studies, held on May 9–11, 2025.

Arapça Yardımcı Fiillere Yeni Bir Bakış

Öz

Dil öğrenimi, çok yönlü olmakla beraber karmaşık bir süreci ifade eder. Bu süreçte dili sağlıklı bir şekilde kavrayabilmek için dilin sentaktik ve morfolojik yapılarına vakıf olmak gerekir. Söz konusu yapılardan biri de yardımcı fiillerdir. Çalışmamıza konu olan yardımcı fiiller, asıl fiillerden farklı olarak genel bir anlam çerçevesine sahiptirler. Yardımcı fiiller, cümle içerisinde yer alan asıl fiillerin veya mastarlarının daha iyi anlaşılmasını sağlamak amacıyla kullanılırlar. Buna bağlı olarak söz konusu fiillerin üstlendikleri misyonun ikincil bir öneme sahip olduğu anlaşılır. Arapçada Kȃne ve Kardeşleri ile Kȃde ve Kardeşleri şeklinde çeşitli klasik yardımcı fiiller bulunur. Bu fiiller, Arap dili literatüründe doğrudan yardımcı fiil olarak isimlendirilmese de yerine getirdikleri gramatik görevler, onların yardımcı fiil kategorisinde ele alınmalarını zorunlu kılar. Arapça fiil yapılarını incelediğimizde, klasik yardımcı fiillerin dışında kalan ve yardımcı fiil niteliklerini sergileyen birçok fiille karşılaşmak mümkündür. Bu doğrultuda, çalışmamızda yardımcı fiil olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşündüğümüz bir dizi fiilin varlığından bahsedilmektedir. Söz konusu yardımcı fiilleri, ortak özelliklerinden hareketle farklı şekillerde kategorize etmek mümkündür. Bu fiillerin tespiti; dilbilgisel ve pedagojik açıdan stratejik bir öneme sahiptir. Çünkü bahsi geçen yardımcı fiillerin asıl fiillerden farklı olduğunu ortaya koymak, Arapça öğrenmek isteyen öğrencileri yeni dilsel yapıların varlığı hakkında haberdar eder. Bu durum, Arapça öğrenimi hususunda, öğrencilere kolaylıklar sunarak onlara birtakım hazır şablonlar takdim eder. Öğrenciler, bu şablonları öğrendiklerinde, dil kullanımında yardımcı fiillerin muhtevalarıyla ilgilenmelerine ihtiyaç duymaz ve ortaya konulan söz konusu şablonlar aracılığıyla rahat bir şekilde birbirinden farklı çeşitli cümleler kurabilirler. Böylelikle öğrenciler, Arapça öğrenme sürecinde dili aktif bir biçimde kullanmaya başlarlar. Bu bağlamda söz konusu çalışmanın, birtakım yardımcı fiillerin belirlenmesinde literatüre katkı sunacağına inanmaktayız.

Anahtar Kelimeler

• Arapça
• Sarf
• Nahiv
• Klasik Yardımcı Fiiller
• Modern Yardımcı Fiiller

Etik Beyan

Bu çalışma, 09-11 Mayıs 2025 tarihlerinde düzenlenen FSMVÜ III. Uluslararası Arap Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Kongresi’nde sunulan özet bildirinin geliştirilmiş ve genişletilmiş halidir.

Kaynakça

1. Bolelli, Nusrettin. Türkçeden Arapçaya Çeviri. 1. Basım. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2021.
2. Carter, Ronald, ve Michael McCarthy. Cambridge Grammar of English. 1. Basım. Cambridge: Cambirdge University Press, 2006.
3. Cezûlî, Ebû Mûsâ ‘Îsâ b. ‘Abdi’lazîz. el-Mukaddimetu’l- Cezûlîyye fi’n-Nahv (nşr. Şa‘bân ‘Abdu’lvehhâb Muhammed). Dâru’l-Kutub ve’l-Vesâʾiki’l-Kavmiyye, 1988.
4. Dâmin, Hâtim Salih. ‘İlmu’l-Luga. Musul: Matba‘atu’t-Ta‘lîmi’l- ‘Alî, 1989.
5. Demir, İsa. “Yardımcı Fiiller”. Arapça III içinde, Atatürk Üniversitesi, t.y.
6. Ebu’l- Fidâ, İsmâʿîl b. ʿAlî b. Mahmûd b. Muhammed b. Ömer b. Şâhinşâh. el-Kunnâş fi’n-Nahvi ve’t-Tasrîf (nşr. Cevdet Mebrûk Muhammed). 2. Basım. Kahire: Mektebetu’l-Âdâb, 2005.
7. Fârisî, Ebû Alî Hasen b. Ahmed b. Abdilgaffâr. el-Îzâh fi’n-Nahv (nşr. Kâzım Bahr el-Mercân). 2. Basım. Beyrut: ‘Âlem’ul Kutub, 1996.
8. Hârizmî, Sadru’l-Efâdil el-Kâsım b. el-Hüseyn. e’t-Tahmîr (nşr. Abdurrahman b. Süleyman el-‘Useymîn). 1. Basım. Beyrut: Dâru’l-Ğarb el-İslâmî, 1990.

9. Hassân, Temmâm. e’l-Lugâtu’l-‘Arabiyye Manâhâ ve Mebnâhâ. e’Dâru’l- Beydâ: Dâru’s-Sakâfe, 1994.
10. Havvam, Riyȃd b. Hasan el-. Nazariyyatu’l-Ȃmili fi’n-Nahvi’l-Arabî. Mecma‘u’l-Lugati’l-‘Arabiyye ‘ala’ş- Şebeket’il- ‘Ȃlemiyye, 2014.
11. Hûlî, Muhammed Ali. Kavâʿidu Tahvîliyye li’l-Lugati’l-ʿArabiyye. Ürdün: Dâru’l Felâh li’n-Neşri ve’t-Tevzîʿ, 1999.
12. İbn Akîl, Bahâeddin, Ebû Muhammed Bahâuddîn Abdullah b. Abdirrahmân b. Abdillâh b. Akîl el-Hemedânî. Şerhu İbn ʿAkîl ʿalâ Elfiyyeti İbn Mâlik. Dâru’l Fikr, t.y.
13. İbn Cinnî, Ebu’l-Feth Osmân el-Mevsılî el-Bağdâdî. el-Lumaʿ fi’l-ʿArabiyye (nşr. Semîh Ebû Muğlî). Amman: Dâru Mecdlâvî lin-Neşri ve’t-Tevzi‘, 1988.
14. İbn Hişâm en-Nahvî, Ebû Muhammed Cemâluddîn Abdullâh b. Yûsuf b. Ahmed b. Abdillâh b. Hişâm el-Ensârî el-Mısrî. Şerhu Katri’n-Nedâ ve Belli’s-Sadâ (nşr. Türkî Abdulkerim el-Mustafa). 1. Basım. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâs’l-‘Arabiyyi, 2001.
15. ———. Şuzûru’z-Zeheb fî Maʿrifeti Kelâmi’l-ʿArab. Mektebetu ve Matbaʿatu Mustafa el-Bâbî el-Halebî, t.y.
16. İbn Mâlik et-Tâî, Ebû Abdillâh Cemâluddîn Muhammed b. Abdillâh b. Mâlik et-Tâî el-Endelusî el-Ceyyânî. Şerhu’t-Teshîl (nşr. Abdurrahman e’s-Seyyid - Muhammed Bedevî el-Mahtûn). Gize: Hecr, 1990.
17. İbn Yaîş, Ebu’l-Bekâ Muvaffakuddîn Yaîş b. Alî b. Yaîş b. Muhammed el-Esedî el-Halebî. Şerhu’l-Mufassal (nşr. İmîl Bedîʿ Yaʿkûb). Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-ʿİlmiyye, 2001.
18. İbnu’l-Hâcib, Ebû Amr Cemâluddîn Osmân b. Ömer b. Ebî Bekr b. Yûnus. el-Kâfiye (nşr. Sâlih ʿAbdulʿAzîm e’ş-Şȃ‘ir). Kahire: Mektebetu’l Âdab, t.y.
19. İbnu’s-Serrâc, Ebû Bekr Muhammed b. es-Serî b. Sehl el-Bağdâdî. el-Usûl fi’n-Nahv (nşr. ‘Abd’ul- Hüseyn el-Fetlî). 2. Basım. Beyrut: Muessesetu’r-Risâle, 1996.
20. İşler, Emrullah, ve Musa Yıldız. Arapça Çeviri Klavuzu. 2. Basım. Ankara, 2002.
21. Maʻlûf, Lüveys. “rağibe”. İçinde el-Muncid fi’l-Lugati ve’l-Edebi ve’l-‘Ulûm, 19. Basım. Beyrut: El-Matba‘atu’l-Kâsûlîkiyye.
22. Muberred, Ebu’l-Abbâs Muhammed b. Yezîd b. Abdilekber b. Umeyr el-Ezdî es-Sumâlî. el- Muktedab (nşr. Muhammed ʿAbdulhâlik ʿUzayme). Kahire: Vizâretu’l- Evkâf el-Mısriyye, 1994.
23. Parlatır, İsmail, Nevzat Gözaydın, ve Hamza Zülfikar. “Rağbet”. Türkçe Sözlük içinde. Ankara: Türk Dil Kurumu, 1998.
24. Râcihî, ‘Abduhu. e’t-Tatbîku’n-Nahvî. Beyrut: Dâru’n-Nehdati’l-ʻArabiyye, 1988.
25. Sîbeveyhi, Ebû Bişr Amr b. Osmân b. Kanber el-Hârisî. el-Kitâb (nşr. ʿAbdusselâm Muhammed Hârûn). Kahire: Mektebetu’l-Hâncî, 1988.
26. Suyûtî, Ebu’l-Fazl Celâluddîn Abdurrahmân b. Ebî Bekr b. Muhammed el-Hudayrî eş-Şâfiî. Hemʿu’l-Hevâmiʿ (nşr. Ahmed Şemsuddîn). Beyrut: Dâru’l Kutubi’l-ʿİlmiyye, 1998.
27. ———. el-İktirâh fî Usûli’n-Nahv (nşr. Abdulhakim ʿAtiyye). 2. Basım. Dȃru’l- Beyrûtî, 2006.
28. Zeccâcî, Ebu’l-Kâsım Abdurrahmân b. İshâk en-Nihâvendî. el-Cumel (nşr. İbn Ebî Şeneb). Cezayir, 1926.
29. ———. Hurûfu’l-Meʿânî (nşr. Alî Tevfik Hamed). 2. Basım. Beyrut: Muessesetu’r-Risâle, 1986.
30. Zemahşerî, Ebu’l-Kâsım Mahmûd b. Ömer b. Muhammed el-Hârizmî. el-Mufassal fî ʿİlmi’l -ʿArabiyye (nşr. Fahr Salih Kadare). 1. Basım. Amman: DâruʿAmmâr li’n-Neşri ve’t-Tevzîʿ, 2004.