Yeni Dijital Veri Tabanlarından Audition Certificates Platform ve Hadis Araştırmalarına Muhtemel Katkısı
Öz
Bu yazıda yeni dijital veri tabanlarından Audition Certificates Platform 4.0 değerlendirilmektedir. Arapça yazma eserlerdeki semâ kayıtlarının dijital ortama aktarıldığı projenin ürünü olan web sitesinde bu kayıtlar çeşitli kıstaslarla taranabilmektedir. Proje, yazma eserlerin sayfalarında saklı duran verileri araştırmacıların kullanımına sunması açısından önemlidir. Ayrıca semâ kayıtları üzerinden yapılacak incelemeler hadis tarihinin karanlıkta kalan yönlerinin aydınlatılması için faydalı olacaktır. Birtakım hata ve sınırlılıklara sahip olsa da proje genel itibarıyla hadis çalışmalarına olumlu katkı yapacak potansiyele sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Teşekkür
Bu yazı, 2024-2025 yıllarında Hamburg Üniversitesi’nde gerçekleştirilen TÜBİTAK destekli yurt dışı araştırma projesinin bir çıktısıdır (proje no: 1059B192301932). TÜBİTAK’a ve kişisel görüşmelerimizde verdiği bilgilerden istifade ettiğim Prof. Konrad Hirschler’a bu vesileyle teşekkür ederim.
Kaynakça
- Açıl, Berat, “Yazmadaki Kayıtları Sınıflamak: Eylem Temelli Kuyudat Tasnif”, Yazmabilim, 1/1 (2025): 1-44.
- Arslan, Sami, Osmanlı’da Bilginin Dolaşımı: Bilgiyi İstinsahla Çoğaltmak, İstanbul: Ketebe, 2024 (2. baskı).
- https://www.audition-certificates-platform.org/ (erişim: 22.11.2025).
- https://www.audition-certificates-platform.org/about (erişim: 22.11.2025).
- Aydın, Arafat, “Yazma Eserlerdeki Semâ Kayıtlarında Daru’l-Hadisler”, Anadolu’nun İslamlaşma Sürecinde Dâru’l-Hadisler, ed. Salih Kesgin – Muhittin Düzenli, Samsun: Çankırı Belediyesi, 2013, s. 103-127.
- Davidson, Garrett, “Where Was Hadith Read in Damascus?: Audition Notices and the Loci of Hadith Transmission in Medieval Damascus”, Beyond Authenticity: Alternative Approaches to Hadith Narrations and Collections, ed. Mohammad Gharaibeh, Leiden: Brill, 2023, s. 316-357.
- Davidson, Garrett, Carrying on the Tradition: A Social and Intellectual History of Hadith Transmission Across a Thousand Years, Boston: Brill, 2020.
- Emiroğlu, Nagihan, “Kadınların Hadis Okuttuğu Mekânlar: el-Câmiu’l-Muzafferî Örneği”, İslâm Araştırmaları Dergisi, 37 (2017): 33-70.
- Gacek, Adam, Arapça Elyazmaları için Rehber, çev. Ali Benli – M. Cüneyt Kaya, İstanbul: Klasik, 2017.
- Göktaş, Recep Gürkan, Hadı̇s Cüzlerı̇nı̇n Hadı̇s Lı̇teratür Tarı̇hı̇nı̇ Anlamaya Katkısı: Muccāʿa İbn Ez-Zubeyr Örneğı̇, doktora tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi, 2023.
- ed. Görke, Andreas – Konrad Hirschler, Manuscript Notes as Documentary Sources, Beirut: Orient-Institut Beirut, 2011.
- el-Habeşî, Abdullah Muhammed, Câmi‘u’ş-şurûh ve’l-havâşî, I-V, Cidde: Dâru’l-Minhâc, 1439/2017.
- el-Kenderî, Abdullah b. Muhammed, Hutûtu’l-ulemâ mine’l-karni’l-hâmis ile’l-âşir hicrî: Nemâzic ve es’ile, Beyrut: Dâru’l-Beşâiri’l-İslâmiyye, 1435/2014.
- https://khizana.saw-leipzig.de/ (erişim: 22.11.2025).
- Koç, Fatma Esmanur, Yazma Eser Kültürü Bağlamında Bir Hadis Metninin Üretim ve Dolaşımı: Mebâriku’l-Ezhâr Örneği, yüksek lisans tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi, 2022.
- Leder, Stefan – Yasin Muhammed es-Sevvâs – Me’mûn es-Sâğarcî, “el-Mukaddime”, Mu’cemü’s-semâ‘âti’d-Dımaşkıyye, Dımaşk: el-Ma‘hedü’l-Faransî li’d-Dirâsâti’l-Arabiyye bi-Dımaşk, 1996.
- Muhanna, Elias, Âlem Bir Kitap İçre: Nüveyrî ve İslam Telif Tarihinde Ansiklopedik Yazım Geleneği, çev. Muhammet Enes Midilli, İstanbul: Albaraka, 2024.
- https://portal.yek.gov.tr/main (erişim: 22.11.2025).
- Topgül, Muhammed Enes, Âlimler, Meclisler, Râviler: Bir Kitabın Serüveni, İstanbul: Ketebe, 2024.
- https://yazmaeserler.fsm.edu.tr/ (erişim: 22.11.2025).
Öz
Kaynakça
- Açıl, Berat, “Yazmadaki Kayıtları Sınıflamak: Eylem Temelli Kuyudat Tasnif”, Yazmabilim, 1/1 (2025): 1-44.
- Arslan, Sami, Osmanlı’da Bilginin Dolaşımı: Bilgiyi İstinsahla Çoğaltmak, İstanbul: Ketebe, 2024 (2. baskı).
- https://www.audition-certificates-platform.org/ (erişim: 22.11.2025).
- https://www.audition-certificates-platform.org/about (erişim: 22.11.2025).
- Aydın, Arafat, “Yazma Eserlerdeki Semâ Kayıtlarında Daru’l-Hadisler”, Anadolu’nun İslamlaşma Sürecinde Dâru’l-Hadisler, ed. Salih Kesgin – Muhittin Düzenli, Samsun: Çankırı Belediyesi, 2013, s. 103-127.
- Davidson, Garrett, “Where Was Hadith Read in Damascus?: Audition Notices and the Loci of Hadith Transmission in Medieval Damascus”, Beyond Authenticity: Alternative Approaches to Hadith Narrations and Collections, ed. Mohammad Gharaibeh, Leiden: Brill, 2023, s. 316-357.
- Davidson, Garrett, Carrying on the Tradition: A Social and Intellectual History of Hadith Transmission Across a Thousand Years, Boston: Brill, 2020.
- Emiroğlu, Nagihan, “Kadınların Hadis Okuttuğu Mekânlar: el-Câmiu’l-Muzafferî Örneği”, İslâm Araştırmaları Dergisi, 37 (2017): 33-70.
- Gacek, Adam, Arapça Elyazmaları için Rehber, çev. Ali Benli – M. Cüneyt Kaya, İstanbul: Klasik, 2017.
- Göktaş, Recep Gürkan, Hadı̇s Cüzlerı̇nı̇n Hadı̇s Lı̇teratür Tarı̇hı̇nı̇ Anlamaya Katkısı: Muccāʿa İbn Ez-Zubeyr Örneğı̇, doktora tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi, 2023.
- ed. Görke, Andreas – Konrad Hirschler, Manuscript Notes as Documentary Sources, Beirut: Orient-Institut Beirut, 2011.
- el-Habeşî, Abdullah Muhammed, Câmi‘u’ş-şurûh ve’l-havâşî, I-V, Cidde: Dâru’l-Minhâc, 1439/2017.
- el-Kenderî, Abdullah b. Muhammed, Hutûtu’l-ulemâ mine’l-karni’l-hâmis ile’l-âşir hicrî: Nemâzic ve es’ile, Beyrut: Dâru’l-Beşâiri’l-İslâmiyye, 1435/2014.
- https://khizana.saw-leipzig.de/ (erişim: 22.11.2025).
- Koç, Fatma Esmanur, Yazma Eser Kültürü Bağlamında Bir Hadis Metninin Üretim ve Dolaşımı: Mebâriku’l-Ezhâr Örneği, yüksek lisans tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi, 2022.
- Leder, Stefan – Yasin Muhammed es-Sevvâs – Me’mûn es-Sâğarcî, “el-Mukaddime”, Mu’cemü’s-semâ‘âti’d-Dımaşkıyye, Dımaşk: el-Ma‘hedü’l-Faransî li’d-Dirâsâti’l-Arabiyye bi-Dımaşk, 1996.
- Muhanna, Elias, Âlem Bir Kitap İçre: Nüveyrî ve İslam Telif Tarihinde Ansiklopedik Yazım Geleneği, çev. Muhammet Enes Midilli, İstanbul: Albaraka, 2024.
- https://portal.yek.gov.tr/main (erişim: 22.11.2025).
- Topgül, Muhammed Enes, Âlimler, Meclisler, Râviler: Bir Kitabın Serüveni, İstanbul: Ketebe, 2024.
- https://yazmaeserler.fsm.edu.tr/ (erişim: 22.11.2025).
Öz
This paper provides an evaluation of the Audition Certificates Platform 4.0, an ongoing digital project launched in 2023 that focuses on samāʿ (audition) records in Arabic manuscripts. The project digitizes these records and allows users to search them on its website according to various criteria. By making the data embedded within manuscript pages accessible to researchers, the platform represents a significant advancement in digital Islamic studies. Moreover, analyses based on samāʿ records can contribute to illuminating the less explored aspects of the history of hadith. Although, as noted in this paper, the project contains certain errors and limitations, it nevertheless has the potential to make a valuable contribution to hadith scholarship.
Anahtar Kelimeler
digital humanities hadith audition certificates Islamic manuscripts
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Teşekkür
This article is an outcome of a TÜBİTAK-supported overseas research project conducted at the University of Hamburg in 2024-2025 (project no: 1059B192301932). I would like to take this opportunity to thank TÜBİTAK and Prof. Konrad Hirschler for the information he provided during our personal conversations.
Kaynakça
- Açıl, Berat, “Yazmadaki Kayıtları Sınıflamak: Eylem Temelli Kuyudat Tasnif”, Yazmabilim, 1/1 (2025): 1-44.
- Arslan, Sami, Osmanlı’da Bilginin Dolaşımı: Bilgiyi İstinsahla Çoğaltmak, İstanbul: Ketebe, 2024 (2. baskı).
- https://www.audition-certificates-platform.org/ (erişim: 22.11.2025).
- https://www.audition-certificates-platform.org/about (erişim: 22.11.2025).
- Aydın, Arafat, “Yazma Eserlerdeki Semâ Kayıtlarında Daru’l-Hadisler”, Anadolu’nun İslamlaşma Sürecinde Dâru’l-Hadisler, ed. Salih Kesgin – Muhittin Düzenli, Samsun: Çankırı Belediyesi, 2013, s. 103-127.
- Davidson, Garrett, “Where Was Hadith Read in Damascus?: Audition Notices and the Loci of Hadith Transmission in Medieval Damascus”, Beyond Authenticity: Alternative Approaches to Hadith Narrations and Collections, ed. Mohammad Gharaibeh, Leiden: Brill, 2023, s. 316-357.
- Davidson, Garrett, Carrying on the Tradition: A Social and Intellectual History of Hadith Transmission Across a Thousand Years, Boston: Brill, 2020.
- Emiroğlu, Nagihan, “Kadınların Hadis Okuttuğu Mekânlar: el-Câmiu’l-Muzafferî Örneği”, İslâm Araştırmaları Dergisi, 37 (2017): 33-70.
- Gacek, Adam, Arapça Elyazmaları için Rehber, çev. Ali Benli – M. Cüneyt Kaya, İstanbul: Klasik, 2017.
- Göktaş, Recep Gürkan, Hadı̇s Cüzlerı̇nı̇n Hadı̇s Lı̇teratür Tarı̇hı̇nı̇ Anlamaya Katkısı: Muccāʿa İbn Ez-Zubeyr Örneğı̇, doktora tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi, 2023.
- ed. Görke, Andreas – Konrad Hirschler, Manuscript Notes as Documentary Sources, Beirut: Orient-Institut Beirut, 2011.
- el-Habeşî, Abdullah Muhammed, Câmi‘u’ş-şurûh ve’l-havâşî, I-V, Cidde: Dâru’l-Minhâc, 1439/2017.
- el-Kenderî, Abdullah b. Muhammed, Hutûtu’l-ulemâ mine’l-karni’l-hâmis ile’l-âşir hicrî: Nemâzic ve es’ile, Beyrut: Dâru’l-Beşâiri’l-İslâmiyye, 1435/2014.
- https://khizana.saw-leipzig.de/ (erişim: 22.11.2025).
- Koç, Fatma Esmanur, Yazma Eser Kültürü Bağlamında Bir Hadis Metninin Üretim ve Dolaşımı: Mebâriku’l-Ezhâr Örneği, yüksek lisans tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi, 2022.
- Leder, Stefan – Yasin Muhammed es-Sevvâs – Me’mûn es-Sâğarcî, “el-Mukaddime”, Mu’cemü’s-semâ‘âti’d-Dımaşkıyye, Dımaşk: el-Ma‘hedü’l-Faransî li’d-Dirâsâti’l-Arabiyye bi-Dımaşk, 1996.
- Muhanna, Elias, Âlem Bir Kitap İçre: Nüveyrî ve İslam Telif Tarihinde Ansiklopedik Yazım Geleneği, çev. Muhammet Enes Midilli, İstanbul: Albaraka, 2024.
- https://portal.yek.gov.tr/main (erişim: 22.11.2025).
- Topgül, Muhammed Enes, Âlimler, Meclisler, Râviler: Bir Kitabın Serüveni, İstanbul: Ketebe, 2024.
- https://yazmaeserler.fsm.edu.tr/ (erişim: 22.11.2025).
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Hadis |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 2 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 1 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 69 Sayı: 69 |
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi açık erişimli bir dergidir
Açık Erişim Politikası için tıklayınız.
