“Arkasından Ağlanması Sebebiyle Ölüye Azap Edilir” Hadisine Sosyo-Kültürel Bağlamda Bir Yaklaşım

Özet
Çağdaş İslâm düşüncesinde eleştiri konusu yapılan temel alanlardan biri hadistir. Güvenilirliğinin tespiti, hadise yöneltilen en önemli eleştiriler arasında yer alır. Birçok İslâm araştırmacısı bir hadisin sıhhatinin tesbitinde metin tenkidine gereken önem verilmediği için metni sahih olmayan
birtakım rivâyetlerin temel hadis kaynaklarına girdiğini iddia ederek bu iddiayı isbat sadedinde bazı örnekler verir. Bu örneklerden biri, kısaca “ta‘zîbü’l-meyyit” hadisi diye bilinen “yakınların ağlaması sebebiyle ölüye azap edilir” rivâyetidir. İşte bu makalede sosyo-kültürel tarihî bağlamda
söz konusu hadis tahlil edilerek yukarıdaki iddiayı ispata elverişli bir örnek olup olmadığı ortaya konmaya çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler: Niyâha, bükâ, ta'vîl, na’y, ta‘zîbü'l-meyyit, ağıt yakmak, yas töreni, ölüye ağlamak, ölüye azap etmek.
Abstract
It’s known that the hadith (prophetic tradition) is one of the subjects criticized in contemporary Islamic thought. The problem of determination of hadith’s authenticity gets an important share in the criticism of text in hadith wasn’t interested on enough as well as on isnad and therefore
some non-authenic narrations had been place in the most valid sources of hadith. They try to prove this claim by giving some examples of narrations. One of these examples is the hadith: “The dead who was cried on him by his family would be tortured.” So this article approches the narration above in point of socio-cultural view and aims to expose that if it was an authentic narration or not. 

Key Words: Lamentation, load weeping for the dead, wailing, helping on the lamentation, elegy, mourning, tormenting the dead.