Neccârzâde Şeyh Rızâ Efendi’nin Hacnâme’si

Öz
Neccârzâde Mustafa Rızâ Efendi XVIII. asır Osmanlı dönemi tasavvuf edebiyâtının önde gelen
şâirlerinden ve XVIII. asrın Anadolu topraklarında Nakşibendiyye tarîkatının en yaygın ve
müessir faaliyet alanına sahip kolu olan Müceddidiyye’nin şeyhlerindendir. Birden fazla tarîkatta
sülûkunu tamamlayarak icâzet alması, Beşiktaş’ta kendi adıyla anılan tekkenin kurucusu ve
postnişîni olması, bu tekkede Mevlânâ’nın Mesnevî’sini okutması, engin bilgisi, musikîşinâslığı ve
hattatlığı onu farklı kılan hususiyetlerin başında gelir. Onun Türk tasavvuf edebiyatı bakımından
en dikkat çeken yönü ise Hz. Peygamber sevgisini ve tasavvufun bir çok meselesini dile getirdiği
şiirleridir. Bu makalede, Neccârzâde’nin hayatına ana hatlarıyla değinilmiş, ele alınan konular
bakımından Dîvân’ının özü olan Hacnâme adlı na‛t mecmuası incelenmiş ve eserin tam
transkripsiyonlu neşri yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Neccârzâde Mustafa Rızâ Efendi, Hacnâme, na‛t, tekke, tasavvuf, edebiyat.
Neccarzade Şeyh Rıza Efendi and His Hajjnamah
Abstract
Neccarzade Mustafa Rıza Efendi is one of the leading poets of Turkish Sufistic Literature in the
18th century Ottoman period and a sheikh of Muceddidiyye which has the mostwidespread and
efficient field of activity in the Naksibendiyye Sect on the 18th century Anatolian lands. Getting
sufistic permission certificate after having completed his spiritual maturity in several sects, being
the founder and head of the dervish lodge, named after him, in Besiktas, teaching Mevlana’s
Masnawi there, being fond of music, having a deepknowledge/wisdom and being a calligrapher
are among the aspects making him adifferent personality. In terms of Turkish sufistic literature,
his poems, telling the love of Hz. Muhammad (the prophet) and many matters of sufism, comprise
hismost outstanding side. In this article; the life of Neccarzade is mentioned broadly, the periodical
Hacname, essence of Divan, is studied in terms of the subjects at hand and the totallytranscripted
version of the work is issued.
Keywords: Neccarzade Mustafa Rıza, Hajjnamah, na‛t, dervish lodge, mysticism, literature.