Hicrî Üçüncü Asırda İmam Şâfiî’nin Eserlerinin Rivayeti ve er-Risâle’nin Okunurluğu
Öz
İmam Şâfiî, Hanefîlik ve Mâlikîliğin fıkhî çevrelerin önemli bir kısmında hâkim
olduğu bir dönemde, usûl ve furûya dair eserleriyle yeni bir fıkıh anlayışı teklif etti.
Bağdat yıllarında telifine başlayıp Mısır’da son halini verdiği eserleri başta Ehl-i hadis
mensupları olmak üzere pek çok çevrenin ilgisini çekti. Gerek Bağdat gerekse Mısır’daki
yakın öğrencileri (ashâb) Şâfiî’nin vefatından sonra bu eserleri uzun yıllar boyunca okuttular
ve rivayet ettiler. Özellikle Mısır ashâbı, İslâm dünyasının muhtelif bölgelerinden
gelen öğrencilere Şâfiî’nin eserleriyle kendi yazdıkları eserleri aktardılar ve bu öğrenciler
edindikleri metinleri hicrî üçüncü yüzyılın önemli ilim merkezlerine taşıdılar. Bu makalenin
ilk kısmında söz konusu metinlerin bu dönemdeki rivayet ve dolaşımı üzerinde
durulmuş, ikinci bölümde ise İslâm hukuk düşüncesinin en önemli metinlerinden birisi
olan er-Risâle’nin okunurluğu ele alınmıştır. er-Risâle’nin bu dönemdeki okunurluğu,
ondaki fikirlerden etkilenen, konumlarının gereği olarak ona fikren karşıt olan ve de bu
eserden haberdar oldukları anlaşılan metinler üzerinden üç başlıkta incelenmiş, Şâfiî’nin
üçüncü yüzyılda İslâmî ilimlerin muhtelif sahalarına ne gibi tesirlerinin olduğunun izi
sürülmüş ve böylelikle er-Risâle’nin telif tarihi ve tanınırlığına dair tartışmalara birincil
kaynaklardan hareketle katkıda bulunulmak istenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- el-Abbâdî, Ebû Âsım Muhammed b. Ahmed (ö. 458), Kitâbu Tabakâti’l-fukahâi’ş-Şâfiiyye, thk. Gösta Vitestam, Leiden: Brill, 1964.
- Aybakan, Bilal, İmam Şâfiî ve Fıkıh Düşüncesinin Mezhepleşmesi, İstanbul: İz Yayıncılık, 2007.
- ____ , “Rebî‘ b. Süleyman el-Murâdî”, DİA, İstanbul 2007, XXXIV, s. 496-497.
- ____ , “Şâfiî”, DİA, İstanbul 2010, XXXVIII, 223-233.
- Aydın, Atik, Taberî’nin Kur’ân’ı Yorumlama Yöntemi, Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2005.
- Law and Society, XI/1 (2004), s. 1-41; Behnam Sadeghi, “The Authenticity of Two 2nd/8th Century Hanafī
- Legal Texts: the Kitāb al-āthār and al-Muwatta’ Muhammad b. al-Hasan al-Shaybānī”, Islamic Law and Society,
- XVII/3-4 (2010), s. 291-319; Rahile Yılmaz, “Norman Calder’in Studies in Early Muslim Jurisprudence Adlı Eseri
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
15 Haziran 2016
Gönderilme Tarihi
1 Haziran 2016
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 50 Sayı: 50
Cited By
Usûl-i Fıkhın İşlevi ve Güncel Fıkhî Problemlere Dair Yaklaşımı
İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.69576/ihya.1534370Şâfiî Mezhebinde İbn Süreyc’in Tanınırlığının Sınırlı Kalmasına Dair Bazı Tespitler
Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.32711/tiad.1631223