Çağdaş Kural Dışı Tekfirciliğin Yapısal Unsurları Üzerine Bir Model Denemesi-II

Öz

Öncelikle çağdaş kural dışı tekfircilik bütün değişkenlerin bağımlı olabildiği

çoğul, fakat dengeli bir yaklaşımla kavranabilecek bir vakıadır. Hangi makro yapısal

unsurun ne kadar etkili olduğu kişi ve gruplar yanında, sosyal bağlama göre de değişkenlik

arz eder. İkinci olarak, tekfirciliğin temelinde bir algı ve inanma düzeyi olarak

dini yorum yatar. Bu algı ve inanma düzeyini meydana getiren yorumlama biçimi

öne sürdüğümüz modelde içerden ve dışardan birbirini tetikleyen faktörlerin etkisi

altında şekillenir. İçerden faktörler birinci makalede ele alınmıştı. Dışarıdan faktörler

ise “Modernleşmenin Zemini Olarak İslam Dünyasında Daralma ve Çatışmalar”, “Modernleşme

Krizi” ve “Sosyal Bütünleşme Krizi” şeklinde üçlü bir yapı olarak karşımıza

çıkar. Çağdaş tekfircilik, otorite boşlukları ve iç çatışmalar tarafından tırmandırılmaktadır.

Otorite ve devlet problemini çözmeden tekfir probleminin çözülmesi muhaldir.

Diğer taraftan sadece zihniyet değiştirme faaliyetleri de yeterli değildir. Makul bir

modernleşme süreci içinde refahın orta tabakalara doğru yayılması gerekmektedir.

O zaman sivil siyaset araçları gelişerek marjinal eğilimler sistemle bütünleşme fırsatı

yakalayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Çağdaş tekfir,tekfiri-selefi din yorumu,ideolojik tercümeler,otorite ve tekfirciliK

A Model for the Structural Elements of Contemporary Takfir Discourse-II

Öz

Contemporary takfir can be understood in plural but a well-balanced approach

that all dynamics might be related to the takfir behavior. The effect of macro

structural elements over the takfir act is not only changeable according to persons and

groups, but also the social context of takfiris. Secondly, religious interpretation underlies

the basis of takfir as a form of belief and perception. This form of interpretation

and belief system is being taken shaped under effects of internal and external factors

according to the model put forward in the article. The Internal dynamics had been

dealt with in the first article. The external factors that will be tackled in this article

make up “the crisis under negative effect of invasion and controls”, “the crisis of modernism”

and “the crisis of political integration.” Since the lack of authority and inner

conflicts escalade modern takfirism, it is crucial to solve the state and authority problems

first. It is also prerequisite to widen middle classes on the economic base within

a reasonable process of modernism. Then there will be an opportunity to integrate the

marginal groups into the system with the civic political apparatus.

Anahtar Kelimeler

• Contemporary takfir,takfiri-salafi religious interpretation,ideological books and translations,authority and takfir

Kaynakça

1. Amineh, Mehdi Parvizi and Houweling, Henk, “IR-Theory and Transformation in the Gre- ater Middle East: The Role of the United States”, The Greater Middle East in Global Politics : Social Science Perspectives on the Changing Geography of the World Politics, Edit. Mehdi Parvizi Amineh, Brill, Leiden 2007.
2. Amineh, Mehdi Parvizi, “Introduction: Theoretical and Methodological Approaches to the Study of the Greater Middle East”, The Greater Middle East in Global Politics : Social Science Perspectives on the Changing Geography of the World Politics, Edit. Mehdi Par- vizi Amineh, Brill, Leiden 2007.
3. Armstrong, Karen, The Battle for God: A History of Fundamentalism, The Random House Publishing, New York 2001.
4. Avşar, Esra, The Transformation Of The Political Ideology And The Democracy Discourse Of The Muslim Brotherhood In Egypt, A Thesis Submitted to The Graduate School of Social Sciences of Middle East Technical University as the Degree of Master of Sci- ence, Ankara 2008.
5. Aydınalp, Halil, “Birlikte Yaşama Hukukunun Sosyolojik Temelleri” , DİB Kutlu Doğum Haf- tası Sempozyumu: Hz. Peygamber ve Birlikte Yaşama Hukuku, 17-19 Nisan 2015-Mar- din, Türkiye.
6. Aydınalp, Halil, “Bir Karşıt Kültür Unsuru Olarak Çağdaş Tekfircilerin Türkiye’de Dini Ha- yata Bakışı ve Anlamları”, Toplum Bilimleri Dergisi, C.7, S.14, Temmuz-Aralık 2013.
7. Aydınalp, Halil, “Çağdaş Kural Dışı Tekfirciliğin Yapısal Unsurları Üzerine Bir Model Denemesi-I”, Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 49, Sayı 49, Aralık 2015. DOI 10.15370/muifd.33706.
8. Aydınalp, Halil, “Kural Dışı Dini Bir Yönelim Olarak Çağdaş Tekfir İdeolojisini Anlamak”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S.46, C.1, Nisan 2014.

9. Aydınalp, Halil, Yüksek Din Öğretimi ve Dini Kötencilik, Çamlıca Yayınları, İstanbul 2012.
10. Aydınalp, Halil, “İntihar Eylemcisinin Sosyal Kimliği: Filistinli İlk Kadın Eylemci Vefa İd- ris”, Toplum Bilimleri Dergisi. Sayı 1-3. Cilt 1-6, 2009.
11. Aydınalp, Halil, “İntihar Eylemlerinde Dinin Anlamı ve Sınırları”, Marmara Üniversitesi İla- hiyat Fakültesi Dergisi, S.2, C.37, 2009.
12. Barkey, Henri J., “Ortadoğu`da Sınırlar Değişecek”, Tarih, Siyaset ve Ekonomi Platformu, http://tasep.org/default.asp?s=yd&id=440#.Vb4DBvOqpHw, 01.08.2015.
13. Barkey, Henri J., “Ortadoğu`da Sınırlar Değişecek”, Tarih, Siyaset ve Ekomoni Platformu, http://tasep.org/default.asp?s=yd&id=440#.Vb4DBvOqpHw, 01.08.2015.
14. BBC News, “Egyptian army suspends constitution”, 3 July 2013.
15. Benna, Hasan, Hayatı ve Risaleleri, Trc. Ramazan Nazlı, Arslan Yayınları, İstanbul 1980.
16. Beyumi, İbrahim, “İhvan-ı Müslimin”, TDV İslam Ansiklopedisi, C.21, İstanbul 2002.
17. Bin Ladin, Usame, “Quagmires of the Tigres and Euphrates”, Messages to the World-the State- ments of Osama Bin Ladin, Trans. James Howarth, Verso, New York 2005.
18. CNN, “Morsy out in Egypt coup”, 28 June 2013.
19. Coll, Steve, Ghost Wars: The Secret History of the CIA, Afghanistan and Bin Ladin, from the Soviet Invasion to September 10, 2001, the Penguin Press, New York 2004.
20. Çelik, Halis, Modernleşme Krizi: İdeoloji ve Ütopya Arasında Türkiye, Orion Kitabevi, Anka- ra 2007, s.21 vd.; Çelik, Halis, Korku Siyaseti ve Siyaset Korkusu, İletişim Yayıncılık, İstanbul 2012.
21. Dekmejian, R. Hrair, Islam in Revolution, New York: Syracuse University Press, 1985,
22. Doraï, Mohamed Kamel, “State, Migration, And Borders’ Fabric in The Middle East”, Fron- tera Norte, Vol. 26, Nşmero Especıal 3, 2014.
23. Dökmeciyan, R. Hrair, Arap Dünyasında Köktencilik, Trc. Muhammed Karahanoğlu, İlke Yayınları, İstanbul 1992.
24. Ehteshami, Anoushiravan, “Is the Middle East Democratizing?”, British Journal of Middle Eastern Studies, Vol. 26, No. 2 (Nov., 1999).
25. Eliaçık, İhsan, “Türkiye’de Siyasal İslam Düşüncesinin Kökleri”, Demokrasi Platformu, Yıl 2, Sayı 8, Güz 2006.
26. Erdem, Demirhan Fahri-Erdem, Çiğdem, “Ortadoğu’da Otoriter Rejimler: Ortadoğu Arap Toplumları’nın Tarihsel, Siyasal ve Sosyo-Ekonomik Yapısı Üzerinden Bir Değer- lendirme”, Akademik Orta Doğu Dergisi, http://www.akademikortadogu.com/belge/ ortadogu14makale/demirhan_fahri_erdem_cigdem_erdem.pdf, 01.08.1015.
27. Esposito, John L. (ed.), Political Islam: Revolution, Radicalism, or Reform, Lynne Rienner Publishhers, 1997.
28. Giddens, Antony, A Contemporary Critique of Historical Materalism, Vol.1, London 1981.
29. Goldsmith, Arthur A. , “Making the World Safe for Partial Democracy? Questioning the Premises of Democracy Promotion”, International Security, Vol. 33, No. 2, (Fall, 2008).
30. Haklai, Oded, “Authoritarianism and Islamic Movements in the Middle East: Research and Theory-Building in the Twenty-First Century” International Studies Review, Vol. 11, No. 1, (Mar., 2009).
31. Hanefî, Hasan, “Hem Krallıklar Hem Askerî Rejimler İslâmî Değil”, Mustafa Karaalioğlu ile Mülakat, Yeni Şafak, 19 Şubat 2002.
32. Hearn, Arthur, “Oil and the Middle East”, International Affairs (Royal Institute of Interna- tional Affairs 1944-), Vol. 24, No. 1 (Jan., 1948).
33. http://ikhwanweb.com/article.php?id=31741, 07 Ocak 2015.
34. http://www.davetci.com/d_soylesi/g_soylesi_hhanefi.htm, 15.03.2011.
35. http://www.hurriyet.com.tr/planet/23646462.asp, 11.01.2016.
36. http://www.trthaber.com/haber/gundem/misirda-askeri-darbe-92072.html, 11.01.2016.
37. Hudeybi, Muhammed Me’mun, “The Principles of The Muslim Brotherhood”, http://www. ikhwanweb.com/article.php?id=813, 07 Ocak 2015.
38. İçli, Gönül, “Türk Modernleşme Sürecinin Günümüzdeki Yönelimi” , C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, Aralık, C.26, N.2, 2002.
39. İldeniz, Selin, The Relationship Between The Egyptian State And The Muslim Brotherhood From 1952 To 1970, A Thesis Submitted To The Graduate School Of Social Sciences Of Middle East Technical University in Middle East Studies, Ankara 2012, s.28.
40. Jones,Toby Craig , “America, Oil, and War in the Middle East”, The Journal of American History, Vol. 99, No. 1, Oil in American History (June 2012).
41. Koca, A. Erkan, Düzen ve Kargaşa Arasında, Atıf Yayınları, İstanbul 2015.
42. Konfüçyüs, Analektler: Devlet Yönetimi - Toplumsal Düzen - Ahlak İlkeleri - İdeal Toplum ve İnsan Hakkında, Trc. Mahmut Azad, Arya Yayınları, İstanbul 2014.
43. Levey, Zach, “Israel’s Quest for a Security Guarantee from the United States, 1954-1956”, British Journal of Middle Eastern Studies, Vol. 22, No. 1/2 (1995).
44. Lia, Brynjar, Müslüman Kardeşler’in Doğuşu: 1928-1942, Trc. İhsan Toker, Ekin Yayınları, İstanbul 2012.
45. Lu, Lingyu-Thies,Cameron G., “War, Rivalry, and State Building in the Middle East”, Politi- cal Research Quarterly, Vol. 66, No. 2 (June 2013).
46. Maghraouı, Drıss-Zerhounı, Saloua, “Political Normalization: The Party of Justice and De- velopment in Morocco” Islamist Parties and Political Normalization in the Muslim World, Editor(s): Quinn Mecham-Julıe Chernov Hwang, University of Pennsylvania Press, Pennsylvania 2014.
47. Mevdudi, Ebu’l A’la, İslam’da Devlet Nizamı, Hilal Yayınları, Ankara 1967.
48. Mevdudi, Ebu’l‘Ala, İslam’da Hükümet, Trc. Ali Genceli, Hilal Yayınları, Ankara 1971.
49. Mitchhell, Richard P., The Society of the Muslim Brothers, Oxford University Press, London 1969.
50. Najjar, M. Fauzi, “Islamic Fundamentalism and the Intellectuals: The Case of Nasr Hamid Abu Zayd”, Biritish Journal of Middle Eastern Studies, C.27, S.2, 2000.
51. Nazemroaya, Mahdi Darius, “Plans for Redrawing the Middle East: The Project for a New Middle East”, http://www.globalresearch.ca/plans-for-redrawing-the-middle-east- the-project-for-a-new-middle-east/3882, 01.08.2015.
52. Nepstad, Sharon Erickson, “Religion, Violence, and Peacemaking”, Journal for the Scientific Study of Religion, C.43, S.3, September 2004.
53. Perthes, Volker, “Points of Difference, Cases for Cooperation: European Critiques of US Middle East Policy”, Middle East Report, No. 208-US Foreign Policy in the Middle East: Critical Assessments, (Autumn, 1998).
54. Rapoport, David C., “Comparing Militant Fundamentalist Movements”, Fundamentalism and the State, Ed. Martin E. Marty-R. Scott Appleby, Chicago 1993.
55. Roy, Olivier, “The predicament of ‘civil society’ in Central Asia and the ‘Greater Middle East”, International Affairs (Royal Institute of International Affairs 1944-), Vol. 81, No. 5 (October 2005).
56. Rubin, Barry, Islamic-Fundamentalism-in-Egyptian-Politics, St. Martin’s Press, New York 1990.
57. Sakin , Serdar- Deveci , Can, “Ortadoğu Kavramı ve Sınırları Üzerine Bir Değerlendir- me”, http://www.historystudies.net/Makaleler/180246529_16-Serdar%20Sakin.pdf, 01.08.2015.
58. Selam, Halid “Comparing Three Muslim Brotherhoods: Syria, Jordan and Egypt”, http:// www.ikhwanweb.com/article.php?id=1168, 07 Ocak 2015. http://www.trthaber.com/ haber/dunya/mursinin-idami-demokrasinin-idamidir-190515.html, 01.07.2015.
59. Shain, Yossi-Bristman, Barry, “Diaspora, Kinship and Loyalty: The Renewal of Jewish Na- tional Security”, International Affairs (Royal Institute of International Affairs 1944-), Vol. 78, No. 1 (Jan., 2002).
60. Sİrli, Mirjam E. -Gleditsch, Nils Petter - Strand, Håvard , “Why Is There so Much Conflict in the Middle East?”, The Journal of Conflict Resolution, Vol. 49, No. 1 (Feb., 2005).
61. Trofımov, Yaroslav, “Would New Borders Mean Less Conflict in the Middle East?” http:// www.wsj.com/articles/would-new-borders-mean-less-conflict-in-the-middle- east-1428680793, 01.08.2015.
62. Yavuz, M. Hakan, “Political Islam and the Welfare (Refah) Party in Turkey”, Comparative Politics, Vol. 30, No. 1, (Oct., 1997).
63. Yürüşen, Melih, İnsan Doğası Sosyal Düzen Değişim, Liberte Yayınları, İstanbul 2014.
64. Zeidan, David, “A Comparative Study of Selected Themes in Christian and Islamic Funda- mentalist Discourses”, British Journal of Middle Eastern Studies, C.30, S.1, 2003.
65. Zeidan, David, “Typical Elements of Fundamentalist Islamic and Christian Theocentric Worldviews”, Islam and Christian-Muslim Relations, C.13, S.2, April 2002.