BİST SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK 25 ENDEKSİNDE YER ALAN OTOMOTİV ŞİRKETLERİNİN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERFORMANSLARININ İÇERİK ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Bist Sürdürülebilirlik 25 endeksinde yer alan otomotiv şirketlerinin çevresel sürdürülebilirlik performanslarını şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarında yer alan bilgiler ile GRI 300’lü seride yer alan çevresel performans göstergelerine uyum sağlayıp sağlamadıklarını araştırmaktır. Araştırma şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarındaki çevre ve iklim değişikliği bölümlerinde yer alan bilgilerle içerik analizi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Böylece otomotiv sektöründeki şirketlerinin sürdürülebilirlik raporları esas alınarak çevresel konulara olan duyarlılığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın sonucunda şirketlerin çevre ve iklim değişikliği konusunda oldukça duyarlı oldukları ve paydaşlara tatmin edici düzeyde açıklamalarda bulundukları tespit edilmiştir. Çalışmanın GRI 300 Çevresel Standartlar göstergelerine uyum konusunda genel olarak şirketlerin enerji tüketimi, su ve atık yönetimi konularında yeterli düzeyde açıklama yaptıkları görülmüş, biyoçeşitlilik, çevre uyumu ve tedarikçi çevresel değerlendirmeleri konusunda yeterli açıklama yapmadıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çevresel Sürdürülebilirlik
• GRI 300 Standartları
• Otomotiv Şirketlerinde İçerik Analizi

EVALUATION OF THE PERFORMANCE OF ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY IN AUTOMOTIVE SECTOR WITHIN THE BIST SUSTAINABILITY 25 INDEX BY USING CONTENT ANALYSIS

Öz

The purpose of the study is to research evaluation of the performance of environmental sustainability in automotive firms included in the BIST Sustainability 25 index and whether they comply with the disclosures contained in the firms' sustainability reports and environmental performance indicators in the GRI 300 series. The research has been done using the content analysis technique with data included in environment and climate change sections of the firms' sustainability reports. Thus, the sensitivity of firms in the automotive sector to environmental issues was tried to be determined based on their sustainability reports. In conclusion of the research, it was determined that the firms were very sensitive about environment and climate change and made satisfactory disclosures to their stakeholders. Regarding compliance with the GRI 300 Environmental Standards indicators, the study found that companies generally made sufficient disclosures on energy consumption, water and waste management, in spite of the fact that they did not make sufficient disclosures on biodiversity, environmental compliance and supplier environmental assessments.

Anahtar Kelimeler

• Environmental Sustainability
• GRI 300 Standards
• Content Analsis in Automotive Companies

Kaynakça

1. Dil E. & Talaş, Z. (2021). Türkiye’de Faaliyet Gösteren Başarılı Şirketlerin Çevresel Sürdürülebilirlik Yaklaşımlarına Dair Bir Araştırma. İş Ahlakı Dergisi, 14(2), 201-241.
2. Doğuş Otomotiv (2021). Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporu. http://www.dogusotomotiv.com.tr/newdogusotomotiv_files/202211299132992_Dogus_KSR_2021_TR.pdf (Erişim Tarihi: 09.07.2023)
3. Dönmez, N. & Taşkın, T. (2023). İşletmelerin Çevresel Duyarlılıklarının Sürdürülebilirlik Raporlarına Yansıma Düzeyi: İlaç Endüstrisinde Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlarının İçerik Analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 75, 221-241.
4. Ford Otosan (2021) Sürdürülebilirlik Raporu https://fordotosan.com.tr/documents/Surdurulebilirlik/2021_surdurulebilirlik_raporu.pdf (Erişim Tarihi: 09.07.2023)
5. Global Reporting Initiative (2022, September 27), Empowering sustainable decisions for over 25 years. https://www.globalreporting.org/about-gri/mission-history/ (Erişim Tarihi:15.08.2023)
6. Global Reporting Initiative (2022, October 31). Four-in-five largest global companies report with GRI. https://www.globalreporting.org/news/news-center/four-in-five-largest-global-companies-report-with-gri/ (Erişim Tarihi:15.08.2023)
7. Güney, S. & Dinler, S., (2021) Sustainibility Reports Frames & GRI- Specific Standard Disclosures Series:Evaluation of The Turkish Airlines 2018-2019 Sustainibility Reports. Anadolu University Journal of Faculty of Economics, 3(2), 100-118.
8. Kamuyu Aydınlatma Platformu/BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Şirketleri https://www.kap.org.tr/tr/Endeksler (Erişim Tarihi: 07.07.2023)

9. Köse, T. & Ağdeniz Ş., (2023) Sürdürülebilirlik Muhasebe Standartlarının Entegre Raporlamada Kullanımına İlişkin Bir Araştırma. Muhasebe ve Bilim Dünyası Dergisi, Özel Sayı, 285-308.
10. Mumcu, A.Y. & Bakoğlu, R.(2021) Otomotiv Sektöründe Kurumsal Sürdürülebilirlik Uygulamalarının Eşbenzeşmesi Üzerine Bir Araştırma: BMW, Toyota, Ford Örneği, Global Journal of Economics and Business Studies, 11(21), 48-59.
11. Onocak, D., Demir, M. & Köse, Ö. (2022). BİST’te İşlem Gören Sigorta İşletmelerinin Sürdürülebilirlik Raporlarının İçerik Analizi İle Değerlendirilmesi, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 32. 368-394.
12. Otokar (2021) Sürdürülebilirlik Raporu https://www.otokar.com.tr/getmedia/6593d8c4-17a5-4233-91d7-73d946a42a05/otokar-tr_1 (Erişim Tarihi: 09.07.2023)
13. SAVAŞ, A., B., Enerji Muhasebesinde GRI 302 Enerji Raporlama Standardının Rolü: BİST Sürdürülebilirlik Endeksindeki Şirketlerin Raporları Üzerinde Bir Araştırma, Alanya Akademik Bakış. 6(3). 3043-3068.
14. Şeker, Y. & Atasel O. Y. (2021) Firmaların Çevresel Sürdürülebilirlik Değerleri ve Kurumsal Yönetim Derecelendirme Notu:BİST Kurumsal Yönetim Endeksi’nde Bir Araştırma, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 14(39). 723-761.
15. Tanç, A. & Ekinler F.(2022). Sürdürülebilirlik Raporları Kapsamında İşletmelerin Sera Gazı Salımı: BİST Sürdürülebilirlik Endeksinde Bir Araştırma, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 12(3). 1876-1886.
16. Tanç, A. & Gümrah, A.(2021), Sürdürülebilirlik Raporlaması ve Çevresel Performans: Borsa İstanbul’da Bir Uygulama, İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(2), 258-273.
17. Tanrıverdi, İ., (2023) Otomotiv Sektöründe sürdürülebilir Tedarik Zinciri Uygulamalarına Yönelik Bir İçerik Analizi, Journal of Yasar University. 18(70). 216-236.
18. Tofaş (2021) Sürdürülebilirlik Raporu http://irsustainability.tofas.com.tr/2021/tr/m-12-0.html (Erişim Tarihi: 09.07.2023)
19. Türk Traktör (2021) Sürdürülebilirlik Raporu https://www.turktraktor.com.tr/getmedia/bbf1af46-b854-41f2-902f-b6784a5c8bdf/TurkTraktor-Surdurulebilirlik-Raporu-2021.pdf (Erişim Tarihi: 09.07.2023)