-

Öz

The aim of this study, which is prepared taking into account the increasing importance of the internal audit system for institutions, is to evaluate the impact and importance of internal auditors independence and objectivity on efficient and effective conduct of the internal audit. After a general explanation about internal audit system, the factors that influence the independence and objectivity of internal auditors were explained. When considering the correlation between the quality of audit and internal auditor, the importance of the internal auditors’ professional properties and competency is understood clearly

Anahtar Kelimeler

• Internal audit, internal auditor, independence and objectivitiy

İÇ DENETİM SİSTEMİNDE DENETÇİLERİN BAĞIMSIZLIK VE TARAFSIZLIĞININ ÖNEMİ

Öz

İç denetim sisteminin kurumlar için artan önemi dikkate alınarak hazırlanan bu çalışmanın amacı; iç denetimin etkin ve etkili bir şekilde yürütülmesinde iç denetçilerin bağımsızlık ve tarafsızlığının etkisini ve önemini değerlendirmektir. Çalışmada iç denetim sistemine iliş- kin genel bir açıklama yapıldıktan sonra iç denetçilerin tarafsızlık ve bağımsızlığını etkileyen unsurlar üzerinde durulmaktadır. Denetimin kalitesinin denetçinin kalitesi ile bağlantılı olduğu dikkate alındığında iç denetçilerin mesleki özellikleri ve yeterliliklerinin önemi anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İç denetim, iç denetçi, tarafsızlık ve bağımsızlık

Kaynakça

1. ACAR, İ. Atilla ve E. Ayşe ŞAHİN (2009). “Plan ve Bütçe İlişkisi Açısından İç Denetim”, Maliye Dergisi, Ocak-Haziran, S: 156. 83-103.
2. AKBULUT, Yıldız (1999). “Meslek Ahlakı Kriterleri ve Muhasebe Mesleği Üzerine Bir Araştırma”, Mu- hasebe Bilim Dünyası Dergisi, S: 1. C: 1. 125-143.
3. AKSOY, Mehmet (2008). Kamuda İç Kontrol&iç Denetim, Ankara: Muhasebat Kontrolörleri Derneği Yayını, Yayın No. 26.
4. ANDERSON, Urton (2003). “Assurance and Consulting Services”, in. Jr.A.D., A.A. GRAMLING and S. RAMAMOORTI (Ed.), Research Opportunities in Internal Auditig, The Institute of Internal Auditors. 97-130.
5. BOU-RAD, Giselle (2000). “Internal Auditors and A Value-Added Approach: The New Business Regi- me”, Managerial Auditing Journal, Bradford, C: 15 S: 4. 182-186.
6. CAREY, Peter, Roger SIMNETT and George TANESWSKI (2000). “Voluntary Demand for Internal and External Auditing by Family Businesses”, Auditing: A Journal of Practice&Theory. Cilt 19. S: 37-51.
7. CORAM, Paul, Colin FERGUSON and Robyn MORONEY (2008). “Internal Audit, Alternative Internal Audit Structures and the Level of Misappropriation of Assets Fraud”, Accounting and Finance. C: 48. 543-559.
8. Denetim Sisteminin Etkinliğinin Artırılması ve Performans Denetimine Geçiş Alt Komisyonunca Ha- zırlanan Rapor. (2000). http://www.sayistay.gov.tr/yayin/elek/elekicerik/56_DenetimSistemi- ninEtkinligininArtirilmasi.pdf [25.03.2010] .

9. ELİTAŞ, Cemal. (2004). “İç Denetçinin Verdiği Raporların Üst Yönetim Tarafından Değerlendirilme- si”, Mali Çözüm Dergisi. Ekim-Kasım-Aralık. S: 69. 220-238.
10. ERKEN, H. (2009). “Denetimde ‘Bağımsızlık’ Kavramı”, Denetişim Dergisi, S: 1. 16-27.
11. GALLOWAY, David (2006), Internal Auditing: A Guide for The New Auditor, Second edition, Institute of Internal Auditors.
12. GÖNÜLAÇAR, Şener (2007). “İç Denetimde Hedefler ve Beklentiler I.”, Mali Hukuk Dergisi, Tem- muz-Ağustos. S: 130. 20-27.
13. GÖSTERİCİ, Hüseyin (2006). “Kamu İç Mali Kontrol Sisteminde İç Denetimin Bağımsızlığı-Fonksiyo- nel Bağımsızlık”, Vergi Dünyası, Mart. S: 295. 177-187.
14. INTOSAI (2009). Internal Audit Independence in The Public Sector, INTOSAI GOV 9140.
15. “İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”. Resmi Gazete. Sayı: 26226. Tarih: 12.07.2006.
16. KAGERMAN, Henning, William KINNEY ve Karlheinz KUTING ve Claus-Peter WEBER (eds.) (2008). Internal Audit Handbook, Springer-Verlag Berlin Heidelberg.
17. MAUTZ, Robert K. ve SHARAF, Hussein A. (1964). The Philosophy of Auditing, American Accounting Association, Sarasota, FL.
18. MEMİŞ, M. Ünsal. (2008). “Etkin ve Başarılı Bir İç Denetim İçin Gerekli Koşullar”, Mali Çözüm Dergisi, Ocak-Şubat. S:85. 75-91.
19. MOELLER, Robert (2009). Brink’s Modern Internal Auditing, 7th Edition, Canada: John Wiley&Sons.
20. MUTCHLER, Jane F. (2003). “Independence and Objectivity: A Framework for Research Opportunities in Internal Auditing”, in BAILEY, Jr.A.D., A.A. GRAMLING ve S. RAMAMOORTI (Eds.), Re- search Opportunities in Internal Auditig. The Institute of Internal Auditors. 231-268.
21. PRAWITT, Dauglas F. (2003). “Managing the Internal Audit Function”, in BAILEY, Jr.A.D., A.A. GRAM- LING ve S. RAMAMOORTI (Eds.), Research Opportunities in Internal Auditig, The Institute of Internal Auditors, 171-230.
22. RAMAMOORTI, Sridhar. (2003). “Internal Auditing: History, Evolution and Prospects”, in BAILEY, Jr.A.D., A.A. GRAMLING ve S. RAMAMOORTI (Eds.). Research Opportunities in Internal Auditig, The Institute of Internal Auditors, 1-24.
23. REDING, F.Kurt, Paul J. SOBEL, L. Urton ANDERSON, Micheal J. HEAD, Sridhar RAMAMOORTI, Mark SALAMASICK ve Cris RIDDLE (2009). Internal Auditing: Assurance&Consulting Servi- ces, 2nd Edition, The IIA Research Foundation.
24. RITTENBERG, Larry E., Bradley J. SCHWIEGER and Karla M. JOHNSTONE (2008). Auditing: A Bu- siness Risk Approach. 8th Edition, Thomson South-Western.
25. ÖNDER, M. Fahrettin (2008). Türk Hukukunda İç Denetim ve Uluslararası Standartlara Uyum, Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
26. ÖZEREN Baran (2000). İç Denetim Standartları ve Mesleğin Yeni Açılımları. http://www.sayistay.gov.tr/ yayin/yayinicerik/aras08icdenetimstandart.pdf [02.04.2009].
27. SANDAL, Ahmet (2009). “Genel Bütçeli Kuruluşlarda ve Belediyelerde Yeni Uygulanmaya Başlanan Bir Denetim: İç Denetim”, İller ve Belediyeler Dergisi, S: 733. Mayıs. 34-42.
28. SAWYER, B.Lawrence, Mortimer A. DITTENHOFER, James H. SCHEINER, Anne GRAHAM and Paul MAKOSZ (2005). Sawyer’s Internal Auditing, 5th Edition, Florida: The Institute of Internal Auditors.
29. STEWART, J. ve N. SUBRAMANIAM (2009). “Internal Audit Independence and Objectivity: A Review of Current Literature and Opportunuties for Future Research”, http://www.griffith.edu.au/__data/ assets/pdf_file/0020/140555/2009-03-internal-audit-independence-and-objectivity-a-re- view-of-current-literature-and-opportunities-for-future-research.pdf. [11.09.2011].
30. SUNITA, S.Ahlawat. ve D. Jordan LOVE (2004). “An Examination of Internal Auditor Objectivity: In HouseVersus Outsourcing”, Auditing. A Journal of Practice&Theory. Eylül, C: 23, S:2, 147-158.
31. UZUN, A. Kamil (2009). “Kamu Yönetiminde İç Kontrol ve İç Denetim Yaklaşımı”, Denetişim Dergisi, S: 3. http://www.denetimnet.net/UserFiles/Documents/2010/%C4%B0%C3%A7%20Kontrol-A- li%20Kamil%20Uzun.pdf [04.03.2010]
32. YILANCI, Münevver (2006). İç Denetim, Ankara: Nobel Yayınevi.
33. YILDIRIM, Murat (2005). “Uluslararası Son Gelişmeler Işığı Altında Denetçinin Bağımsızlığı, 3568 Sa- yılı Yasa ve Türkiye’deki Durum”, http://www.muhasebetr.com/ozelbolum/006/ [18.05.2010].
34. YILMAZ, Y. (2003). “Merkezi Hükümetin İç Denetim Standartları”, Mali Kılavuz, Ocak-Mart, Yıl 5, S: 19, 116-121.