WOMEN IN THE DIGITAL WORLD: DIGITAL VIOLENCE EXPERIENCES AMONG HIGHER EDUCATION STUDENTS

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 102 - 121, 25.12.2025

Nisa Özpişkin , Halime Kapar , Elif Demirbaş

https://doi.org/10.62809/matbuat.1803066

Öz

Digital violence is a significant social problem that negatively affects individuals’ psychological and social well-being through aggressive behaviors such as threats, harassment, and bullying on the internet and digital platforms. With the widespread use of social media, these forms of violence have profoundly impacted women’s psychological health, self-esteem, and social relationships. Research indicates that victims of digital violence experience increased levels of anxiety, depression, and loneliness, and in some cases, may even develop suicidal thoughts. The purpose of this study is to examine the digital violence experiences of female university students and to identify the psychosocial effects of these experiences. The sample of the study consists of 353 female students enrolled in higher education. Data were collected through the Sociodemographic Information Form and the Digital Violence Experiences Questionnaire, using both online and face-to-face methods. The analyses were conducted using the IBM SPSS 23 statistical software. Findings revealed that approximately half of the participants had been exposed to digital violence. Among those who experienced digital violence, the most common emotional reactions were anxiety, anger, fear, sadness, and helplessness. Moreover, digital violence experiences were found to have adverse effects on self-confidence, psychological well-being, and social relationships. In conclusion, digital violence negatively affects not only individuals but also their academic and social functioning. Therefore, it is essential to develop preventive and supportive intervention programs at the university level. Such initiatives can help female students recognize the forms of violence they encounter in digital environments, improve their access to psychosocial support mechanisms, and strengthen their online safety awareness. By making the digital violence experiences of female students visible, this study aims to contribute to the development of guidance, awareness, and social work–based interventions within higher education institutions.

Anahtar Kelimeler

Digital violence , Women , Social media , Higher education , Social work

DİJİTAL DÜNYADA KADIN: YÜKSEKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ ARASINDA DİJİTAL ŞİDDET DENEYİMLERİ

Öz

Dijital şiddet, internet ve dijital platformlarda tehdit, taciz ve zorbalık gibi saldırgan davranışlar aracılığıyla bireylerin psikolojik ve sosyal durumlarını olumsuz yönde etkileyen önemli bir toplumsal sorundur. Sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte bu tür şiddet biçimleri, özellikle kadınların psikolojik sağlığını, özsaygısını ve sosyal ilişkilerini derinlemesine etkilemiştir. Araştırmalar, dijital şiddet mağdurlarında anksiyete, depresyon ve yalnızlık düzeylerinin arttığını ortaya koymaktadır. Bazı durumlarda ise intihar düşünceleri gibi ciddi sonuçlar görülebilmektedir. Bu araştırmanın amacı, yükseköğretime devam eden kadın öğrencilerin dijital şiddet deneyimlerini incelemek ve bu deneyimlerin psikososyal etkilerini ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini, yükseköğrenim öğrenim gören 353 kadın öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, Sosyodemografik Bilgi Formu ve Dijital Şiddet Deneyimleri Anketi aracılığıyla hem çevrimiçi hem de yüz yüze toplanmıştır. Analizler IBM SPSS 23 istatistik programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların yaklaşık yarısının dijital şiddete maruz kaldığını göstermiştir. Dijital şiddete maruz kalan öğrencilerde en yaygın duygusal tepkiler kaygı, öfke, korku, üzüntü ve çaresizlik olarak belirlenmiştir. Ayrıca dijital şiddet deneyimlerinin özgüven, psikolojik sağlık ve sosyal ilişkiler üzerinde olumsuz etkiler yarattığı saptanmıştır. Sonuç olarak, dijital şiddetin yalnızca bireysel değil, aynı zamanda akademik ve sosyal işlevsellik üzerinde de olumsuz etkiler yarattığı görülmektedir. Bu nedenle, üniversite düzeyinde önleyici ve destekleyici müdahale programlarının geliştirilmesi önemlidir. Böylece kadın öğrenciler dijital ortamda maruz kaldıkları şiddet biçimlerini tanımlayabilir, psikososyal destek mekanizmalarına erişimlerini artırabilir ve çevrimiçi güvenlik farkındalıklarını güçlendirebilirler. Bu çalışma, kadın öğrencilerin dijital şiddet deneyimlerini görünür kılarak, yükseköğretim kurumlarında yürütülecek rehberlik, farkındalık ve sosyal hizmet temelli müdahalelere katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dijital şiddet , Kadın , Sosyal medya , Yükseköğretim , Sosyal hizmet

Kaynakça

• Akdemir, A., (2022), “Kadınlara Yönelik Siber Ortamda Gerçekleştirilen Şiddet Fiilleri Ve Faillerinin Tipolojisine Yönelik Fenomenolojik Bir Çalışma”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 24(1), ss. 387 - 422. https://doi.org/10.33717/Deühfd.1089754
• Almenar, R., (2021), “Cyber Violence against Women and Girls: Gender-based Violence in the Digital Age and Future. Challenges as a Consequence of Covid-19”, The Trento Student Law Review, 3(1) ss.167-230. https://doi.org/10.15168/tslr.v3i1.757
• Bacıoğlu, S. D., (2023), “Genç Yetişkinlerde Siber Flört Şiddeti Kategorilerini Yordayan Risk Faktörlerinin İncelenmesi”, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (57), ss. 151-176. https://doi.org/10.9779/pauefd.1090649
• Baker, Ö. E., Kavşut, F., (2007), “Akran Zorbalığının Yeni Yüzü: Siber Zorbalık”, Eurasian Journal of Educational Research, (27), ss. 31-42.
• Barındık, G., (2021), Dijitalleşen Medya ve Yarattığı Yeni Şiddet Alanı: Dijital Şiddet, Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Ulusal Tez Merkezi.
• Basar, D., Sakallı, N., (2021), “Israrlı Takip: Tanımı ve Sosyal Psikolojik Değişkenler ile İlişkileri”, Türk Psikoloji Yazıları, 24(47), ss. 22-36. https://doi.org/10.31828/tpy1301996120201119m000030
• Bayram, N., Saylı, M., (2013), “Üniversite Öğrencileri Arasında Siber Zorbalık Davranışı”, Journal of Istanbul University Law Faculty, 71(1), ss. 107-116. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/97756
• Binark, M., Bayraktutan, G., (2013), Ayın Karanlık Yüzü: Yeni Medya ve Etik, İstanbul, Kalkedon Yayınları. Birleşmiş Milletler. (2015), Sürdürülebilir Kalkınma İçin Küresel Amaçlar. Sağlıklı ve Kaliteli Yaşam. Erişim adresi https://www.kureselamaclar.org/amaclar/toplumsal-cinsiyet-esitligi/
• Cebecioğlu, G., Altıparmak, İ. B., (2017), “Dijital Şiddet: Sosyal Paylaşım Ağları Üzerine Bir Araştırma”, Sakarya University Journal of Education, 7(2). https://doi.org/10.19126/suje.305282
• Cirban Ekrem, E., Er Güneri, S., (2021), “Kadına Yönelik Şiddetin Dijital Dünyaya Yansıması”, Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 4(8), ss. 362-370. https://doi.org/10.35235/uicd.974250
• Creswell, John W., (2017), Araştırma Deseni: Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları, Selçuk Beşir Demir (Çev. Ed.), Ankara, Eğiten Kitap.
• Çetin, E., (2023), “Sosyal Medya Platformlarında Dijital Şiddet: Spor Bilimleri Öğrencileri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma”, HUMANITAS-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 11(21), ss. 125-143.
• Demir, Y., Öztürk, M., (2023), “Tarihsel Süreçte “Çevrim içi Taciz”: Bibliyometrik Bir Analiz”, Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), ss. 939-953. https://doi.org/10.11616/asbi.1265610
• Dodge, A., (2016), “Digitizing Rape Culture: Online Sexual Violence and the Power of the Digital Photograph”, Crime Media Culture, 12(1), ss. 65-82. https://doi.org/10.1177/1741659015601173
• Dünya Sağlık Örgütü (2002), World Report on Violence and Health, (E. G. Krug, L. L. Dahlberg, J. A. Mercy, A. B. Zwi, R. Lozano, Eds.). Geneva, Switzerland. https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/a25476ed-8585-47f3-986e-9d0e7f5e9f1b/content
• Estrada, M. S., (2022), “Feminist Struggles Against Criminalization of Digital Violence: Lessons for Internet Governance From the Global South”, Policy & Internet, 14(2), ss. 410-423. https://doi.org/10.1002/poi3.277
• European Union Agency for Fundamental Rights (FRA), (2014), “Violence Against Women: An EU-Wide Survey Main Results”. https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2014-vaw-survey-mainresults-apr14_en.pdf
• Fascendini, F., Fialová, K., (2011), Voices From Digital Spaces: Technology Related Violence Against Women. Association for Progressive Communications (APC). https://www.apc.org/sites/default/files/APCWNSP_MDG3advocacypaper_full_2011_EN_0_0.pdf
• Fire, M., Goldscmidt, R., Elovici, Y., (2014), Online Social Networks: Threats and Solutions. IEEE. Communications Surveys & Tutorials, 16(4), 2019-2036. https://doi.org/10.1109/COMST.2014.2321628
• Glosse, C., Veletsianos, G., Hodson, J., Houlden, S., Dousay, T. A., Lowenthal, P. R., & Hal, N., (2021), The Hidden Costs of Connectivity: Nature and Effects of Scholars’ Online Harassment. Learning, Media and Technology, 46(3), ss. 264-280. https://doi.org/10.1080/17439884.2021.1878218
• Horzum, M. B., Ayas, T., (2013), “Rehber Öğretmenlerin Sanal Zorbalık Farkındalık Düzeyinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi”, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), ss. 195-205. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/87209
• International Telecommunication Union (ITU), (2021), Measuring Digital Development: Facts and Figures 2021, Geneva: ITU. https://www.itu.int/en/ITU-D/Statistics/Pages/facts/default.aspx
• Kalaman S., (2019), “Yeni Medya ve Dijital Gözetim: Türkiye'deki Sosyal Medya Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma”, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 26(2), ss. 575–594. https://doi.org/10.18657/yonveek.556868
• Karakuş, M., (2024), “Dijital Şiddet ve Sosyal Medya Üzerine Bibliyometrik Bir Araştırma” TRT Akademisi Dergisi. 09(20), ss. 206 - 213. https://doi.org/10.37679/trta.1401797
• Kaygısız, G. E., (2020), “Şiddetin E-Hali: Siber Zorbalık” Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Akademik Dergisi (Şiddetin Önlenmesi Özel Sayısı), 4-5, ss. 161-174. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1484622
• Lee, G., Soonah, A., (2023), “Anonymity and Gender Effects on Online Trolling and Cybervictimization”, Journal of Cybersecurity Education, Research and Practice, 2023(1), ss. 5.
• Li, W., Peng, H., (2022), The İmpact of Strain, Constraints, and Morality on Different Cyberbullying Roles: A Partial Test of Agnew’s General Strain Theory. Frontiers in Psychology, 13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.980669
• Lindsay, M., Krysik, J., (2012), “Online Harassment Among College Students a Replication Incorporating New Internet Trends. Information”, Communication & Society, 15(5), ss. 703-719. https://doi.org/10.1080/1369118X.2012.674959
• Nadim, M., Fladmoe, A., (2019), “Silencing Women? Gender and Online Harassment” Social Science Computer Review, 39(2), ss. 1-14. https://doi.org/10.1177/0894439319865518
• Ngo, A. T., Tran, A. Q., Tran, B. X., Nguyen, L. H., Hoang, M. T., Nguyen, T. H. T., ... & Ho, C. S., (2021), Cyberbullying Among School Adolescents in an Urban Setting of a Developing Country: Experience, Coping Strategies, and Mediating Effects of Different Support on Psychological Well-Being, Frontiers in psychology, 12. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.661919
• On İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı 2024-2028, (2023), T.C. Resmi Gazete, (32356, 1 Kasım 2023).
• Özgür, H. O., Özkul, M., (2022), “Risk Toplumunda Kuşakların Yeni Şiddet Deneyimi: Dijital Şiddet”, Turkish Studies, 17(3), ss. 551-568. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.62045
• Palaiologou, I., (2017), “Digital Violence and Children under Five: The Phantom Menace within Digital Homes of the 21st Century?”, Education Sciences & Society-Open Access, 8(1), 123-136. https://journals.francoangeli.it/index.php/ess/article/view/4978
• Pranathi, L. S., (2024), “Dimensions of Gendered Abuse on Instagram: A Study of Women’s Experiences in Online Spaces”, (Master’s thesis), University of Hyderabad, Sarojini Naidu School of Arts and Communications, Telangana, India.
• Rzayeva, S., (2018), “Küreselleşme Kapsamında İletişim Teknolojileri ve Somut Olmayan Kültürel Miras İlişkisi”, Asya Studies, 5(5), ss. 45-55. https://doi.org/10.31455/asya.416771
• Sarışın, M., (2022), “Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddetin Yeni Yüzü: Dijital Şiddet”, KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 8(2), ss. 257-285. https://doi.org/10.21798/kadem.2022.118
• Seçgin L., Tarı Selçuk K., (2023), “Sanal Ağların Distopyası Kadına Yönelik Şiddet”, Dünya İnsan Bilimleri Dergisi, 2023(1), ss. 203- 217. https://doi.org/10.55543/insan.1110952
• Skilbred-Fjeld, S., Reme, S. E., Mossige, S., (2020), “Cyberbullying Involvement And Mental Health Problems Among Late Adolescents” Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 14(1). https://doi.org/10.5817/CP2020-1-5
• Şener, G., & Abınık, N., (2021), “Türkiye’de dijital şiddet araştırması”, Toplumsal Bilgi ve İletişim Derneği (TBİD). https://turkiye.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/digital_violence_report.pdf
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), (2021), “Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması”, Ankara: Türkiye. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2021-37437
• UNFPA, (2021b), Making All Spaces Safe. https://asiapacific.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/unfpa-tfgbv-making_all_spaces_safe.pdf
• UNFPA, (2021a), Reporting Tip Sheet on Digital Violence: A Practical Reference Guide for Journalists and Media. https://www.unfpa.org/resources/digital-violence-tip-sheet-for-journalists
• West, J., (2014), Cyber-Violence Against Women, Battered Women's Support Services. https://www.bwss.org/wp-content/uploads/2014/05/CyberVAWReport Jessica West.pdf
• Woodlock, D., Bentley, K., Schulze, D., Mahoney, N., Chung, D., & Pracilio, A., (2020), “Second National Survey of Technology Abuse and Domestic Violence in Australia”, Canberra: WESNET.
• Yenilmez, Y., Seferoğlu, S. S., (2013), “Sanal Zorbalık ve Öğretmenlerin Farkındalık Durumlarına Bir Bakış”, Eğitim ve Bilim, 38(168), ss. 420-432. https://core.ac.uk/download/pdf/236384872.pdf