The Comparison of 2013 and 2024 Preschool Education Programs in terms of Language Development Outcomes

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 59 - 76, 30.12.2025

Şeyma Yavuz , Zeliha Ertekin , Aslinur Aslan , Hande Arslan Çiftçi

https://doi.org/10.60107/maunef.1645634

Öz

The aim of this study is to examine and compare the language development outcomes and indicators of Turkish Ministry of National Education (MoNE) 2013 and 2024 Preschool Education Programs. Document analysis technique, one of the qualitative research methods, was utilized and "Learning Outcome-Indicator Comparison Form" was designed by researchers. The data obtained were analyzed with the descriptive analysis technique. The MoNE 2024 Preschool Education Program includes a total of 13 learning outcomes and 91 indicators in the area of language development. As a result of the research, it was determined that 2 new outcomes were added to the language development area, 2 outcomes were combined, 3 outcomes were renamed, the number of indicators of all outcomes increased, elaborated or changed in the updated 2024 preschool education program. It is noteworthy that changes have been made in the indicators rather than achievements in the area of language development in 2024 Preschool Education Program. It is seen that the new outcomes added to the program are related to creating original products verbally and demonstrating pre-writing skills. The changes made in the outcomes and indicators in the area of language development in the updated 2024 program were discussed one by one in the light of the relevant literature.

Anahtar Kelimeler

Preschool educatipn program , language development , learning outcomes , curriculum

MEB 2013 ve 2024 Okul Öncesi Eğitim Programlarının Dil Gelişimi Kazanımları Açısından Karşılaştırılması

Öz

Bu araştırmanın amacı, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) 2013 ve 2024 yılı Okul Öncesi Eğitim Programlarının dil gelişimi alanındaki kazanım ve göstergelerinin karşılaştırılarak incelenmesidir. Nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman inceleme tekniğinden yararlanılmıştır ve araştırmacılar tarafından “Kazanım-Gösterge Karşılaştırma Formu” hazırlanmıştır. Elde edilen veriler, betimsel analiz tekniği ile analiz edilmiştir. MEB 2024 Okul Öncesi Eğitim Programında dil gelişimi alanında toplam 13 kazanım ve 91 gösterge yer almaktadır. Araştırma sonucunda, güncellenen 2024 okul öncesi eğitim programının dil gelişim alanına 2 yeni kazanımın eklendiği, 2 kazanımın birleştirildiği, 3 kazanımın isminde değişiklik yapıldığı ve tüm kazanımların göstergelerinin sayısının arttığı, detaylandırıldığı veya değiştiği belirlenmiştir. MEB 2024 Okul Öncesi Eğitim Programı dil gelişim alanında kazanımlardan ziyade göstergeler kısmında değişiklikler yapılmış olduğu dikkat çekmektedir. Programa yeni eklenen kazanımların sözel olarak özgün ürünler oluşturma ve yazı yazma öncesi becerileri gösterme ile ilgili olduğu görülmektedir. Güncellenen 2024 programındaki dil gelişim alanında yer alan kazanım ve göstergelerde yapılan değişiklikler tek tek ele alınarak ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Okul öncesi eğitim programı , dil gelişimi , kazanımlar , müfredat

Etik Beyan

Çalışma doküman inceleme çalışması olduğu için Etik Kurul İzni alınmasını gerektiren çalışmalar grubunda yer almamaktadır. Bu nedenle Etik Kurul İzni beyan edilmemiştir.

Kaynakça

• Altınkaynak, Ş. Ö. (2019). Okul öncesi dönemde erken okuryazarlık becerilerinin gelişimi. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3(1), 37-49.
• Altun, T., & Ersoy, A. F. (2016). Çocuk edebiyatı ürünlerinin okul öncesi dönemdeki çocuklara kazandırdığı değerler. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(4), 2320–2336. https://doi.org/10.7884/teke.774 Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı (6. Baskı). Sakarya Yayıncılık.
• Anagün, Ş. S. (2018). Teachers’ perceptions about the relationship between 21st century skills and managing constructivist learning environments. International Journal of Instruction, 11(4), 825-840. https://doi.org/10.12973/iji.2018.11452a
• Anthony, J. L., & Francis, D. J. (2005). Development of phonological awareness. Current Directions in Psychological Science, 14(5), 255–259. https://doi.org/10.1111/j.09637214.2005.00376.x
• Bayhan, P. & Artan İ. (2007). Çocuk gelişimi ve eğitimi. Morpa Kültür Yayınları.
• Baykal, M. (2018). 2-6 yaş arası çocukların dil kullanımı üzerine bir inceleme: Denizli örneği. [Yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
• Bayraktar, V., & Temel, Z. F. (2017). Okul öncesi dönem çocuklarında yazı farkındalığının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(3), 782–801. https://doi.org/10.16986/HUJE.2017033462
• Bayraktar, V., & Temel, F. (2014). Okuma-yazmaya hazırlık eğitim programının çocukların okuma yazma becerisine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(3), 8-22. Bekman, S., & Gürlesel, C. F. (2005). Doğru başlangıç: Türkiye’de okul öncesi eğitim. TÜSİAD. https://tusiad.org/tr/yayinlar/raporlar/item/333dogrubaslangicturkiyedeokuloncesi-egitim
• Birgin, O. (2016). Bloom taksonomisi. İçinde E. Bingölbali, S. Arslan, & İ. Ö. Zembat (Ed.), Matematik eğitiminde teoriler (s. 839-860). Pegem Akademi.
• Bishop, D. V., & Snowling, M. J. (2004). Developmental dyslexia and specific language impairment: Same or different? Psychological Bulletin, 130(6), 858.
• Bruner, J. (1983). Child's talk: Learning to use language. Oxford University Press.
• Cabell, S. Q., Justice, L. M., Konold, T. R., & McGinty, A. S. (2011). Profiles of emergent literacy skills among preschool children who are at risk for academic difficulties. Early Childhood Research Quarterly, 26(1), 1-14. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2010.05.003
• Cain, K., Oakhill, J., & Lemmon, K. (2004). Individual differences in the inference of word meanings from context: The influence of reading comprehension, vocabulary knowledge, and memory capacity. Journal of Educational Psychology, 96(4), 671–681. https://doi.org/10.1037/0022-0663.96.4.671
• Creswell, J. W. (2016). Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. Eğiten Kitap.
• Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology, 64, 135–168. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750
• Direk, İ. N., & Batmaz, O. (2024). Okul öncesi eğitim programlarına bir bakış: 2013 ve 2024 programlarının karşılaştırılması. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (15), 866-880. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1442767
• Edie, D., & Schmid, D. (2007). Brain development and early learning. Quality Matters: A Policy Brief Series on Early Care and Education.
• Efe, M., & Temel, Z. F. (2018). Okul öncesi dönem 48-66 ay çocuklarına Etkileşimli Kitap Okuma Programı’nın yazı farkındalığına etkisinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 2(2), 257–283. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.196720182257
• Ergül, C., Dolunay Sarıca, A., & Akoğlu, G. (2016). Etkileşimli kitap okuma: Dil ve erken okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesinde etkili bir yöntem. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 17(2), 193-204. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.246307
• Eroğlu, M. (2023). Çocukluk döneminde bilişsel gelişim: Piaget ve Vygotsky’nin bilişsel gelişim kuramlarının incelenmesi ve karşılaştırılması. Journal of Education and New Approaches, 6(1), 69-77. https://doi.org/10.52974/jena.1258278
• Ertek Eroğlu, B., & Eker, C. (2024). 2013 ve 2024 yılı okul öncesi eğitim programlarının karşılaştırılması. The Journal of Academic Social Science, 151, 391-403. https://doi.org/10.29228/ASOS.75799
• Evans, M. A., Williamson, K., & Pursoo, T. (2008). Preschoolers’ attention to print during shared book reading. Scientific Studies of Reading, 12(1), 106–129.
• Gander, M. J., & Gardiner, H. W. (2010). Çocuk ve ergen gelişimi (B. Onur, Çev.). İmge Kitabevi.
• Gathercole, S. E., & Alloway, T. P. (2008). Working memory and learning: A practical guide for teachers. SAGE.
• Göl-Güven, M. (2024). 2013-2024 Okul öncesi öğretim programlarının karşılaştırılması. Çocuk Boğaziçi. https://cocukbogazici.com
• Hart, B., & Risley, T. R. (1995). Meaningful differences in the everyday experience of young American children. Paul H Brookes Publishing.
• Isbell, R., Sobol, J., Lindauer, L., & Lowrance, A. (2004). The effects of storytelling and story reading on the oral language complexity and story comprehension of young children. Early Childhood Education Journal, 32, 157–163. https://doi.org/10.1007/s10643-004-6034-5
• Justice, L. M., & Ezell, H. K. (2001). Word and print awareness in 4-year-old children. Child Language Teaching and Therapy, 17(3), 207–225. https://doi.org/10.1177/026565900101700302
• Karaman, G. (2013). Okul öncesi çocuklarda yazı yazma gelişimi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 165–184.
• Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
• Kılıç, A. (2020). Anlatı temelli drama etkinliklerinin okul öncesi çocukların yaratıcı düşünme becerilerine etkisi. İlköğretim Online, 19(4), 2076–2091. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2020.763556
• Korkmaz, H. (2018). Sözsüz iletişim becerilerinin erken çocukluk dönemindeki önemi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 2(1), 23–35.
• McClelland, M. M., Acock, A. C., Piccinin, A., Rhea, S. A., & Stallings, M. C. (2013). Relations between preschool attention span-persistence and age 25 educational outcomes. Early Childhood Research Quarterly, 28, 314-324. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2012.07.008
• MEB (2013). Okul öncesi eğitim programı. MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü.
• MEB (2024). Okul öncesi eğitim programı. MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü.
• Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
• Miller, P. J., & Sperry, D. E. (2012). Déjà vu: The continuing misrecognition of low-income children's verbal abilities. In S. B. Neuman & D. K. Dickinson (Eds.), Handbook of Early Literacy Research (Vol. 3, pp. 307–322). Guilford Press.
• Özbay, M. (2001). 0-6 Yaş grubu çocuklarındaki dil gelişiminin Türkçe öğretimi açısından önemi. Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, 17, 97-103.
• Özbay, M. (2006). Türkçe özel öğretim yöntemleri II. Öncü Kitap.
• Piaget, J. (1959). The language and thought of the child. Kegan Paul, Trench, Trubner and Company.
• Puranik, C. S., & Lonigan, C. J. (2012). Name-writing proficiency, not length of name, is associated with preschool children’s emergent literacy skills. Early Childhood Research Quarterly, 27(2), 284–294. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2011.09.003
• Senemoğlu, N. (1989). Okulöncesi eğitimde dilin önemi. Milli Eğitim Vakfı Dergisi, 4(14), 21-22.
• Serdaroğlu, H. U., & Bekir, H. (2024). Okul öncesi eğitim programında güncellemeler. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 1-29. https://doi.org/10.20493/birtop.1489551
• Sever, S. (2007). Çocuk ve edebiyat. Tudem Yayınları.
• Topbaş, S. (2010). Dil ve konuşma bozuklukları: Kuram, değerlendirme ve terapi. Anadolu Üniversitesi Yayınları. Treiman, R. & Kessler B. (2014). How children learn to spell words. Oxford University Press.
• Turan, F., & Topcu, Z. G. (2018). Erken okuryazarlık üzerinde paylaşımlı kitap okumanın rolü: okul ve ev ortamı açısından etkileri. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 5(1), 11-33. https://doi.org/10.21020/husbfd.369491
• Ursache, A., Blair, C., & Raver, C. C. (2012). The promotion of self‐regulation as a means of enhancing school readiness and early achievement in children at risk for school failure. Child development perspectives, 6(2), 122-128. https://doi.org/10.1111/j.17508606.2011.00209.
• Voogt, J., & Roblin, N. (2012). Teaching and learning in the 21st century. A comparative analysis of international frameworks. Journal of Curriculum Studies, 44, 299-321.
• Vygotsky, L. S., & Cole, M. (1978). Mind in society: Development of higher psychological processes. Harvard University Press.
• Wach, E. & Ward, R. (2013). Learning about qualitative document analysis. IDS Practice Paper In Brief, 13, 1-11.
• Whitehurst, G. J., & Lonigan, C. J. (1998). Child development and emergent literacy. Child Development, 69(3), 848–872. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.1998.tb06247.x
• Yalçın, S., & Temel, Z. F. (2020). Okul öncesi dönemde çocukların dil gelişimi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(2), 157–174. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.699957
• Yıldırım, B., Karadeniz, A. N., & Arslan Çiftçi, H. (2024). MEB 2013 ve 2024 okul öncesi eğitim programlarının fiziksel gelişim ve sağlık kazanımları açısından karşılaştırılması. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 42-53.
• Yüksel, A. B., Çiftçi, N., & Arslan Çiftçi, H. (2024). MEB 2013 ve 2024 okul öncesi eğitim programlarının sosyal duygusal gelişim kazanımları açısından karşılaştırılması. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi, 5(2), 38-51. https://doi.org/10.59062/ijpes.1519216