Göğüs Cerrahisinde Kanıt Temelli Hemşirelik Bakımı: Geleneksel Derleme

Öz

Akciğer cerrahisi, yüksek morbidite ve mortalite riski taşıyan kompleks girişimleri içermesi nedeniyle sistematik, bütüncül ve kanıt temelli bir hemşirelik bakımını zorunlu kılmaktadır. Cerrahi travmanın solunum fonksiyonları üzerindeki belirgin etkisi, komplikasyon gelişme olasılığı ve hastaların çoğunlukla ileri yaş ve eşlik eden komorbiditelere sahip olması, hemşirelik bakımının yapılandırılmış ve standartlara dayalı biçimde planlanmasını gerekli kılmaktadır. Preoperatif dönemde; zorlu ekspiratuvar volüm (FEV1), karbon monoksit difüzyon kapasitesi (DLCO) ve vücut kitle indeksi (VKİ) gibi parametrelerin değerlendirilmesi, cerrahi riskin öngörülmesi ve bireyselleştirilmiş bakım planının oluşturulmasında kritik rol oynamaktadır. Bunun yanı sıra pulmoner rehabilitasyon programları, sigara bırakma desteği, beslenme durumunun optimize edilmesi, psikososyal değerlendirme ve hasta eğitimi uygulamalarının postoperatif pulmoner komplikasyonları azalttığı ve iyileşme sürecini hızlandırdığı bildirilmektedir. Perioperatif dönemde normoterminin korunması, uygun oksijenizasyonun sürdürülmesi, kanıta dayalı pozisyonlama uygulamaları, basınç yaralanmalarını önleyici girişimler ve enfeksiyon kontrol önlemleri hasta güvenliğini artırmaktadır. Postoperatif süreçte erken mobilizasyon, etkili solunum egzersizleri, multimodal analjezi, dengeli sıvı tedavisi ve dijital drenaj sistemlerinin kullanımı; akciğer ekspansiyonunu destekleyerek komplikasyon oranlarını azaltmakta ve hastanede kalış süresini kısaltmaktadır. Ayrıca yapılandırılmış taburculuk eğitimi, öz bakım becerilerinin güçlendirilmesi ve tele-hemşirelik izlemi, bakımın sürekliliğini destekleyerek yeniden hastaneye yatış oranlarını azaltmaktadır. Sonuç olarak, minimal invaziv cerrahi tekniklerle entegre edilen kanıt temelli hemşirelik müdahaleleri, hasta sonuçlarının iyileştirilmesinde, iyileşmenin hızlandırılmasında ve bakım kalitesinin standardizasyonunda belirleyici bir rol üstlenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kanıta Dayalı Hemşirelik
• Kanıta Dayalı Uygulamalar
• Perioperatif Hemşirelik

Evidence-Based Nursing Care in Thoracic Surgery: A Traditional Review

Öz

Lung surgery involves complex procedures associated with high morbidity and mortality, thereby necessitating a systematic, holistic, and evidence-based approach to nursing care. The substantial impact of surgical trauma on respiratory function, the risk of postoperative complications, and the fact that patients are frequently of advanced age with multiple comorbidities require nursing care to be carefully structured and guided by standardized protocols. In the preoperative period, assessment of parameters such as forced expiratory volume in one second (FEV1), diffusing capacity of the lung for carbon monoxide (DLCO), and body mass index (BMI) plays a critical role in predicting surgical risk and developing individualized care plans. Moreover, pulmonary rehabilitation programs, smoking cessation support, optimization of nutritional status, psychosocial assessment, and structured patient education have been reported to reduce postoperative pulmonary complications and facilitate recovery. During the perioperative period, maintenance of normothermia, adequate oxygenation, evidence-based positioning strategies, pressure injury prevention measures, and infection control interventions contribute to enhanced patient safety. In the postoperative phase, early mobilization, effective breathing exercises, multimodal analgesia, balanced fluid therapy, and the use of digital chest drainage systems support lung re-expansion, reduce complication rates, and shorten hospital length of stay. Additionally, structured discharge education, strengthening of self-care competencies, and tele-nursing follow-up promote continuity of care and decrease hospital readmission rates. Overall, the integration of evidence-based nursing interventions with minimally invasive surgical techniques plays a pivotal role in improving patient outcomes, accelerating recovery, and standardizing the quality of care.

Anahtar Kelimeler

• Evidence-Based Nursing
• Evidence-Based Practice
• Perioperative Nursing

Kaynakça

1. AORN. (2024). Guideline for patient temperature management: Evidence table. https://www.aorn.org/docs/default-source/guidelines-resources/evidence-rating-and-tables/patient-temp-management-evidence-table-123024.pdf?sfvrsn=59c9852a_5
2. Ardò, N. P., Loizzi, D., Panariti, S., Piccinin, I., & Sollitto, F. (2018). Enhanced recovery pathways in thoracic surgery from Italian VATS group: Nursing care program. Journal of Thoracic Disease, 10(Suppl 4), S529–S534. https://doi.org/10.21037/jtd.2017.12.85
3. Batchelor, T. J. P., Rasburn, N. J., Abdelnour-Berchtold, E., Brunelli, A., Cerfolio, R. J., Gonzalez, M., Ljungqvist, O., Petersen, R. H., Popescu, W. M., Slinger, P. D., & Naidu, B. (2019). Guidelines for enhanced recovery after lung surgery: Recommendations of the Enhanced Recovery After Surgery (ERAS®) Society and the European Society of Thoracic Surgeons (ESTS). European Journal of Cardio-Thoracic Surgery, 55(1), 91–115. https://doi.org/10.1093/ejcts/ezy301
4. Bertolaccini, L., Mohamed, S., Uslenghi, C., Chiari, M., Girelli, L., Lo Iacono, G., & Spaggiari, L. (2023). A practical assessment of the postoperative management in lung cancer surgery. Journal of Personalized Medicine, 13(2), 358. https://doi.org/10.3390/jpm13020358
5. Can, G., & Özdemir, F. A. (2023). Hemşirelikte kanıta dayalı bakım ve araştırma süreci. SBÜ Hemşirelik Dergisi, 5(3), 245–252.
6. Cohen, J. B., Smith, B. B., & Teeter, E. G. (2024). Update on guidelines and recommendations for enhanced recovery after thoracic surgery. Current Opinion in Anaesthesiology, 37(1), 58–63. https://doi.org/10.1097/ACO.0000000000001328
7. European Pressure Ulcer Advisory Panel, National Pressure Injury Advisory Panel and Pan Pacific Pressure Injury Alliance. (2019). Basınç ülserlerinin/yaralarının önlenmesi ve tedavisi: Hızlı başvuru kılavuzu 2019 (E. Haesler, Ed.). EPUAP/NPIAP/PPPIA.
8. General Directorate of Public Health. (2024). Lung cancer awareness. Ministry of Health. https://hsgm.saglik.gov.tr/en/component/content/article/akciger-kanseri-farkindalik

9. Gül, A., Cengiz Açıl, H., & Aygin, D. (2022). Minimal invaziv cerrahide güncel yaklaşımlar. Selçuk Sağlık Dergisi, 3(1), 79–104. https://izlik.org/JA53ZU74WE
10. Holbek, B. L., Huang, L., Christensen, T. D., Bendixen, M., Hansen, H. J., Kehlet, H., et al. (2024). Efficacy of avoiding chest drains after video-assisted thoracoscopic surgery wedge resection: Protocol for a randomised controlled trial. BMJ Open, 14(2), Article e080573. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2023-080573
11. Horosz, B., Adamiec, A., Malec-Milewska, M., & Misiołek, H. (2021). Guidelines of the Polish Society of Anaesthesiology and Intensive Therapy regarding prevention of inadvertent intraoperative hypothermia. Anaesthesiology Intensive Therapy, 53(5), 376–385. https://doi.org/10.5114/ait.2021.111871
12. International Agency for Research on Cancer. (2025, 31 Ekim). Lung Cancer Awareness Month 2025. https://www.iarc.who.int/news-events/lung-cancer-awareness-month-2025/
13. Kavas, M. (2025). Akciğer kanserinde preoperatif hazırlıkta güncellemeler. C. Atinkaya Baytemir & T. Ş. Eren (Ed.), Akciğer kanseri ve cerrahi tedavisi içinde (1. baskı, s. 13–18). Türkiye Klinikleri.
14. Korkmaz, D., Yeşilyaprak, T., & Atıcı Sofu, F. (2023). Thoracic surgery and nursing care. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 39(1), 141–148. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1038787
15. Kunwor, S., & Sapkota, S. (2025). Post-thoracic surgery nursing care: A comprehensive review. Nepal Journal of Cancer, 9(2), 97–103. https://doi.org/10.3126/njc.v9i2.84912
16. Kurian, S., Moore, Z., Patton, D., & George, S. (2025). The incidence of pressure ulcers in surgical patients: A systematic review. International Wound Journal, 22(8), Article e70738. https://doi.org/10.1111/iwj.70738
17. Ling, M. L., Apisarnthanarak, A., Abbas, A., Italee, L. S., Lee, K. Y., Liau, K. H., et al. (2019). APSIC guidelines for the prevention of surgical site infections. Antimicrobial Resistance & Infection Control, 8, Article 174. https://doi.org/10.1186/s13756-019-0638-8
18. Liu, S., Liao, Y., Liu, D., Xin, Z., Zhong, J., Yuan, J., & Kang, L. (2025). Perioperative respiratory physiotherapy in patients with thoracic tumors: Summary of best evidence and recommendations. Asia-Pacific Journal of Oncology Nursing, 12, Article 100730. https://doi.org/10.1016/j.apjon.2025.100730
19. Qi, F., Wang, B., Li, X., Wang, Y., & Zhang, J. (2025). A study on the application and effect of ERAS-based refined nursing in patients undergoing radical lung cancer surgery. Frontiers in Surgery, 12, Article 1557289. https://doi.org/10.3389/fsurg.2025.1557289
20. Su, H., Zhang, J., Liu, Y., Peng, H., & Zhang, L. (2022). Pre and postoperative nurse-guided incentive spirometry versus physiotherapist-guided pre and postoperative breathing exercises in patients undergoing cardiac surgery: An evaluation of postoperative complications and length of hospital stay. Medicine (Baltimore), 101(52), Article e32443. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000032443
21. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. (2024). Akciğer kanseri farkındalık ayı raporu ve istatistikleri. Kanser Dairesi Başkanlığı. Erişim adresi: https://hsgm.saglik.gov.tr
22. Toland, S., Ridge, P., O'Brien, E., Morgan, R., Toomey, S., Hennessy, B. T., & Ryan, D. J. (2025). Liquid biopsy in lung cancer. Breathe (Sheffield, England), 21(3), Article 250051. https://doi.org/10.1183/20734735.0051-2025
23. Wang, Y., Li, J., Zhai, M., Zhao, Y., & Li, Q. (2024). Exploring readiness for discharge, quality of discharge teaching, and fear of disease progression in lung cancer patients undergoing chemotherapy: A correlation analysis. Thoracic Cancer, 15(1), 66–76. https://doi.org/10.1111/1759-7714.15164
24. World Health Organization. (2018). Guidelines for the management of physical health conditions in adults with severe mental disorders. https://www.who.int/publications/i/item/9789241550475
25. Wu, D., Dai, J., Sheng, Y., Lin, Y., Ye, H., Wang, D., et al. (2025). Evidence summary on pain management in thoracoscopic lung cancer surgery. Asia-Pacific Journal of Oncology Nursing, 12, Article 100693. https://doi.org/10.1016/j.apjon.2025.100693
26. Wu, W., & Qiu, R. (2025). The effect of nursing-based enhanced recovery after surgery on quality of life in lung cancer patients receiving surgery: A systematic review and meta-analysis. Nursing & Health Sciences, 27(2), Article e70094. https://doi.org/10.1111/nhs.70094
27. Zhang, W., Zhang, Y., Qin, Y., & Shi, J. (2022). Outcomes of enhanced recovery after surgery in lung cancer: A systematic review and meta-analysis. Asia-Pacific Journal of Oncology Nursing, 9(11), Article 100110. https://doi.org/10.1016/j.apjon.2022.100110
28. Zhang, Y., Liu, H., & Sun, L. (2025). Status and influencing factors of discharge readiness in day surgery lung cancer patients: A prospective cohort study. Journal of Clinical Nursing, 34(2), 310–321. https://doi.org/10.1111/jocn.16785