KURUMSAL YÖNETİM VE ŞEFFAFLIĞIN GÜÇLENDİRİLMESİNDE MÜLKİYET AÇIKLAMA KURALLARININ ROLÜ VE PAY SAHİPLİĞİNİN TANIMLANMASI SORUNU

Öz

Kurumsal yönetimin temel prensiplerinden biri olan kamuyu aydınlatma ilkesi, şirketi gerçekte kimin kontrol ettiğini ve şirketin sahiplerinin kimler olduğunu açıklamayı gerektirir. Mülkiyetin ifşası, mevcut hissedarların ve yatırımcıların şirketteki vekil maliyetlerini öngörebilmesini sağlar ve hisselerin doğru fiyatlanması yoluyla piyasa etkinliğine katkıda bulunur. Ancak mevcut sistemde, pay sahipliğine ilişkin şeffaflığın sağlanmasının önünde bir takım engeller mevcuttur. Bu çalışma, mülkiyet ifşa kurallarının bu iki temel amacı yerine getirmede kullandığı mekanizmaları ele almaktadır. Ayrıca, paylar üzerinde nihai hak sahibinin kimliğinin tespitinde ve yönetim haklarını elinde bulunduran hissedarların tanımlanmasında mevcut sistemdeki eksiklikler ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal Yönetim,Kamuyu Aydınlatma İlkesi,Mülkiyet Açıklama Kuralları,Pay Sahipliği,Merkezi Kayıt Kuruluşu

Kaynakça

1. Armour, J., H. Hansmann ve R. Kraakman. 2009. The Essential Elements of Corporate Law. ECGI Working Paper Series in Law No. 134/2009.
2. Berglöf, E. ve A. Pajuste. 2005. “What Do Firms Disclose and Why? Enforcing Corporate Governance and Transparency in Central and Eastern Europe”. Oxford Review of Economic Policy 21(2): 178–97.
3. Bozcuk, A. ve M. A. Lasfer. 2005. “The Information Content of Institutional Trades on the London Stock Exchange”. Journal of Financial and Quantitative Analysis 40(03): 621.
4. Chakravarty, S. 2001. “Stealth-trading: Which traders’ Trades Move Stock Prices?” Journal of Financial Economics 61(2): 289–307.
5. Chassagnon, V. ve X. Hollandts. 2014. “Who Are the Owners of the Firm: Shareholders, Employees or No One?” Journal of Institutional Economics 10(01): 47–69.
6. Claessens, S., S. Djankov ve L H.P Lang. 2000. “The Separation of Ownership and Control in East Asian Corporations”. Journal of Financial Economics 58(1–2): 81–112.
7. Commission Staff Working Document. 2007. Report on the implementation of the Directive on Takeover Bids. Brussels, 21.02.2007 SEC(2007) 268 http://ec.europa.eu/internal_market/company/docs/takeoverbids/2007-02-report_en.pdf (Erişim Tarihi: 05.09.2018).
8. Cools, S.. 2005. “The Real Difference in Corporate Law between the United States and Continental Europe: Distribution of Powers”. Delaware Journal of Corporate Law 30: 697.

9. Demirag, I. ve M. Serter. 2003. “Ownership Patterns and Control in Turkish Listed Companies”. Corporate Governance 11(1): 40–51.
10. Djankov, S., R. La Porta, F. Lopez-de-Silanes ve A. Shleifer. 2008. “The Law and Economics of Self-dealing”. Journal of Financial Economics 88(3): 430–65.
11. Duman, H. 2011. “Sermaye Piyasasının Etkinliği Açısından, Kamunun Aydınlatılması Sürecinde, Şirket Çevresinin İhtiyaç Duyduğu Bilginin Özellikleri: İMKB ’de Bir Uygulama”. Muhasebe ve Finansman Dergisi Nisan: 95–132.
12. Ergincan, Y. ve B. Karaağaçlı. 2015. “How Electronic General Meetings Affected Exercise of Shareholder Rights in Turkey: An Analysis of the Turkish Model in Light of International Market Standards and Regulations”. Boğaziçi Journal Review of Social, Economic and Administrative Studies 29(1): 95-117.
13. ESME. 2007. First Report of ESME on the Transparency Directive ("TD") 5 December 2007 file:///D:/Kamuyu%20aydınlatmamülkiyet%20yapısı/First%20Report%20of%20ESME%20on%20the%20TD.pdf (Erişim Tarihi: 05.09.2018).
14. ESME. 2017. Report on Shareholder Identification and Communication Systems https://www.esma.europa.eu/document/report-shareholder-identification-and-communication-systems (Erişim Tarihi: 05.09.2018).
15. Expert Group on Cross-Border Voting. 2002. Consultative Document on Cross-Border Voting in Europe and Final Report.
16. Ferrell, A. 2007. “The Case for Mandatory Disclosure in Securities Regulation around the World”. Brooklyn Journal of Corporate, Financial and Commercial Law 2(81).
17. Fox, M. B. 2009. “Civil Liability and Mandatory Disclosure”. Columbia Law Review 109(2): 237.
18. Fox, M. B., R. Morck, B.Yeung ve Artyom Durnev. 2003. “Law, Share Price Accuracy, and Economic Performance: The New Evidence”. Michigan Law Review 102(3): 331.
19. Goshen, Z. ve G. Parchomovsky. 2006. “The Essential Role of Securities Regulation”. Duke Law Journal 55(4): 711.
20. Hu, H. T. C. ve B. Black. 2006. “The New Vote Buying: Empty Voting and Hidden (Morphable) Ownership”. Southern California Law Review 79: 811.
21. ISSA, (2012). “Global Principles for Corporate Actions and Proxy Voting”. http://www.issanet.org/pdf/ISSA_WG_CA-PV_Final_Report_June2012.pdf (Erişim Tarihi: 05.09.2018).
22. Jensen, M. C. ve W. H. Meckling. 1976. “Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure”. Journal of Financial Economics 3(4): 305–60.
23. Kılıç, S., A. Alp ve İ. U. Delikanlı. 2014. “Borsa Şirketlerinde Genel Kurula Katılma ve Oy Haklarının Kullanılması: Pay Blokajı Şartının Kaldırılması Sonrasındaki Uygulama, Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri”. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar 8(2): 75-98.
24. Kraakman, R. 2009. “Disclosure and Corporate Governance: An Overview Essay”. Içinde Reforming Company and Takeover Law in Europe, ed. E. Wymeersch, G. Ferrarini, K. J. Hopt, J. Winter. Oxford University Press, 96.
25. Kyle, A. S. 1985. “Continuous Auctions and Insider Trading”. Econometrica 53(6): 1315–35.
26. La Porta, R., F. Lopez-De-Silanes ve A. Shleifer. 1999. “Corporate Ownership Around the World”. The Journal of Finance 54(2): 471–517.
27. Mahoney, P. G. 1995. “Mandatory Disclosure as a Solution to Agency Problems”. The University of Chicago Law Review 62(3): 1047–1112.
28. Morck, R. ve B. Yeung. 2003. “Agency Problems in Large Family Business Groups”. Entrepreneurship Theory and Practice 27(4): 367–82.
29. OECD. 2015. G20/OECD Principles of Corporate Governance. https://www.oecd.org/daf/ca/Corporate-Governance-Principles-ENG.pdf (Erişim Tarihi: 07 Ağustos 2018).
30. Pulaşlı, H. 2017. Şirketler Hukuku Genel Esaslar. 5.Baskı. Ankara: Adalet Yayınevi.
31. Rapier, G. 2018. “A Private Life is A Happy Life”. https://markets.businessinsider.com/news/stocks/tesla-stock-price-going-private-what-wall-street-is-saying-about-the-potential-move-2018-8-1027443394 (Erişim Tarihi: 14 Ağustos 2018).
32. Şafak, N. 2003. Anonim Ortaklıkta Pay Defteri. Ankara: Seçkin.
33. Schouten, M. C. 2009. “The Case for Mandatory Ownership Disclosure”. Stanford Journal of Law, Business and Finance 15: 127.
34. Schouten, M. C ve M. M Siems. 2010. “The Evolution of Ownership Disclosure Rules Across Countries”. Journal of Corporate Law Studies 10(October): 451–83.
35. Shleifer, A. ve R. W. Vishny. 1997. “A Survey of Corporate Governance”. The Journal of Finance 52(2): 737–83.
36. Siems, M. M. 2008a. Convergence in Shareholder Law. Cambdrige University Press.
37. Siems, M. M. 2008b. “Shareholder Protection Around the World (Leximetric 11)”. Journal of Corporate Law Studies 33(17).
38. Stapledon, G. P. ve J. J. Bates. 2002. “Reducing the Cost of Proxy Voting”. Içinde Corporate Governance Regimes - Convergence and Diversity, ed. J. A. McCahery, P. Moerland, T. Raajmakers, L. Renneboog. Oxford, 567.
39. Tekinalp, Ü. ve E. Çamoğlu. 2018. Sermaye Piyasası Hukukunun Temel İlkeleri. İstanbul: Vedat Kitapçılık.
40. Tekinalp, Ü., R. Poroy ve E. Çamoğlu. 2000. Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku. 8. Baskı. İstanbul: Arıkan Yayınevi.
41. Töremiş, H. E. 2008. Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Sermaye Piyasası Mevzuatı Çerçevesinde Nama Yazılı Payların Borsada Devri. Ankara: SPK Yeterlilik Etüdü.
42. Winter, J. 2003. “Cross-Border Voting in Europe”. içinde Capital Markets and Company Law, ed. Kalus J. Hopt ve Eddy Wymeersch. Oxford: Oxford University Press, 387.
43. Yılgör, A. G. ve E. Yücel. 2012. “İşletmelerin Sahiplik Yapısının İncelenmesi: Sahiplik ve Kontrol Ayrımı Konusunda Çıkarımlar”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 8(16): 41–57.
44. Yurtoglu, B. B. 2000. “Ownership, Control and Performance of Turkish Listed Firms”. Empirica 27(2): 193–222.
45. www.esma.europa.eu, (Erişim Tarihi: 05.09.2018).
46. www.mkk.com.tr, (Erişim Tarihi: 12.08.2018).
47. www.oecd.org, (Erişim Tarihi: 10.07.2018).
48. www.spk.gov.tr, (Erişim Tarihi: 12.08.2018).