FINANCIAL BEHAVIORS OF INDIVIDIUAL INVESTORS AND DETERMINANTS OF FINANCIAL BEHAVIORS

Öz

Financial behaviors of individual investors and determinants of financial behaviors have always been in the center of behavioral finance. This study examines the financial behavioral tendencies of individual investors and the factors affecting these tendencies. A questionnaire was applied to 409 individuals working in service and manufacturing sectors in İzmir and İstanbul. Research hypotheses were tested using Chi-square test. Findings showed that individual investors have excessive trust, anchorage, framing, avoidance of uncertainty and preference of known, avoidance of loss, avoidance of regret and misapplication, all of which were extensively discussed in behavioral finance literature. According to this result, it can be asserted that the individual investors make investment decisions under the influence of psychological, emotional and cognitive factors.

Anahtar Kelimeler

• Behavioral Finance
• Individual Investor
• Investor Behavior

BİREYSEL YATIRIMCILARIN FİNANSAL DAVRANIŞ EĞİLİMLERİ VE BU EĞİLİMLERE ETKİ EDEN FAKTÖRLER

Öz

Bireysel yatırımcıların finansal davranış ve kararlarını hangi faktörlerin etkisi altında sergiledikleri ve aldıkları davranışsal finans alanının en önemli konusudur. Bu çalışmada bireysel yatırımcıların finansal anlamda davranış eğilimleri ve bu eğilimlere etki eden faktörler incelenmiştir. İzmir ve İstanbul illerinde hizmet ve üretim sektöründe çalışan 409 kişiye anket uygulanmıştır. Araştırma hipotezleri Ki-Kare testi ile test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda Türkiye’de bireysel yatırımcıların davranışsal finans literatüründe tartışılan aşırı güven, demirleme, çerçeveleme, belirsizlikten kaçınma ve bilineni tercih etme, kayıptan kaçınma, pişmanlıktan kaçınma ve yanlış ilişkilendirme davranışlarını sergiledikleri anlaşılmıştır. Bu sonuçlara göre katılımcıların psikolojik, duygusal ve bilişsel faktörlerin etkisi altında kalarak yatırım kararını verdikleri ileri sürülebilir.

Anahtar Kelimeler

• Davranışsal Finans
• Bireysel Yatırımcı
• Yatırımcı Davranışları

Kaynakça

1. Alper, D., & Ertan, Y. (2008). “Yatırım Fonu Seçim Kararlarında Çerçeveleme Etkisi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 37: 174-184.
2. Ateş, A. 2007. “Finansal Yatırımların Davranışsal Finans Açısından Değerlendirilmesi Üzerine Bir Araştırma”, Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
3. Aydın, Ü. ve Ağan, B. 2016. “Rasyonel Olmayan Kararların Finansal Yatırım Tercihleri Üzerindeki Etkisi: Davranışsal Finans Çerçevesinde Bir Uygulama”, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(2), 55-70.
4. Baker, H.K. ve Nofsinger, J.R. 2002. “Psychological Biases of Investors”, Financial Services Review II, 1(1), 97-116.
5. Böyükaslan, A. 2012. Bireysel Yatırımcıları Finansal Yatırım Kararına Yönlendiren Faktörlerin Davranışsal Finans Açısından İncelenmesi: Afyonkarahisar Örneği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
6. Cornicello, G. 2003. Behaviorual Finance And Speculative Buble, Unpublished Master Thesis, Universita Commercial Luigi Boccani, Milano.
7. Dinçer, F.F.İ., Dinçer, M.Z., Dilek, N.K., Altınay, M. ve Ulucan, E. 2017. “Bireysel Turistik Yatırımcıların Psikolojik Eğilimleri: Davranışsal Finans Bağlamında Kuramsal Bir Tartışma, 4𝑡ℎ International Congress of Tourism and Management Researches”, 12-14 May, Gyraine, Northern Cyprus, Proceeding Book, ISBN: 978-605-65701-6-2.
8. Ede, M. 2007. “Davranışsal Finans ve Bireysel Yatırımcı Davranışları Üzerine Ampirik Bir Uygulama”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü, İstanbul.

9. Genç, M. 2019. “Sakarya İli Çalışan Kesimin Yatırım Kararlarının Davranışsal Finans Açısından Değerlendirilmesi”, Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 5(1), 45-59.
10. Kahneman, D. 1979. “Prospect Theory: An Analysis of Decisions Under Risk”, Econometrica, 47, 278.
11. Kahyaoğlu, M.B. 2011. “Yatırım Kararlarına Etki Eden Çeşitli Duygusal ve Psikolojik Faktörlere Maruz Kalma Düzeyi Üzerinde Cinsiyetin Rolü: İMKB Bireysel Hisse Senedi Yatırımcıları Üzerine Bir Uygulama”, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(1), 29-51.
12. Küçük, A. 2014. “Bireysel Yatırımcıları Finansal Yatırım Kararına Yönlendiren Faktörlerin Davranışsal Finans Açısından Ele Alınması: Osmaniye Örneği”, Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 6(11), 104-122.
13. Önder, İ. 2004. “İktisat ve Psikoloji İlişkisi Üzerine”, İktisat Dergisi, 463(9), 56.
14. Sefil, S. ve Çilingiroğlu, H.K. 2011. “Davranışsal Finansın Temelleri: Karar Vermenin Bilişsel ve Duygusal Eğilimleri”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 247-268.
15. Sever, E., Çetiner, M. ve Paksoy, M. 2020. “Bireysel Yatırım Kararları ile Davranışsal Finans Eğilimlerinin İlişkisi: İmalat ve Hizmet Sektörlerinde Bir Araştırma”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19. Uluslararası İşletmecilik Kongresi Özel Sayısı, 9-40.
16. Süer, Ö. 2007. “Yatırım Kararlarında Alınan Risk Düzeyinin Belirlenmesine İlişkin Ampirik Bir Çalışma”, Öneri Dergisi, 7(28), 97-105.
17. Şen, M. 2003. “Beklenti Teorisi ve Ticari Bankalarda Uygulanması”, İktisat İşletme ve Finans, 18(209), 82-92.