FAALİYETE DAYALI MALİYET YÖNTEMİNİN SAĞLIK İŞLETMELERİNDE UYGULANMASININ GÖRSEL HARİTALAMA TEKNİĞİ İLE BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

Öz

Bu çalışmanın amacı sağlık işletmelerinde maliyetlerin geleneksel yönteme göre daha doğru hesap edilmesini sağlayan Faaliyete Dayalı Maliyet (FDM) yönteminin bibliyometrik analizini yaparak araştırmacılara konuyla ilgili detaylı bilgiler sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda FDM yöntemi alanında Web of Science veri tabanında yayımlanan makaleler belirli dahil etme ilkeleri uygulanarak 5134 makaleye indirgenmiş ve görsel haritalama tekniği ile bibliyometrik açıdan analiz edilmiştir. Sağlık işletmelerinde FDM ile ilgili Web of Science veri tabanında yayımlanan makalelerin %51’i daha çok 2015-2019 yılları arasında ve ülkelere göre dağılımda %39 oranında ABD’de olduğu görülmektedir. VosViewer yazılımı kapsamında gerçekleştirilen analizlerde yazarlara göre Van Mechelen, Willem’ın, kaynaklara göre ise American Journal of Preventive Medicine dergisinin en çok atıf aldığı tespit edilmiştir. Sonuç itibariyle genel geçerliliği olan makaleler üzerinde kapsamlı bir şekilde yapılan bu çalışmanın FDM ve bibliyometrik analiz hakkında çalışma yapacak yazarlara ve gelecek çalışmalara yol göstereceği öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Faaliyete Dayalı Maliyetleme
• Bibliyometrik Analiz
• Görsel Haritalama Tekniği

BIBLIOMETRIC ANALYSIS WITH VISUAL MAPPING TECHNIQUE OF APPLICATION OF ACTIVITY BASED COST METHOD IN HEALTHCARE ENTERPRISES

Öz

The aim of this study is to make a bibliometric analysis of the Activity Based Cost (FDM) method, which provides more accurate cost calculation than the traditional method of costs in healthcare enterprises and to provide detailed information to the researchers. For this purpose, articles published in the Web of Science database in the field of ABC method were first reduced to 5134 articles by applying certain inclusion principles and then analyzed from a bibliometric point by visual mapping technique. It is seen mostly between 2015-2019 that 51% of the articles published in the Web of Science database related to ABC in healthcare enterprises and in the USA 39% in distribution by countries. According to the authors in the analysis conducted within the scope of VosViewer software, it was determined that according to the authors, Van Mechelen, Willem, the American Journal of Preventive Medicine jourmal was the most cited. As a result, this study, which is carried out extensively on articles with general validity, is expected to guide authors who will work on ABC and bibliometric analysis and future studies.

Anahtar Kelimeler

• Activity Based Costing
• Bibliometric Analysis
• Visual Mapping Technique

Kaynakça

1. Bozdemir, E. 2019. Sağlık İşletmelerinde Maliyet Muhasebesi ve Analizi, Gazi Kitabevi, Ankara.
2. Bozdemir, E. 2018. “Bir Kamu Hastanesi Radyoloji Ünitesinin Zaman Esaslı Faaliyete Dayalı Maliyetleme Yöntemine Göre Maliyet ve Karlılık Analizi”, Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 5(1), 13-24.
3. Büyükmirza, H.K. 2016. Maliyet ve Yönetim Muhasebesi, 21. Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara.
4. Cardinaels, E., Roodhooft, F. ve Van Herck, G. 2004. “Drivers Of Cost System Development In Hospitals: Result of A Survey”, Health Policy, 69(2), 239-252.
5. Cooper, R. ve Kaplan, R.S. 1992. “Activity-Based Systems: Measuring The Costs of Resource Usage”, Accounting Horizons.
6. Çetinkaya Bozkurt, Ö. ve Çetin, A. 2016. “Girişimcilik ve Kalkınma Dergisinin Bibliyometrik Analizi”, Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 11(2), 229-263.
7. Çil Koçyiğit, S. 2006. Faaliyete Dayalı Maliyet Yönetimi ve Hastane Uygulaması, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muhasebe-Finansman Bilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara.
8. Demeere, N., Stouthuysen, K. ve Roodhooft, F. 2009. “Time-Driven Activity-Based Costing in an Outpatient Clinic Environment: Development, Relevance and Managerial Impact”, Health Policy, 92, 296-304.

9. Ege, İ. ve Kurtlar, M. 2008. “Faaliyet Tabanlı Maliyetleme ve Bir Hastane İşletmesinde Uygulama”, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 20(3), 679-704.
10. Eldenburg, L. ve Kallapur, S. 1997. “Changes in Hospital Service Mix and Cost Allocations in Response to Changes in Medicare Reimbursement Schemes”, Journal of Accounting and Economics, 23, 31–51.
11. Eldenburg, L. ve Krishan, R. 2007. Management Accounting and Control in Health Care: An Economic Perspective. In C. Chapman, A. Hopwood, ve M. Shields (Eds.). Handbook of Management Accounting Research, 859–883, Oxford: Elsevier.
12. Fito, M.A., Llobet, J. ve Cuguero, N., 2017. “The Activity-Based Costing Model Trajectory: A Path of Lights and Shadows”, Intangible Capital,14(1), 146-161.
13. Garfield, E., 1988. “Announcing the SCI Compact Disc Edition: CD-ROM Gigabyte Storage Technology, Novel Software, and Bibliographic Coupling Make Desktop Research and Discovery a Reality”, Current Contents, 11(22), 160-170.
14. Gil, D. ve Hartmann, F. 2007. “How CEOs Use Management İnformation Systems For Strategy İmplementation In Hospitals”, Health Policy, 81(1), 29-41.
15. Hood, W.W. ve Wilson, C.S. 2001. “The Literature of Bibliometrics, Scientometrics, and Informetrics”, Scientometrics, Heidelberg, 52(2), 291-314.
16. Jia Xiaofeng, T.D. ve Xinbiao, G. 2014. “Comprehensive Exploration of Urban Health by Bibliometric Analysis: 35 Years And 11, 299 Articles”, Scientometrics, 99(3), 881-894.
17. Kaplan, R. S., ve Porter, M. E. 2011. “The Big Idea, How to Solve The Cost Crisis in Health Care”, Harvard Business Review, September, 89(9), 47-64.
18. Kesteloot, K., Lievens, Y. ve Van Der Scheuren, E. 2000. “Improved Management of Radiotherapy Departments Through Accurate Cost Data”, Radiotherapy and Oncology, 55(3), 251–262.
19. Kurutkan, M.N., Orhan, F., Fırat, S., Genç, G., Yıldız, H., Kaplan, Z. ve Arslan, T. 2018. Sağlık Politikası Konusunun Bilim Haritalama (Science Mapping) Teknikleri ile Analizi. (M. N. Kurutkan ve F. Orhan, Eds.). Iksad Publications. Gaziantep.
20. Kurutkan, M.N., Orhan, F. ve Kaygısız, P. 2017. “Hasta Güvenliği Literatürünün Bibliyometrik Analizi: Türkçe Tez ve Makaleler Örneği”, Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 4(4), 253–259.
21. Pazarçeviren, S.Y. ve Ala, T. 2019. “Türkiye'de Sağlık Sektöründe Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Yöntemlerinin Kullanılmasına Yönelik Literatür Taraması”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(3), 417-429.
22. Rensburg, A.J.V. ve Jassat, W. 2011. “Acute Mental Health Care According to Recent Mentalhealth Legislation Part II. Activity-Based Costing”, African Journal of Psychiatry, March, 23-29.
23. Stefano, N.M. ve Filho, N.C., 2013. “Activity-Based Costing in Services: Literature Bibliometric Review”, Springer Plus, 2, 80.
24. Waters, H., Abdallah, H. ve Santillan, D. 2001. “Application of Activity-Based Costing (ABC) For A Peruvian Ngo Healthcare Provider”, International Journal of Health Planning and Management, 16, 3-18.
25. Web of Science. www.webofknowledge.com (Erişim Tarihi:21.12.2019)
26. VosViewer. www.vosviewer.com (Erişim Tarihi: 21.12.2019)
27. Zanievicz, M, Beuren, I.M., Santos, P.S.A. ve Kloeppel, N.R., 2013. “Costing Methods: Meta-Analysis of Articles Presented in the Brazilian Congress of Costs over the 1994-2010 Period”, Revista Brasileira de Gestão de Negócios, 15(49).
28. Zhou, Z., Goh, Y.M. ve Li, Q. 2015. “Overview and Analysis of Safety Management Studies In The Construction Industry”. Safety Science, 72, 337-350