KURUMSAL YÖNETİM UYGULAMALARININ TÜRKİYE’DE FAALİYET GÖSTEREN KATILIM BANKALARININ FİNANSAL PERFORMANSLARINA ETKİSİ

Öz

Uluslararası literatürde kurumsal yönetim ile faizsiz bankaların finansal performansı arasındaki ilişkiyi inceleyen çok sayıda çalışma mevcut olmakla birlikte ülkemizde faizsiz çalışan bankalar olan katılım bankalarını bu konuda inceleyen yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada katılım bankalarının kurumsal yönetim düzeyleri ile finansal performansları arasındaki ilişki incelenerek kurumsal yönetim göstergelerinin finansal performansı ne yönde etkilediği açıklanmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda Türkiye’de faaliyet gösteren katılım bankalarının 2015-2019 yıllarına ait kurumsal yönetim açıklamaları ve finansal göstergeleri panel veri regresyon yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz çıktılarından hareketle finansal performansa etki eden kurumsal yönetim göstergeleri belirlenerek açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal Yönetim
• Katılım Bankaları
• Finansal Performans

IMPACT OF THE CORPORATE GOVERNANCE PRACTICES ON THE FINANCIAL PERFORMANCE OF PARTICIPATION BANKS IN TURKEY

Öz

Although there are many international studies examining the relationship between the corporate governance and the financial performance of interest-free banks, there are no sufficient studies examining participation banks, which are interest-free banks in Turkey. In this study, the relationship between corporate governance levels and financial performance of participation banks were examined and how corporate governance indicators affect financial performance was explained. Corporate governance disclosures and financial performance indicators between the years of 2015-2019 of the participation banks in Turkey were analyzed using panel data regression model. Finally, corporate governance indicators that affect financial performance were identified and explained.

Anahtar Kelimeler

• Corporate Governance
• Participation Banks
• Financial Performance

Kaynakça

1. 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu, 25983 Sayılı Resmi Gazete, 2005.
2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 27846 Sayılı Resmi Gazete, 2011.
3. Ahmed, I.E. 2017. “The Impact of Corporate Governance on Islamic Banking Performance: The Case of UAE Islamic Banks”, Journal of Banking and Finance, 2017 (9), 1-10.
4. Ahmed, S., Ullah, G.M.W., ve Ahmed, S.P. 2016. “An Empirical Study on Corporate Governance and Islamic Bank Performance: A Case Study of Bangladesh”, Journal of Finance and Banking Studies, (5)4, 103-116.
5. Ajili, H. ve Bouri, A. 2018. “Corporate Governance Quality of Islamic Banks: Measurement and Effect on Financial Performance”, International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 11(3), 470-487.
6. Aktan, C.C. 2013. “Kurumsal Şirket Yönetimi”, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(1), 150-161.
7. Albayrak, A. S. 2005. “Çoklu Doğrusal Bağlantı Halinde En Küçük Kareler Tekniğinin Alternatifi Yanlı Tahmin Teknikleri Ve Bir Uygulama”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 105-126.
8. Al Manaseer, M.F., Al-Hindawi, R.M., Al-Dahiyat, M.A. ve Sartawi I.I. 2012. “The Impact of Corporate Governance on the Performance of Jordanian Banks”, European Journal of Scientific Research, 67(3), 349-359.

9. Ali, M. ve Azmi, W., 2016. “Religion in the Boardroom and Its Impact on Islamic Banks' Performance”, Review of Financial Economics, 31, 83-88.
10. Alkhatib, A. 2012. “Financial Performance of Palestinian Commercial Banks”, International Journal of Business and Social Science, 3(3), 175-184.
11. Al-Saidi, M. ve Al-Shammari, B. 2013. “Board Composition and Bank Performance in Kuwait: An Empirical Study”, Managerial Auditing Journal, 8(6), 215-223.
12. Andres, P. ve Vallelado, E. 2008. “Corporate Governance in Banking: The role of the Board of Directors”, Journal of Banking and Finance, 32(12), 2570-2580.
13. Bankaların Kurumsal Yönetim İlkelerine İlişkin Yönetmelik, 26333 Sayılı Resmi Gazete, 2006.
14. Bayrakdaroğlu, A., Ersoy, W. E. ve Çıtak, L. 2012. “Is There a Relationship Between Corporate Governance and Value-based Financial Performance Measures? A Study of Turkey as an Emerging Market”, Asia-Pacific Journal of Financial Studies, 41, 224-239.
15. Bennett, J.A. 2000. “Mediator and Moderator Variables in Nursing Research: Conceptual and Statistical Differences”, Research in Nursing and Health, 23, 415-420.
16. Bukair, A.A. ve Rahman, A.A. 2015. “Bank Performance and Board of Directors Attributes by Islamic Banks”, International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 8(3), 291-309.
17. Cadbury Raporu. http://www.ecgi.org/codes/documents/cadbury.pdf (Erişim Tarihi: 21.01.2020).
18. Çıtak, N. ve Selvi, Y. 2013. “Türk Ticaret Kanunu Kapsamında Kurumsal Yönetimin Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerde Uygulanabilirliği”, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 24(74), 144-163.
19. Dinç, E. ve Abdioğlu, H. 2009. “İşletmelerde Kurumsal Yönetim Anlayışı ve Muhasebe Bilgi Sistemi İlişkisi: İMKB-100 Şirketleri Üzerine Ampirik Bir Araştırma”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(21), 157-184.
20. Ehikioya, B. 2009. “Corporate Governance Structure and Firm Performance in Developing Economies: Evidence from Nigeria”, Corporate Governance: The International Journal of Business in Society, 9(3), 231-243.
21. Fama, E.F. ve Jensen, M.C. 1983. “Agency Problems and Residual Claims”, Journal of Law and Economics, 26(2), 327-349.
22. Farag, H., Mallin, C. ve Ow-Yong, K. 2018. “Corporate Governance in Islamic banks: New Insights for Dual Board Structure and Agency Relationships”, Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 54, 59-77.
23. Francis, B., Hasan, I. ve Wu, Q. 2012. “Do Corporate Boards Affect Firm Performance? New Evidence From the Financial Crisis”, Bank of Finland Research Discussion Paper 11.
24. Fratini, F. ve Tettamanzi, P. 2015. “Corporate Governance and Performance: Evidence from Italian Companies”, Open Journal of Business and Management, 3, 199-218.
25. Gill, A.M. ve Mathur, N. 2011. “The Impact of Board Size, CEO Duality, and Corporate Liquidity on the Profitability of Canadian Service Firms”, Journal of Applied Finance and Banking, 1(3), 83-95.
26. Grassa R. ve Matoussi, H. 2014. “Corporate Governance of Islamic Banks A Comparative Study Between GCC and Southeast Asia Countries”, International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 7(3), 346-362.
27. Hasan, Z. 2008. “Corporate Governance from Islamic and Western Perspectives”, Annual London Conference on Money, Economy and Management in3rd-4th, July 2008.
28. Iqbal, Z. ve Mirakhor, A. 2011. An Introduction To Islamic Finance, John Wiley and Sons, Singapore.
29. Jackling, B. ve Johl, S. 2009. “Board Structure and Firm Performance:Evidence from India’s Top Companies”, Corporate Governance: An International Review, 17(4), 492-509.
30. Jensen, M. ve Meckling, W. 1976. “Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure”, Journal of Financial Economics, 3(4), 305-360.
31. Karacar, G. ve Muştu, B. 2015. “Türkiye’de Kurumsal Yönetim”, https://tokkder.org/tokkder-dergi/3234 (Erişim Tarihi: 13.03.2020)
32. Karakuş, R., ve Küçük, Ş. 2016. “Katılım Bankalarında Karlılığın Belirleyicileri: Türkiye Örneği için Bir Panel Veri Analizi”, Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 119-132.
33. Khatab, H., Masood, M., Zaman, K., Saleem, S., ve Saeed, B. 2011. “Corporate Governance and Firm Performance: A Case study of Karachi Stock Market”, International Journal of Trade, Economics and Finance, 2(1), 39-43.
34. Kurumsal Yönetim İlkelerinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına İlişkin Tebliğ, 28158 Sayılı Resmi Gazete, 2011.
35. Kurumsal Yönetim İlkelerinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına İlişkin Tebliğ, 28201 Sayılı Resmi Gazete, 2012.
36. Kurumsal Yönetim Tebliği (II-17.1), 28871 Sayılı Resmi Gazete, 2014.
37. Kusuma, H. ve Ayumardani, A. 2016. “The Corporate Governance Efficiency and Islamic Bank Performance: An Indonesian Evidence”, Polish Journal of Management Studies, 13(1), 111-120.
38. La Porta, Silanes, R. F. ve Shleifer, A. 2002. “Investor Protection and Corporate Valuation”, The Journal of Finance, 57(3), 1-42.
39. Li, Y., Armstrong, A. ve Clarke, A. 2014. “Relationships of Corporate Governance Mechanisms and Financial Performance in Islamic Banks: a Meta-analysis”, Journal of Business Systems, Governance and Ethics, 9(1), 50-63.
40. Mallin, C., Farag, H., Ow-Yong, K. 2014. “Corporate Social Responsibility and Financial Performance in Islamic Banks”, Journal of Economic Behavior and Organization, 103(1), 21-38.
41. Mohamed, W. 2016. “Corporate Governance Practices of the Middle East Banking Sector: A Comparative Analysis Between Islamic and Conventional Banks”, Journal of Finance and Bank Management, 4(1), 99-111.
42. Mollah, S. ve Zaman, M. 2015, “Shari’ah supervision, Corporate Governance and Performance: Conventional vs. Islamic Banks”, Journal of Banking and Finance, 58(1), 418-435
43. Mollah, S., Hassan, M.K., Farooque, O.A., ve Mobarek, A. 2017. “The Governance, Risk-Taking, and Performance of Islamic Banks”, Journal of Financial Services Research, 51(1), 195-219.
44. Monks, R. ve Minow, N. 2004. Corporate Governance, Blackwell Publication.
45. Munusi, G. ve Randoy, T. 2013. “Corporate Governance and Company Performance Across Sub-Saharan African Countries”, Journal of Economics and Business, 70(1), 92-110
46. Naushad, M. ve Malik, S.A. 2017. “Corporate Governance and Bank Performance: A Study of Selected Banks in GCC Region”, Asian Social Science, 11(9), 226-234.
47. Nawaz, T. 2017. “Exploring the Nexus Between Human Capital, Corporate Governance and Performance: Evidence from Islamic Banks”, 157, 567-587.
48. OECD, Kurumsal Yönetim İlkeleri, OECD, 2004.
49. Otluoğlu, E., Sarı, E.S. ve Otluoğlu, Ö. 2016. “Yönetim Kurulu Çeşitliliğinin Finansal Performansa Etkisi: BIST 100 Üzerine Bir Araştırma”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(46).
50. Parlakkaya, R. ve Demirci, M.N. 2017. “Türkiye'de Faaliyet Gösteren Katılım Bankalarında Kurumsal Yönetim ve Performans İlişkisi”, International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, (12)35, 147-162.
51. Ramdani, D. ve Witteloostujin, A. 2010. “The Impact of Board Independence and CEO Duality on Firm Performance: A Quantile Regression Analysis for Indonesia, Malaysia, South Korea and Thailand”, British Journal of Management, 21(3), 607-627.
52. Rehman, M. ve Mangla, I.U. 2010. “Corporate Governance and Performance of Financial Institutions in Pakistan: A Comparison between Conventional and Islamic Banks in Pakistan”, The Pakistan Development Review, 49(4), 461-475.
53. Safna, H.M.F., Nimsith S.I. ve Hilmy, A.H.M. 2015. “Corporate Governance and Banking Performance: A Comparative Study between Islamic and Conventional Banks in Sri Lanka”, 4th Annual International Research Conference, Sri Lanka.
54. Sami, H., Wang, J. ve Zhou, H. 2011. “Corporate Governance and Operating Performance of Chinese Listed Firms”, Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 20(2), 106-114.
55. Sarı, E.S. ve Otluoğlu, E. 2018. “Board Independence and Financial Performance in Turkey: An Evidence on BIST 100”, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 99-116.
56. Sheikh, N.A. ve Kareem, S. 2015. “The Impact of Board Structure, Ownership Concentration, and CEO Remuneration on Performance of Islamic Commercial Banks in Pakistan”, Pakistan Journal of Islamic Research, 15(1), 49-59
57. Suroso, S., Widyastuti, L.S., Salim, M.N. ve Setyawati, I. 2017. “Intellectual Capital and Corporate Governance in Financial Performance Indonesia Islamic Banking”, International Journal of Economics and Financial Issues, 7(4), 96-103.
58. Tabachnick, B.G. ve Fidell, L.S. 2013. Using Multivariate Statistics, 6. Edition, Pearson Education.
59. Tatoğlu, F.Y. 2013. Panel Veri Ekonometrisi: Stata Uygulamalı, Beta Basım, İstanbul.
60. TUSİAD. 2012. "Kurumsal Yönetim En İyi Uygulama Kodu: Yönetim Kurulunun Yapısı ve İşleyişi", https://www.tusiad.org
61. Wasiuzzaman, S. ve Gunasegavan, U.N. 2013. “Comparative Study of The Performance of Islamic and Conventional Banks: The Case of Malaysia”, Humanomics, 29(1), 43-60.
62. Yıldırım, S. ve Bilen, A. 2015. “Türkiye'de İşletmelerin Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Notlarının İncelenmesi”, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4 (7), 188-207.
63. Yüksel, F. 2018. “Kurumsal Yönetim ve Entegre Raporlama İlişkisi: BİST Kurumsal Yönetim Endeksi’nde Yer Alan İşletmeler Üzerine Bir Araştırma”, Muhasebe ve Vergi Dünyası Dergisi, 188-207.