HİSSE SENEDİ FİYATLARI İLE ÜLKE RİSK PRİMİ (CDS) ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Yatırımcılar, özellikle hisse senedi, tahvil gibi menkul kıymet yatırımlarında CDS’lerdeki değişimden etkilenmekte ve yatırım yapacakları menkul kıymetler ile ülkenin CDS verileri arasındaki ilişkiyi bilmek istemektedirler. Bu sebeple çalışmanın amacı, hisse senedi fiyatları ile ülke risk primi olarak da adlandırılan CDS arasında ilişki olup olmadığını tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda değişkenlerin 2010-2020 yıllarını kapsayan 11 yıllık verilerinin günlük değerlerinin logaritması alınarak zaman serisi analizi yapılmıştır. Çalışmada, ARDL Testi sonucunda uzun dönemde ilişki tespit edilememiş, ancak değişkenlerin nedenselliğinin yönünü tespit etmek amacıyla yapılan Granger Nedensellik Testi sonucuna göre, BİST-100 ve CDS arasında çift yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hisse Senedi Fiyatları
• BİST-100
• Ülke Risk Primi (CDS)
• Granger Nedensellik Testi

THE RELATIONSHIP BETWEEN STOCK PRICES AND COUNTRY RISK PREMIUM (CDS)

Öz

Investors are interested in a country’s CDS as they consider investments in securities and they want to know the relationship between security prices and CDS, the country risk premium. The aim of the study is to determine whether there is a relationship between stock prices and CDS. Accordingly, time series analysis is performed on the logarithm of daily BIST-100 Index values, covering the years 2010- 2020. A long-term relationship could not be determined as a result of the ARDL test, but Granger Causality Test, carried out to determine the direction of causality, reveals a 2-way relationship.

Anahtar Kelimeler

• Stock Prices
• BIST-100
• Country Risk Premium (CDS)
• Granger Causality Test

Kaynakça

1. Acaravcı, S.K., & Karaömer, Y. (2017). Borsa İstanbul (BİST-100) ve Kredi Temerrüt Takası (CDS) Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Mediterranean International Conference on Social Sciences by UDG, 246-259.
2. Akyol, H., & Baltacı, N. (2018). Ülke Kredi Risk Düzeyi, Petrol Fiyatları ve Temel Makroekonomik Göstergelerin Hisse Senedi Getirilerine Etkisi: BİST-100 Örneği. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22, 459-476.
3. Avcı, Ö.B. (2020). Interaction Between CDS Premiums and Stock Markets: Case of Turkey. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1), 1-8.
4. Aydın, G.D., Hazar, A., & Çütcü, İ. (2016). Kredi Temerrüt Takası İle Menkul Kıymet Borsaları Arasındaki İlişki: Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülke Uygulamaları. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1(2), 1-20.
5. Başarır, Ç., & Keten, M. (2016). Gelişmekte Olan Ülkelerin CDS Primleri İle Hisse Senetleri ve Döviz Kurları Arasındaki Kointegrasyon İlişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 369-380.
6. Bektur, Ç., & Malcıoğlu, G. (2017). Kredi Temerrüt Takasları İle BİST 100 Endeksi Arasındaki İlişki: Asimetrik Nedensellik Analizi. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3): 73-83.
7. Bildirici, M., Sonüstün, B., & Gökmenoğlu, S.M. (2019). CDS - Stock Market Chaotic Relationship - Turkish Stock Market Case. In AIP Conference Proceedings, 2178(1), 030068/1-4.
8. Bozkurt, İ., & Kaya, M.V. (2018). Arap Baharı Coğrafyasından Gelen Haberlerı̇ n CDS Prı̇ mleri Üzerı̇ ndeki Etkı̇ sı̇ : Türkı̇ ye Örneğı̇ . Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (20), 1-16.

9. Byström, H.N. (2005). Credit Default Swaps and Equity Prices: The İtraxx CDS İndex Market. Department of Economics. Lund Unıversity, 1-14.
10. Chan, K.C., Fung, H.G., & Zhang, G. (2009). On the Relationship between Asian Credit Default Swap and Equity Markets. Journal of Asian Business Studies, 4(1), 2-11. https://doi.org/10.1108/15587890980000414
11. Coronado, M., Corzo, M.T., & Lazcano, L. (2012). A Case for Europe: The Relationship Between Sovereign CDS and Stock İndexes. Frontiers in Finance and Economics, 9(2), 32-63.
12. Çelik, S., & Koç, Y.D. (2016). Relatıonshıp between Sovereıgn Credıt Default Swap and Stock Markets : The Case Of Turkey. The Macrotheme Review, 5(4), 36-40.
13. Çetin, D.T. (2019). Türkiye’de Jeopolitik Risk ve İslami Hisse Senedi Endeksi (Katılım 30) Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Ampirik Bir Analiz. International Congress of Islamıc Economy, Finance and Ethics, Tam Metin Bildiriler Kitabı, 108-119.
14. Danacı, M.C., Şit, M., & Şit, A. (2017). Kredi Temerrüt Swaplarının (CDS’lerin) Büyüme Oranıyla İlişkilendirilmesi: Türkiye Örneği. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 67-78.
15. Değirmenci, N., & Pabuçcu, H. (2016). Borsa İstanbul ve Risk Primi Arasındaki Etkileşim: VAR ve NARX Model. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(35), 248-261.
16. Demirgil, B., & Türkay, H. (2017). Türkiye'de Faiz Oranlarını Büyümek: Bir ARDL/Sınır Testi Uygulaması. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(3), 907-928.
17. Eren, M., & Başar, S. (2016(a)). Effects of Credit Default Swaps (CDS) On Bist-100 Index. Ecoforum Journal, 5(3), 123-129.
18. Eren, M., & Başar, S. (2016(b)). Makroekonomik Faktörler ve Kredi Temerrüt Takaslarının BİST-100 Endeksi Üzerindeki Etkisi: ARDL Yaklaşımı. Ataturk University Journal Of Economics & Administrative Sciences, 30(3), 567-589.
19. Ergün, S., & Polat, M.A. (2015). OECD Ülkelerinde CO2 Emisyonu, Elektrik Tüketimi ve Büyüme İlişkisi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 45, 115-141.
20. Evci, S. (2020). Kredi Temerrüt Swapları İle Borsa İstanbul Arasındaki Eşbütütünleşme İlişkisinin Analizi. Gaziantep Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 100-117.
21. Fonseca, J., & Wang, P. (2016). A Joint Analysis of Market İndexes in Credit Default SWAP, Volatility and Stock Markets. Applied Economics, 48(19), 1767-1784. doi:10.1080/00036846.2015.1109036
22. Forte, S., & Lovreta, L. (2008). Credit Risk Discovery in the Stock and CDS Markets: Who When, and Why Leads. 1-54. www.efmaefm.org/0EFMAMEETINGS/EFMA%20ANNUAL%20MEETINGS/2008athens/Lovreta.p df (Erişim Tarihi: 05.05.2021).
23. Forte, S., & Lovreta, L. (2015). Time‐V arying Credit Risk Discovery in the Stock and CDS Markets: Evidence from Quiet and Crisis Times. European Financial Management, 21(3), 430-461.
24. Forte, S., & Pena, J.I. (2009). Credit Spreads: An Empirical Analysis on The İnformational Content of Stocks, Bonds, And CDS. Journal of Banking & Finance, 33(11), 2013-2025.
25. Galil, K., Shapir, O. M., Amiram, D., & Ben-Zion, U. (2014). The Determinants of CDS Spreads. Journal of Banking & Finance, 41, 271-282.
26. Gareyev, B., Keçili, M. Ç., Esen, E., & Temizel, F. (2021). CDS Primi ve Faiz Oranının BİST Banka Endeksine Etkisi: Türkiye Üzerine Ampirik Bir İnceleme. Alanya Akademik Bakış Dergisi, 5(1): 231- 244.
27. Göçmen Yağcılar, G., & Arslan, Z. (2020). Gelişmekte Olan Ülkelerin CDS Primleri Arasındaki Eş- bütünleşme ve Nedensellik İlişkilerinin Araştırılması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(3), 2461-2475.
28. Görmüş, Ş., & Aksoylu, E. (2017). Ülke Riskinin Göstergesi Olarak Kredi Temerrüt Swaplarını Etkileyen Faktörler: Asimetrik Nedensellik Yöntemi. In ICPESS (International Congress on Politic, Economic and Social Studies), 2, 201-229.
29. Güriş, S. (2018). Panel Veri Ekonometrisi. DR Yayınları, İstanbul.
30. Hammoudeh, S., & Sari, R. (2011). Financial CDS, Stock Market and İnterest Rates: Which Drives Which?. The North American Journal of Economics and Finance, 22(3), 257-276.
31. Han, B., & Zhou, Y. (2015). Understanding the TermStructure of CreditDefault Swap Spreads. Journal Of Emprical Finance, 31, 18-35.
32. Hancı, G. (2014). Kredi Temerrüt Takasları ve BİST-100 Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Maliye ve Finans Yazıları, 9(22): 9-22.
33. İlhan, B., & Bayır, M. (2021). BİST Sınai ve BİST Mali Endeksi ile CDS, Faiz, Döviz Kuru, Toplam Krediler ve COVİD-19 Arasındaki Dinamik İlişki. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(4), 3090- 3110.
34. İnal, A. (2009). Durağan Olmayan Paneller ve Bir Uygulama (Yayın No:241448). [Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi].
35. Kılcı, E. (2017(a)). CDS Primleri İle Ülke Kredi Riski Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği. Maliye ve Finans Yazıları, 108, 71-86.
36. Kılcı, E. (2017(b)). CDS Primleri İle Bir Ülkenin Ekonomik ve Finansal Değişkenleri Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği. Küresel İktisat ve İşletme Çalışmaları Dergisi, 6(12), 145-154.
37. Lim, K., Kim, S., & Kim, S.Y. (2017). Information Transfer Across Intra/Inter-Structure of CDS and Stock Markets. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 486, 118-126.
38. Longstaff, P.F., Longstaff, F.A., Mithal, S. & Neis, E. (2003). The Credit-Default Swap Market: Is Credit Protection Priced Correctly? Working Paper. 1-47. http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download;jsessionid=DB9408CBC287C22496D860C2A099B708 ?doi=10.1.1.365.5819&rep=rep1&type=pdf (Erişim Tarihi: 10.05.2021)
39. Mugaloğlu, Y.I., & Erdağ, E. (2013). Corporate Governance, Transparency and Stock Return Volatility: Empirical Evidence from the Istanbul Stock Exchange. Journal of Applied Economics & Business Research, 3(4), 207-221.
40. Narayan, P.K., Sharma, S.S., & Thuraisamy, K.S. (2014). An Analysis Of Price Discovery From Panel Data Models of CDS and Equity Returns. Journal of Banking & Finance, 41, 167-177.
41. Ni, S.X., & Pan, J. (2010). Trading Puts and CDS on Stocks With Short Sale Ban. Unpublished HKUST and MIT Working Paper. 1-26.
42. Özçelik, Ö., & Göksu, S. (2020). CDS Primleri ve Enflasyon Oranının, Faiz Oranlarına Etkisi: Türkiye Örneği. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(1), 69-78.
43. Park, M., Jin, Y.H., & Bessler, D.A. (2008). The İmpacts of Animal Disease Crises on The Korean Meat Market. Agricultural Economics, 39(2), 183-195.
44. Pesaran, M.H., Shin, Y., & Smith, R.J. (2001). Bounds Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326. doi: 10.1002/jae.616
45. Sarıgül, H., & Şengelen, H.E. (2020). Ülke Kredi Temerrüt Takas Primleri ile Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki İlişki: Borsa İstanbul’da Banka Hisse Senetleri Üzerine Ampirik Bir Araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 86, 205-222.
46. Sevil, G., & Ünkaracalar, T. (2020).CDS Primleri ile Portföy Yatırımları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği. Maliye ve Finans Yazıları, (113), 285-300.
47. Sovbetov, Y., & Saka, H. (2018). Does it take two to tango: Interaction between Credit Default Swaps and National Stock Indices. Journal of Economics and Financial Analysis, 2(1): 129-149.
48. Sun, X., Wang, J., Yao, Y., Li, J., & Li, J. (2020). Spillovers Among Sovereign CDS, Stock And Commodity Markets: A Correlation Network Perspective. International Review of Financial Analysis, 68, 1-17.
49. Şahin, E., & Özkan, O. (2018). Kredi Temerrüt Takası, Döviz Kuru ve BİST100 Endeksi İlişkisi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 1939-1945. doi: 10.17218/hititsosbil.450178
50. Şenol, Z. (2021). Volatility Spillover between the Stock Market, Exchange Rates, Interest Rates and CDS Premiums: Evidence from Turkey (Borsa Endeksi, Döviz Kuru, Faiz Oranları ve CDS Primleri Arasındaki Oynaklık Yayılımları: Türkiye Örneği). Business and Economics Research Journal, 12(1), 111-126.
51. Trutwein, P., & Schiereck, D. (2011). The Fast And The Furious—Stock Returns and CDS of Financial İnstitutions Under Stress. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 21(2), 157-175.
52. Türkay, H., & Demirbaş, M. (2012). Türkiye Ekonomisinde Yatırımların Faiz ve Gelir İlişkisinin ARDL Yaklaşımı İle Analizi. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 3(2), 1-16.
53. Vyshnyak, O. (2000). Twin Deficit Hypothesis: The Case of Ukraine. 1-54. https://kse.ua/wp-content/uploads/2019/02/Vyshnyak.pdf, (Erişim Tarihi: 12.12.2021).
54. https://borsaistanbul.com/tr/sayfa/27/tarihsel-gelismeler (Erişim Tarihi: 13.01.2021).