Türk Dizi Sektöründe Ürün Yerleştirme: Yalı Çapkını ve Kızılcık Şerbeti Örnekleri

Öz

Türk dizi sektöründe ürün yerleştirme, markaların ve ürünlerin dizilerde, genellikle karakterlerin kullandığı ya da etrafında bulunduğu unsurlar olarak yerleştirilmesi işlemidir. Bu strateji, dizilerdeki popülerlik ve geniş izleyici kitlesi sayesinde markaların görünürlüğünü artırmak için kullanılır. Ürün yerleştirme Türkiye’deki dizilerde oldukça yaygın bir uygulamadır. Türk dizileri, yerli ve yabancı birçok markanın tanıtımını yapmak için önemli bir mecra haline gelmiştir. Bir reklam türü olan ürün yerleştirme, dizilerde, programlarda veya filmlerde senaryo içerisine konu ile bütünleştirilerek marka veya ürünün tanıtılması ile gerçekleştirilir. Türk dizilerinde ürün yerleştirme tekniği daha çok dizi karakterlerinin hayran kitlesinden faydalanılarak karakterlerin bulunduğu sahnede gösterilmesi veya karakterlerin sahne içerisinde kullandığı ürünler şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Dünyada ürün yerleştirmenin tarihi çok eskilere dayanmasına rağmen ülkemizde yasalaşması yakın bir tarihte gerçekleşmiştir. Araştırmada ; 2024 yılında en çok izlenen iki Türk dizisi seçilerek, bu dizilerden rastgele belirlenen beşer bölüm detaylı olarak incelenmiştir. Ürün yerleştirme uygulamalarını tespit etmek amacıyla içerik analizi yöntemi kullanılarak ürünlerin diziye nasıl entegre edildiği, ekranda kalma süreleri ve yerleştirme türleri değerlendirilmiştir. Ayrıca, dizilerde kullanılan anlatım teknikleri, ürünlerin tekrar edilme oranları ve yerleştirilen markalar karşılaştırmalı bir analizle ele alınmış; elde edilen bulgular doğrultusunda, ürün yerleştirmenin Türk dizi sektöründeki pazarlama ve reklam stratejilerine etkisi analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• ürün yerleştirme
• dizi
• marka
• reklam

Product Placement in the Turkish Tv Series Industry: The Examples of Yalı Çapkını and Kızılcık Şerbeti

Öz

In the Turkish TV series industry, product placement is the placement of brands and products in TV series, usually as elements that characters use or are around. This strategy is used to increase the visibility of brands through the popularity and large audience of TV series.Product placement is a very common practice in Turkish TV series. Turkish TV series have become an important medium for promoting many local and foreign brands. Product placement, which is a type of advertising, is carried out by introducing the brand or product by integrating it into the script in TV series, programs or films In Turkish TV series, the product placement technique is mostly seen in the form of showing the characters in the scene where the characters are present by utilizing the fan base of the series characters or the products used by the characters in the scene. Although product placement has a long history in the world, it has only recently been legalized in our country. In the research; the two most watched Turkish series in 2024 were selected, and five episodes were randomly recorded from these series in detail. In order to detect product placement, the content analysis method was used to detect product placement, and to evaluate how it was integrated into the unwanted series, how it remained on the screen and the types of placement. In addition, the narrative techniques used in the series, the unwanted repeated rates and the brands placed were addressed with a comparative analysis; With the findings obtained, the effects of product placement on the marketing and advertising strategy in the Turkish series sector were analyzed.

Anahtar Kelimeler

• product placement
• tv series
• brand
• advertisement

Kaynakça

1. Akkan, E. (2006). Pazarlama İletişiminde Ürün Yerleştirme ve Üniversite Öğrencilerinin Ürün Yerleştirmeye İlişkin Tutumlarına Yönelik Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi. https://www.proquest.com/dissertations-theses/pazarlama-iletişiminde-ürün-yerleştirme-ve/docview/2569594590/se-2?accountid=15927
2. Aşır, E. (2024b). Sinemada Ürün Yerleştirme: Hollywood ve Türk Sinemasında Ürün Yerleştirme Uygulamalarının Karşılaştırmalı Analizi ,Yüksek Lisans Tezi, Kastamonu Üniversitesi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
3. Ay, H. (2018). Dizilerde Ürün Yerleştirme Uygulamalarının Eş Zamanlı Sosyal Medya Entegrasyonu: Dimes örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi. https://doi.org/info:eu-repo/semantics/openAccess
4. Aydın, E. (2017). Oyunlardaki ürün yerleştirmenin tüketiciye etkisi: Cep telefonları üzerine bir araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Nuh Naci Yazgan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/108823/yokAcikBilim_10143888.pdf?sequence=-1.
5. Başarır, Ö. (2020). Marka Farkındalığı İle Satın Alma Niyeti Arasındaki İlişki Bağlamında Televizyon Dizilerinde Ürün Yerleştirme. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 8, Article 8. https://doi.org/10.21733/ibad.740021
6. Elden, M. (2003). Reklam yazarlığı. İletişim Yayınları.
7. Özmen U. Film ve showlarda ürün yerleştirmenin kısa tarihi. https://www.alticizili.com/film-ve-showlarda-urun- yerlestirmenin-kisa-tarihi
8. Öztürk, S., & Okumuş, A. (2014). Pazarlama İletişimi Aracı Olarak Ürün Yerleştirme: Kavramsal Bir Çerçeve. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 25(76), 34.

9. Pektaş, H. (2014). Reklâm Nedir? İşlevi ve Etkileri Nelerdir?. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 2(1), s.222-231.
10. Sağlam, H. (2019). Yalan Dünya Dizisindeki Fast-Food Ürün Yerleştirmelerine İletişim Etiği Çerçevesinde Bir Bakış. Selçuk İletişim, 12(2), 575-603. https://doi.org/10.18094/josc.596263
11. Sağlık, A. M. (2023). Geçmişten Günümüze Reklam Değişimi. Simetrik İletişim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 18.
12. Toksarı, M. & Susur, M.(2021).Türk Televizyon Dizilerinde Marka Yerleştirme: Sadakatsiz Dizisi Örneği. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 36, s. 110-127, https://doi.org/10.31123/akil.988831.
13. Tuncel, Y. (2024). Reklamdan Kaçınma ve Reklamda Kabul Bağlamında Advertorial Reklam ve Geleneksel Reklamın Karşılaştırılması. Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı, Medya ve İletişim Bilimleri Bilim Dalı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp.
14. Yanık, İ. (2024). Sinema ve Ürün Yerleştirme. Halkla İlişkiler Dergisi. https://www.halklailiskilerdergisi.com.tr/sinama-ve-urun-yerlestirme/
15. Yapraklı, Ş., & Kara, E. (2020). Ürün Yerleştirmenin Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Kahramanmaraş İlinde Bir Saha Çalışması. Journal of Business Research - Turk, 12(3), 3273-3290. https://doi.org/10.20491/isarder.2020.1039
16. Yazıcı, F. (2016). Ürün Yerleştirme Uygulamasının Hukuki Boyutu: Abd, Avrupa Ülkeleri Ve Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30(40-93), 93-119.
17. Yıldırım, Can, E., Aytekin. (2019). Reklamcılığın Farklı Bir Yüzü Olan Ürün Yerleştirmenin Televizyon Dizilerinde Kullanımı ve Pastel İnşaatın ‘İstanbul’lu Gelin’ Dizisi İçerisinde Ürün Yerleştirme Uygulamasının Çözümlemesi. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 12(2), 680-707. https://doi.org/10.18094/josc.596283