Konut Üretiminde Açık Uçlu Tasarıma İlişkin Bir Arayüz: Yeşilköy Konutlarının Uyarlanabilirlik Bağlamında Analizi
Abstract
Konut, bireyin yaşamındaki değişimleri doğrudan yansıtan ve toplumsal dönüşümlerin önemli bir göstergesi olarak değerlendirilebilecek bir üretim alanıdır. Bu çalışma, konutu uyarlanabilirlik kavramı çerçevesinde açık uçlu bir ürün olarak ele almakta ve birey–mekân etkileşimi ekseninde incelemektedir. Uyarlanabilirlik; kendileme, dönüştürülebilirlik ve eklenebilirlik bileşenleri üzerinden ele alınmakta; yalnızca mekânsal esnekliği değil, aynı zamanda birey–mekân ilişkilerinin dinamiklerini ve zamansallıktan kaynaklanan dönüşüm potansiyellerini de kapsamaktadır. Bu bağlamda, 1970’li yıllarda inşa edilen bireyi ve gündelik yaşamı merkeze alan yaklaşımıyla evrensel mimari eğilimlerle eşzamanlı olarak geliştirilmiş Yeşilköy Konut Kompleksi, uyarlanabilirlik yaklaşımının belirlenen bileşenleri doğrultusunda incelenmektedir. Çalışmada, yerleşimin mekânsal özelliklerinin zaman içerisindeki gelişimi kullanım alışkanlıkları ekseninde değerlendirilmektedir. Araştırmanın amacı, uyarlanabilirlik potansiyelini artıran mekânsal alt başlıkları ortaya koyarak, hem mevcut konut üretimlerinin yeniden yorumlanmasına hem de kültürel sürekliliği destekleyen geleceğe dönük mimari yaklaşımlara katkı sağlamaktır.
Keywords
Uyarlanabilirlik, açık uçlu tasarım, dönüştürülebilirlik, eklenebilirlik, Türkiye’de konut üretimi
An Interface for Open-Ended Design in Housing Production: An Analysis of Yeşilköy Housing by the Context of Adaptability
Abstract
Housing can be regarded as a field of production that directly reflects changes in individual life while serving as a significant indicator of broader social transformations. This study conceptualizes housing as an open-ended product within the framework of adaptability and examines it through the lens of individual–space interaction. Adaptability is addressed through the components of appropriation, transformability, and articulation, which encompass not only spatial flexibility but also the dynamics of individual–space relations and the transformation potentials arising from temporality. Within this framework, the Yeşilköy Housing Complex, constructed in the 1970s in parallel with universal architectural tendencies yet prioritizing the individual and everyday life, is analyzed in relation to these components. The research evaluates the spatial characteristics of the settlement and their transformation over time with respect to patterns of use. The study aims to identify spatial sub-categories that enhance adaptability potential, thereby contributing to both the reinterpretation of existing housing practices and the development of future architectural approaches that support cultural continuity.
Keywords
Adaptability, open-ended design, transformability, articulation, housing production in Türkiye
This article is derived from the Master's Thesis completed in 2019 at Mimar Sinan Fine Arts University, Graduate School of Science and Engineering, Department of Architecture. The article complies with national and international research and publication ethics. Ethics committee approval was not required for the study.