Tarihi Çevre Yenileme Çalışmalarının Peyzaj Mimarlığı Açısından Değerlendirilmesi: Muratpaşa Cami Örneği
Yıl 2021,
, 195 - 205, 01.07.2021
Reyhan Erdoğan
,
Hilmi Oktay
,
Ceren Selim
Öz
Tarihi kentsel çevrelerdeki, tarihe tanıklık etmiş özgün yapılar sahip olunan en önemli kültürel miraslarımızdan biridir. Bu yapılar tarihi bilgileri bir sonraki nesle aktaran önemli bir araçtır. Bu çalışmada tarihi çevre yenileme kapsamında bir tarihi cami bahçesi olarak ele alınan Muratpaşa Cami hakkında literatür araştırması ve arazi gözlemleri gerçekleştirilerek mevcut durum analizi yapılmıştır. Tarihi çevrelerin iyileştirilmesinde yenilenen tarihi yapı çevresini kapsayan bahçe, donatı elemanları, bitkisel materyal açısından değerlendirilerek, bahçenin sürdürülebilirliği ve kullanıcılara yararlılığı konusunda iyileştirmeye yönelik öneriler getirilmiştir.
Teşekkür
Makalede, ulusal ve uluslararası araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Çalışmada etik kurul izni gerekmemiştir.
Kaynakça
- Akın, N., Tapan, M. ve Sey, Y. (2013). Vizyon 2023 Öngörü Panelleri Sürdürülebilir Kalkınma / “Tarihi Kültürel Mirasın Korunması, https://www.tubitak.gov.tr/tubitak_content_files/vizyon2023/csk/EK-13.pdf
- Ali, A., Utaberta, N., Surat, M. ve Qays Oleiwi, M. (2015). Green Architecture and Islamic Architecture: The Islamic Arabic City and the Traditional Islamic House. Appl. Mech. Mater., 747, 24–27.
- Bilsel, G. (2002). Kent Kültürü-Kültürel Süreklilik-Kimlik Sorunsalı ve Yaşanılası Kentsel Mekan Kavramı Üzerine. Kentleşme ve Yerel Yönetimler Sempozyumu Bildirileri, Adana Kent Konseyi Yerel Gündem, 21(5).
- Çelik, D. ve Yazgan, M. E. (2007). Kentsel Peyzaj Tasarımı Kapsamında Tarihi Çevre Korumaya Yönelik Yasa ve Yönetmeliklerin İrdelenmesi. ZKÜ Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 9 (11), 1-10.
- Çelik, D. ve Yazgan, M. E. (2009). Kentsel Peyzaj Tasarımı Kapsamında Tarihi Çevre Çalışmalarının Araştırılması: Beypazarı Örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 6(3), 235-244.
- Çınar Altınçekiç, H. S., Ergin, B., Tanfer, M. (2014). Tarihsel Süreç İçinde Kent Kimliğinin Mekânsal Kalite Değerlendirmesi Üzerine Bir Araştırma (Taksim Meydanı). Artvin
Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 15 (2), 132-148.
- Çınar, H. S. ve Kırca, S. (2010). Türk Kültüründe Bahçeyi Algılamak. Journal of the Faculty of Forestry, Istanbul University. 2010, 60 (2): 59-68.
- Çınar H. S. ve Yirmibeşoğlu, F. (2019). Türk Kültüründe Bahçe ve En Görkemli Halka; Osmanlı Saray Bahçeleri Mimarlık, Planlama ve Tasarım Alanında Araştırma Makaleleri. Gece Akademi, 113-129. Ankara.
- Clark, E. (2017). İslam Medeniyetinde Bahçe Sanatı. İnkilab Yayınları, s.228.
- Demiröz, Z. (2002). Tarihsel süreç içerişinde İslam bahçe sanatı Hint-Moğol Bahçeleri örneği ve İslam bahçelerinin Türk bahçe sanatına etkileri. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, Peyzaj Planlama Programı, İstanbul.
- Dönmez, Ş., Çakır, M., Kef, Ş. (2016). Bartın’da Yetişen Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Peyzaj Mimarlığında Kullanımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 1(2), 1-8.
- Karaca, B. (2008). XV ve XVI. Yüzyıllarda Teke Sancağı. Kent-Müze-Tarih Söyleşisi, Antalya, 30 Haziran 2008, Antalya Kent Müzesi Projesi Yayını, Antalya.
- Keleş, R. ve Hamamcı, C. (1993). Çevrebilim, Ankara: İmge Yayınları.
- Kiper, P. (2004). Küreselleşme Sürecinde Kentlerin Tarihsel Kültürel Değerlerinin Korunması Türkiye-Bodrum Örneği, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,
Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Anabilim Dalı.
- Krier, R. (1990). Typological Elements of the Concept of Urban Space. Obnibus Volume, Academy Editions.
- Özkan, H. (2010). Erzurum Şeyhler Külliyesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6, 69-88.
- Özsüle, Z. (2005). Geleneksel Yerleşimlerin Korunması Açısından Kültürel Peyzaj Değerlendirilmesi, Mudanya Örneği. İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi.
- Öztürk, A. H. (2012). Kentsel Sit Alanlarının Turizm Amaçlı Değerlendirilmesi: Güdül Örneği, 1-114.
- Öztürk, S., Işınkaralar, Ö. ve Ayan, E. (2018). Visibility Analysis in Historical Environments: The Case of Kastamonu Castle and its Surrounding. Journal of Current Reseraches on Social Sciences, 8:4. ISSN: 2547-9644, 405-412.
- Topçu, K. (2011). Kent Kimliği Üzerine Bir Araştırma: Konya Örneği. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(2), 1048-1071.
- Yazgan, M. ve Erdoğan, E. (1992). Tarihi Çevrelerde Peyzaj Planlama. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Lisans Üstü Yayınlanmamış Ders Notu.
Historic Environment Regeneration Studies: Sample of Murat Pasa Mosque
Yıl 2021,
, 195 - 205, 01.07.2021
Reyhan Erdoğan
,
Hilmi Oktay
,
Ceren Selim
Öz
Original buildings in historical urban environments that have witnessed history are one of our most important cultural heritages. These structures are an important tool that transfers historical information to the next generation. In this study, historical mosque gardens are discussed within the scope of historical environmental renewal works. Literature research about Muratpaşa Mosque, which is handled in this context, and field and field observations were carried out and its current situation was analyzed. Within the scope of environmental renewal, the landscape project covering the historical building environment, reinforcement elements, plant materials were evaluated and suggestions were made.
Kaynakça
- Akın, N., Tapan, M. ve Sey, Y. (2013). Vizyon 2023 Öngörü Panelleri Sürdürülebilir Kalkınma / “Tarihi Kültürel Mirasın Korunması, https://www.tubitak.gov.tr/tubitak_content_files/vizyon2023/csk/EK-13.pdf
- Ali, A., Utaberta, N., Surat, M. ve Qays Oleiwi, M. (2015). Green Architecture and Islamic Architecture: The Islamic Arabic City and the Traditional Islamic House. Appl. Mech. Mater., 747, 24–27.
- Bilsel, G. (2002). Kent Kültürü-Kültürel Süreklilik-Kimlik Sorunsalı ve Yaşanılası Kentsel Mekan Kavramı Üzerine. Kentleşme ve Yerel Yönetimler Sempozyumu Bildirileri, Adana Kent Konseyi Yerel Gündem, 21(5).
- Çelik, D. ve Yazgan, M. E. (2007). Kentsel Peyzaj Tasarımı Kapsamında Tarihi Çevre Korumaya Yönelik Yasa ve Yönetmeliklerin İrdelenmesi. ZKÜ Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 9 (11), 1-10.
- Çelik, D. ve Yazgan, M. E. (2009). Kentsel Peyzaj Tasarımı Kapsamında Tarihi Çevre Çalışmalarının Araştırılması: Beypazarı Örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 6(3), 235-244.
- Çınar Altınçekiç, H. S., Ergin, B., Tanfer, M. (2014). Tarihsel Süreç İçinde Kent Kimliğinin Mekânsal Kalite Değerlendirmesi Üzerine Bir Araştırma (Taksim Meydanı). Artvin
Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 15 (2), 132-148.
- Çınar, H. S. ve Kırca, S. (2010). Türk Kültüründe Bahçeyi Algılamak. Journal of the Faculty of Forestry, Istanbul University. 2010, 60 (2): 59-68.
- Çınar H. S. ve Yirmibeşoğlu, F. (2019). Türk Kültüründe Bahçe ve En Görkemli Halka; Osmanlı Saray Bahçeleri Mimarlık, Planlama ve Tasarım Alanında Araştırma Makaleleri. Gece Akademi, 113-129. Ankara.
- Clark, E. (2017). İslam Medeniyetinde Bahçe Sanatı. İnkilab Yayınları, s.228.
- Demiröz, Z. (2002). Tarihsel süreç içerişinde İslam bahçe sanatı Hint-Moğol Bahçeleri örneği ve İslam bahçelerinin Türk bahçe sanatına etkileri. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, Peyzaj Planlama Programı, İstanbul.
- Dönmez, Ş., Çakır, M., Kef, Ş. (2016). Bartın’da Yetişen Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Peyzaj Mimarlığında Kullanımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 1(2), 1-8.
- Karaca, B. (2008). XV ve XVI. Yüzyıllarda Teke Sancağı. Kent-Müze-Tarih Söyleşisi, Antalya, 30 Haziran 2008, Antalya Kent Müzesi Projesi Yayını, Antalya.
- Keleş, R. ve Hamamcı, C. (1993). Çevrebilim, Ankara: İmge Yayınları.
- Kiper, P. (2004). Küreselleşme Sürecinde Kentlerin Tarihsel Kültürel Değerlerinin Korunması Türkiye-Bodrum Örneği, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,
Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Anabilim Dalı.
- Krier, R. (1990). Typological Elements of the Concept of Urban Space. Obnibus Volume, Academy Editions.
- Özkan, H. (2010). Erzurum Şeyhler Külliyesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6, 69-88.
- Özsüle, Z. (2005). Geleneksel Yerleşimlerin Korunması Açısından Kültürel Peyzaj Değerlendirilmesi, Mudanya Örneği. İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi.
- Öztürk, A. H. (2012). Kentsel Sit Alanlarının Turizm Amaçlı Değerlendirilmesi: Güdül Örneği, 1-114.
- Öztürk, S., Işınkaralar, Ö. ve Ayan, E. (2018). Visibility Analysis in Historical Environments: The Case of Kastamonu Castle and its Surrounding. Journal of Current Reseraches on Social Sciences, 8:4. ISSN: 2547-9644, 405-412.
- Topçu, K. (2011). Kent Kimliği Üzerine Bir Araştırma: Konya Örneği. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(2), 1048-1071.
- Yazgan, M. ve Erdoğan, E. (1992). Tarihi Çevrelerde Peyzaj Planlama. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Lisans Üstü Yayınlanmamış Ders Notu.