Müzik Öğretmeni Adaylarının Teknoloji Bağımlılıkları ve Çalgı Performans Yönetimi Öz Yeterlik Algılarının İncelenmesi

Öz

Araştırmada müzik öğretmeni adaylarının teknoloji bağımlılıkları ve çalgı performans yönetimi öz yeterlik algılarının bazı değişkenler doğrultusunda incelenmesi ve teknoloji bağımlılığı ile çalgı performans öz yeterlik algıları arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde olan araştırmaya, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Bursa Uludağ Üniversitesinde öğrenim gören müzik öğretmeni adayları (n= 104) katılmıştır. Veriler Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği ve Çalgı Performans Yönetimi Öz Yeterlik Ölçeği ile toplanmış, bağımsız örneklem t-testi, Anova, Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon yöntemi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda; erkeklerin ve internette uzun süre geçiren öğrencilerin daha yüksek teknoloji bağımlılığı puanlarına sahip olduğu belirlenmiştir. Çalgı performans yönetimi öz yeterlik algılarında, sahne yönetimi ve yürütücü biliş/motivasyon yönetimi boyutlarında erkek öğrencilerin lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. 4. sınıf ve üzeri olan öğrencilerde yürütücü biliş ve motivasyon yönetimi alt boyutunda daha yüksek puanlarının olduğu görülmüştür. Genel akademik not ortalamaları yüksek olan öğrencilerin teknoloji bağımlılığı düzeylerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin günlük çalgı çalma süresi arttıkça, çalgı çalışma yönetimi, zaman yönetimi ve kariyer yönetimi becerilerinin de arttığı görülmüştür. Kariyer yönetimi ve çalgı çalışma yönetimi becerilerinde GSL/Konservatuvar mezunu öğrencilerin daha iyi oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca teknoloji bağımlılığı ile çalgı performans yönetimi öz yeterlik algısı arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• çalgı performans yönetimi
• müzik öğretmeni adayları
• öz yeterlik
• teknoloji bağımlılığı

Examining the Technology Addictions and the Perceptions of Self-Efficacy in Instrument Performance Management of Pre-Service Music Teachers

Öz

This study aimed to examine pre-service music teachers’ technology addiction and instrument performance management self-efficacy perceptions in terms of selected variables and to determine the relationship between these variables. The study was conducted with 104 pre-service music teachers studying at Bursa Uludağ University in the 2024–2025 academic year. A correlational survey model was employed. Data were collected using the Technology Addiction Scale and the Instrument Performance Management Self-Efficacy Scale and analyzed through independent samples t-test, ANOVA, Pearson correlation, and simple linear regression. The findings indicated that male students and those who spent more time on the internet had higher technology addiction scores. Significant differences were found in favor of male students in certain sub-dimensions of instrument performance management self-efficacy. It was also found that students with higher academic achievement had lower levels of technology addiction. Additionally, increases in daily instrument practice time were associated with improvements in performance management skills. Finally, a negative and significant relationship was found between technology addiction and instrument performance management self-efficacy.

Anahtar Kelimeler

• musical instrument performance management
• pre-service music teachers
• self –efficacy
• technology addiction

Kaynakça

1. Ağgül, E., & Yalçın, P. (2024). Teknoloji bağımlılığı ile ilgili yapılmış akademik çalışmalara yönelik doküman analizi. Bağımlılık Dergisi, 25(4), 354–367. https://doi.org/10.51982/bagimli.1436805
2. Akçay, Ş. Ö., Şen, Ü. S., & Şen, Y. (2021). Self-efficacy beliefs of vocational music education students on instrument performance. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 6(15), 1571–1609. https://doi.org/10.35826/ijetsar.368
3. Akın, A., & İskender, M. (2011). Internet addiction and depression, anxiety, and stress. International Online Journal of Educational Sciences, 3(1), 138–148.
4. Atabay, M., Şimşek, M., Güllüoğlu, K., & Erdoğdu, F. (2023). Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun oynama alışkanlıklarının oyun bağımlılıkları ve çeşitli demografikler açısından karşılaştırılması. International Journal of Computers in Education, 6(1), 30–46. https://doi.org/10.5281/zenodo.8117416
5. Atabek, O., & Burak, S. (2019). Müzik öğretmeni adaylarının eğitim teknolojisine yönelik özyeterlilik ve tutumları. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(29), 444–464. https://doi.org/10.29329/mjer.2019.210.23
6. Atabek, O., & Burak, S. (2020). Pre-School and Primary School Pre-Service Teachers’ Attitudes towards Using Technology in Music Education. Eurasian Journal of Educational Research, 20(87), 47-68. https://izlik.org/JA52YU75CT
7. Aydın, F. (2017). Teknoloji bağımlılığının sınıf ortamında yarattığı sorunlara ilişkin öğrenci görüşleri. (Tez No. 494180), [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
8. Aydoğan, S. S. (2020). Üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığı, sosyal destek ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkinin araştırılması (Tez no: 640418). [Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.

9. Bacanak, A., Karamustafaoğlu, O., & Köse, S. (2003). Yeni bir bakış: Eğitimde teknoloji okuryazarlığı. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(14), 191–196. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/114810
10. Bilginer, A. (2020). Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile öz yeterlik düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi: Mardin ili örneği (Tez No: 629425). [Yüksek lisans tezi, Çağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi
11. Bülbül, H., Tunç, T., & Aydil, F. (2018). Üniversite öğrencilerinde oyun bağımlılığı: Kişisel özellikler ve başarı ile ilişkisi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(3), 97–111. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.423745
12. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analiz el kitabı (27. baskı). Pegem Akademi.
13. Can, Ü. K., & Yorulmaz, Ö. (2021). Çalgı performans yönetimi öz yeterlik algısı ölçeği geliştirme çalışması. OPUS International Journal of Society Researches, 17(38), 5125-5160. https://doi.org/10.26466/opus.851048
14. Demirdağ, S. (2015). Öğrencilerin akademik öz yeterliliklerinin yetenek, ortam ve eğitim kalitesine göre karşılaştırılması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 315–322. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jret/issue/29319/313343
15. Dinç, B., Gül, M., Karakaya, C., & Karataş, K. (2023). Üniversite öğrencilerinde teknoloji bağımlılığı: Covid salgını süreci üzerinden bir inceleme. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(2), 50–70. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3164134
16. Dinç, M. (2015). Dijital bağımlılık: Kavramsal bir değerlendirme. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 3(3), 31-65.
17. Erkan, H., Türkmen, G., Şimşek, N., Baki, A., & Gürsoy, E. (2024). Dijital bağımlılığın öğrencilerde olumsuz etkileri ve çözüm yolları. International QMX Journal of Education Sciences, 10(3), 169–183. https://doi.org/10.5281/zenodo.13847127
18. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (10th ed.). Pearson.
19. Girgin, D. (2015). Müzik eğitimi bölümlerindeki çalgı eğitiminde öğretmen ve öğrenci perspektifinde beklentiler. Education Sciences, 10(3), 169-183. https://doi.org/10.12739/NWSA.2015.10.3.1C0640
20. Junco, R. (2012). The relationship between frequency of Facebook use, participation in Facebook activities, and student engagement. Computers ve Education, 58(1), 162–171. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2011.08.004
21. Karabulut, A., & Gökler, R. (2023). Teknoloji bağımlısı çocuklarla iletişim. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(1), 54. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yobusbf/issue/76614/1130693
22. Kim, H., LaRose, R., & Peng, W. (2009). Loneliness as the cause and the effect of problematic internet use: The relationship between Internet use and psychological well-being. CyberPsychology ve Behavior, 12(4), 451–455. https://doi.org/10.1089/cpb.2008.0327
23. Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2012). Internet addiction: A systematic review of epidemiological research for the last decade. Current Pharmaceutical Design, 18(18), 4907–4915. Doi: 10.2174/13816128113199990617
24. Kuss, D. J., & Lopez-Fernandez, O. (2016). Internet addiction and problematic Internet use: A systematic review of clinical research. World Journal of Psychiatry, 6(1), 143–176. https://doi.org/10.5498/wjp.v6.i1.143
25. McPherson, G. E., & McCormick, J. (2006). Self-efficacy and music performance. Psychology of Music, 34(3), 322–336. https://doi.org/10.1177/0305735606064841
26. Mertoğlu, M. (2020). Ortaokul ve lise öğrencilerinin internet bağımlılığı düzeyleri ile akademik başarıları ve bazı değişkenlerle ilişkilerinin incelenmesi- İzmir Bayraklı örneği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 932-944. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020..-566843
27. Onuray Eğilmez, H. (2021). Müzik öğretmeni adaylarının iyi oluşları ile müzik performans kaygıları arasındaki ilişki. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(40), 499–525. https://doi.org/10.21550/sosbilder.735578
28. Pirlibeylioğlu, B., & Bilgin, S. (2022). Müzik öğretmeni adaylarının çalgı performansı öz yeterlik algılarının çeşitli değişkenler bağlamında incelenmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(1), 49–60. https://doi.org/10.52974/jena.1112510
29. Ritchie, L., & Williamon, A. (2011). Primary school children’s self-efficacy for music learning. Journal of Research in Music Education, 59(2), 146–161. https://doi.org/10.1177/0022429411405214
30. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
31. Türkiye İstatistik Kurumu, (2024). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2024-53492
32. Ulaş, M. M., & Yılmaz, M. (2022). Teknoloji bağımlılığının ortaokul öğrencileri üzerindeki etkilerine yönelik branş öğretmenlerinin görüşleri. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences (JOSHAS), 8(1), 88–102. http://dx.doi.org/10.29228/JOSHAS.63449
33. Uzbay, İ. T. (2009). Madde bağımlılığının tarihçesi, tanımı, genel bilgiler ve bağımlılık yapan maddeler. Meslek İçi Sürekli Eğitim Dergisi, 5-15.
34. Ünlü, N. (2020). Türkiye Bilimler Akademisi Teknoloji bağımlılığı araştırması raporu. https://www.tuba.gov.tr/files/yayinlar/bilim-ve-dusun/TUBA-978-605-2249-48-2_Ch11.pdf
35. Üzülen, E. D. (2022). Müzik öğretmeni adaylarının performans kaygıları ile çalgı öz yeterlikleri arasındaki ilişki. (Tez No. 740841), [Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
36. Van Deursen, A. J. A. M., Bolle, C. L., Hegner, S. M., & Kommers, P. A. M. (2015). Modeling habitual and addictive smartphone behavior: The role of smartphone usage types, emotional intelligence, social stress, self-regulation, age, and gender. Computers in Human Behavior, 45, 411–420. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.12.039
37. Yavuz, O. (2018). Ergenlik döneminde internet bağımlılığının okul başarısı üzerindeki etkileri. OPUS International Journal of Society Researches, 8(15), 1056–1080. https://doi.org/10.26466/opus.426914
38. Young, K. S. (1998). Internet addiction: The emergence of a new clinical disorder. CyberPsychology ve Behavior, 1(3), 237–244. https://doi.org/10.1089/cpb.1998.1.237
39. Yılmaz, A. (2023). Üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyleri ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Tez No. 808107), [Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
40. Yöndem, S., Yöndem, Z. D., Eden Ünlü, S., & Nartgün, Z. (2019). Müzik eğitimi öğrencilerinde bireysel çalgı performansı başarısının psikolojik ve kişisel özelliklere göre incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 27(1), 299–307. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2541
41. Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory Into Practice, 41(2), 64–70. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4102_2