KREDİ DERECELENDİRME SÜRECİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK FAKTÖRLERİNİN ÖNEMİ

Öz

Kredi derecelendirme süreci ve bu süreç sonucunda ortaya çıkan kredi notları, başta yatırımcılar olmak üzere işletmelerin diğer paydaşlarına yol gösterici nitelikte olan göstergelerdir. Söz konusu notlar özellikle yatırımcılar açısından yatırım yapılabilir, yapılamaz, spekülatif veya temerrüt seviyesinde değerlendirilebilmektedir. Kredi notlarının oluşması sürecinde geleneksel faktörler kalitatif (faaliyetler, yönetim kurulu, ortaklar, vb.) ve kantitatif (finansal tablolar, rasyolar, vb.) kriterlerden oluşmaktadır. Zaman içerisinde özellikle küresel ısınmayla birlikte ortaya çıkan iklim değişiklerinin etkisiyle sürdürülebilirlik kavramı ön plana çıkmıştır. Çevresel faktörlerin yanı sıra sosyal ve kurumsal yönetişim kavramlarının da sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilmesiyle bu üç faktörün işletme faaliyetleri üzerindeki etkileri de tartışılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada, geleneksel kredi derecelendirme sürecine yeni bir bakış açısı getirilerek sürdürülebilirlik faktörlerinin derecelendirme sürecindeki önemine ve bu faktörlerin ilgili sürece entegre edilmesine dikkat çekilmiş ve söz konusu unsurlardan özellikle hangi faktörlerin derecelendirme kuruluşları tarafından derecelendirme modülüne dahil edilebileceği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kredi Derecelendirme
• Sürdürülebilirlik
• iklim
• küresel ısınma

Kaynakça

1. Aslan, A., Poppe, L., & Posch, P. (2021). Are sustainable companies more likely to default? Evidence from the dynamics between credit and ESG ratings. Sustainability, 13(15), 8568.
2. Aydın, M. (2022) Ülke Kredi Notu Görünümlerinin Pay Getirileri Üzerindeki Etkileri: Bist30 Endeksi Üzerine Bir Olay Analizi. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 17(1), 59-73.
3. Babuşçu, H., Hazar, A. (2007) SPK Kredi Derecelendirme Uzmanlığı Sınavlarına Hazırlık, Öncü Basımevi-An-kara
4. Barth, M. E. (2022). Accounting standards: the ‘too difficult’box–the next big accounting issue?. Accounting and Business Research, 52(5), 565-577.
5. Blaurock, U. (2007). Control and responsibility of credit rating agencies. Electronic journal of comparative law, 11(3), 1-37.
6. Bruntland Report of the World Commission on Environment and Development: Our common future. (1987) pp. 1-300.
7. Cingoz, F. & Nal, M. (2021). News and Credit Rating Agency Related Volatility on Turkish Stock Market. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (4) , 878-894 . DOI: 10.52835/19maysbd.994159
8. Çolak, Y. (2017). Türkiye’nin Makroekonomik Değişkenleri İle Kredi Notları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Mo¬ody’s Örneği/The Causal Relationship Between Turkey›s Macroeconomic Variables And Credit Rating: The Case Of Moody›s. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 1(1), 61-74. Eğitim Yayınevi.

9. Diaz, M., & Sedano, M. Á. (2018). Do Credit Ratings Take Into Account The Sustainability Performance Of Com¬panies?. Sustainability, 10(11), 4272.
10. European Commission, How to deal with the new rating culture, July 2005
11. Gülmez, A., & Gündoğan, H. (2014). Uluslararası politik iktisat çerçevesinde kredi derecelendirme kuruluşlarının Türkiye uygulaması. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2(4), 65-90.
12. Horasan, E., Meydan, C., & Yildiz, S. (2017). Entelektüel Sermaye, Kurumsal Yönetim Derecelendirme Notu ve İşletme Performansı Arasındaki İlişkiler Üzerine Bir Araştırma. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(16), 463-482.
13. https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/Surdurulebilirlik/S2%2030_11_2022%20EN.pdf Erişim Tarihi: 18.01.2023
14. https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/TMS/T%C3%BCrkiye%20S%C3%BCrd%C3%-BCr%C3%BClebilirlik%20Raporlama%20Standartlar%C4%B1n%C4%B1n%20Belirlenmesi%20ve%20Yay%¬C4%B1mlanmas%C4%B1%20-16_06_2022%20-%20v2%20(1).pdf Erişim Tarihi: 18.01.2023
15. https://www.mevzuat.gov.tr/anasayfa/MevzuatFihristDetayIframe?MevzuatTur=9&Mevzu
16. Hull, J., Predescu, M., & White, A. (2004). The relationship between credit default swap spreads, bond yields, and credit rating announcements. Journal of banking & finance, 8(11), 2789-2811.
17. Jang, G. Y., Kang, H. G., Lee, J. Y., & Bae, K. (2020). ESG Scores and The Credit Market. Sustainability, 12(8), 3456.
18. JCR-ER Group of Japan Credit Rating Agency Ltd, “JCR Avrasya Sürdürülebilirlik” https://www.jcrer.com.tr/tr/ sürdürülebilirlik Erişim Tarihi: 19.01.2023
19. JCR-ER Group of Japan Credit Rating Agency Ltd,, “JCR-ER Guideline and Information on Environmental, So-cial and Governance Factors on Credit Ratings” Erişim Tarihi: 19.01.2023
20. Kaminsky, G., & Schmukler, S. L. (2002). Emerging market instability: do sovereign ratings affect country risk and stock returns?. The World Bank Economic Review, 16(2), 171-195.
21. Küçükçolak, A. (2020). Kredi Derecelendirme Sektörü. Hiperlink Eğit. İlet. Yay. San. Tic. ve Ltd. Sti.. 1. Baskı İstanbul
22. Meadows, D. H., Meadows, D. L., Randers, J., & Behrens III, W. W. (1972). The limits to growth-club of rome.
23. Medina, R., & Giraldez-Puig, P. (2022). Do Sustainability Risks Affect Credit Ratings? Evidence from European Banks. The Amfıteatru Economıc Journal, 24(61), 720-720.
24. Meydan, C., & Yıldız, S. (2014). Şirketlerin Entelektüel Sermayesi ve Kredi Derecelendirme Notu Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma. Journal of Management and Economics Research, 12(23), 95-112.
25. Nabeeh, N. A., Abdel-Basset, M., & Soliman, G. (2021). A model for evaluating green credit rating and its impact on sustainability performance. Journal of Cleaner Production, 280, 124299. No=11442&MevzuatTertip=5 Erişim Tarihi: 17.01.2023
26. Ovalı, M., Kocabıyık, T., & Geyikçi, U. B. (2019). Kredi derecelendirme ve borsa ilişkisi.
27. Ovali, M., Kocabiyik, T., & Geyikçi, U. B. (2020). Kredi Derecelendirmenin Borsa Endeksleri Üzerindeki Etkile¬ri: T-BRICS Ülkeleri Üzerine Bir Araştırma. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 27(2), 309-335.
28. Pettit, J. (2004). The New World Of Credit Ratings. Available at SSRN 593522.
29. Ratings, S. P. G. (2019). Guide to credit rating essentials: What are credit ratings and how do they work.
30. Sarıtaş, H., Kılıç, E., & Nazlıoğlu, E. H. (2021). CDS Primleri ve Derecelendirme (Rating) Notları ile BIST 100 Endeksi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Türkiye Örneği. Maliye ve Finans Yazıları, (116), 73-92.
31. Schwartzkopff, F. (2022). What New ESG Approach ‘Double Materiality’ Means — and Why JPMorgan Is a Fan, https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-09-21/what-double-materiality-means-for-esg-and-jpmor-gan quicktake#:~:text=%E2%80%9CDouble%20materiality%E2%80%9D%20adds%20the%20risks,the%20 subject%20of%20intense%20debate. Erişim Tarihi: 18.01.2023
32. Seval, B. (2014). Kredi derecelendirmesi. İstanbul: Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu AŞ.
33. Süleymanoğlu, B. & Genç, E. G., (2020) Kredi Derecelendirme Kuruluşları Notlarının Hisse Senedi Fiyatları Üze-rindeki Etkisi: Özel Sermayeli Dört Büyük Banka Üzerine Bir Araştırma. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimci-lik Dergisi, 4(8), 114-136.
34. Uçarkaya, S., Babuşcu, Ş., & Hazar, A. (2022). Ülke Kredi Notlarının CDS Primleri Üzerindeki Etkisi: Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Olay Analizi. Maliye ve Finans Yazıları, (117), 135-158.
35. United Nations Principle for Responsible Investment [UNPRI], “Statement on ESG in credit risk and ratings” https://www.unpri.org/credit-risk-and-ratings/statement-on-esg-in-credit-risk-and-ratings-available-in-different-languages/77.article Erişim Tarihi: 19.01.2023
36. UNPRI, (2022). ESG in Credit Risk and Ratings: Are the TCFD recommendations useful for credit risk analysis?, https://www.unpri.org/download?ac=15840 Erişim Tarihi: 19.01.2023
37. Weber, O., Scholz, R. W., & Michalik, G. (2010). Incorporating Sustainability Criteria Into Credit Risk Manage-ment. Business Strategy and The Environment, 19(1), 39-50.
38. Yaslıdağ, B. (2007). Kredi derecelendirme sistemi: SPK Lisanslama Sınavına Hazırlık Soru Örnekleri. Literatür Yayıncılık.
39. Yazıcı, M. (2011). Bankacılıkta Kredi Tahsisi. Seçkin Yayıncılık 3. Baskı
40. Zanin, L. (2022). Estimating the effects of ESG scores on corporate credit ratings using multivariate ordinal logit regression. Empirical Economics, 62(6), 3087-3118.