ENFLASYON MUHASEBESİ UYGULAMALARININ, İŞLETME PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİLERİNİN MUHASEBE MESLEK MENSUPLARI TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ: İSTANBUL SMMM ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmanın amacı; enflasyon muhasebesi uygulamalarının, işletme performansı üzerine etkilerinin muhasebe meslek mensupları tarafından değerlendirilmesinin analizidir. Bu kapsamda araştırmanın problem cümlesi; Enflasyon muhasebesi uygulamaları, işletmelerin performansını etkiler mi? Ayrıca enflasyon muhasebesi uygulamalarının, işletmelerin performansını etkilemesinde; demografik değişkenler istatistiksel açıdan bir farka neden olur mu? Şeklinde belirlenmiştir. Çalışmanın örneklemi İstanbul’da faaliyet gösteren İstanbul Odası’na bağlı toplam 540 serbest muhasebeci mali müşavirdir. Araştırmada kullanılan anketin ilk bölümünde katılımcıların demografik özelliklerinin tespitine yönelik sorulara, ikinci bölümünde ise “Enflasyon Muhasebesi Uygulamaları Ölçeği”ne ve üçüncü bölümünde ise “işletme performansı” sorularına yer verilmiştir. Analizler sonucunda, enflasyonun, finansal performansı ve örgütsel performansı etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca farklılık analizi sonrasında enflasyon muhasebesi uygulamalarının ve işletme performansının; katılımcıların yaşına, cinsiyetine, eğitim durumuna ve çalışma yılına göre değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Enflasyon Muhasebesi
• Güvenirlik
• Mükellef Memnuniyeti
• İşletme Performansı
• Rekabet üstünlüğü
• Sürdürebilirlik.

Destekleyen Kurum

Yok

Etik Beyan

ETİK BEYAN FORMU 23/11/2025 Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm. Sorumlu Yazar Adı ve Soyadı Mehmet Şirin YAKUT

Teşekkür

Araştırmamın uygulama aşamasında yardımlarını esirgemeyen İstanbul Mali Müşavirler Odasına bağlı tüm meslektaşlarıma şükranlarımı sunmayı bir borç bilirim.

THE EVALUATION OF THE EFFECTS OF INFLATION ACCOUNTING PRACTICES ON BUSINESS PERFORMANCE BY ACCOUNTING PROFESSIONALS: THE CASE OF ISTANBUL SMMM

Öz

The purpose of this study is to analyze the assessment by accounting professionals of the effects of inflation accounting practices on business performance. In this context, the research question is: Do inflation accounting practices affect business performance? Additionally, it examines whether demographic variables statistically contribute to a difference in the impact of inflation accounting practices on business performance. The sample for this study consists of 540 independent accountants and financial advisors affiliated with the Istanbul Chamber of Commerce and operating in Istanbul. The questionnaire used in the research included questions in the first section to determine the demographic characteristics of the participants, the “Inflation Accounting Practices Scale” in the second section, and questions on “business performance” in the third section. The analysis revealed that inflation affects financial performance and organizational performance. Furthermore, after conducting a difference analysis, it was determined that inflation accounting practices and business performance vary according to the participants’ age, gender, education level, and years of experience.

Anahtar Kelimeler

• Inflation Accounting
• Reliability
• Taxpayer Satisfaction
• Business Performance
• Competitive Advantage
• Sustainability..

Destekleyen Kurum

Yok.

Etik Beyan

ETHICS DECLARATION FORM 23/11/2025 I declare that this study is an original work; that I have adhered to scientific ethical principles and rules throughout all stages of the study, including preparation, data collection, analysis, and presentation of information; that I have cited all data and information not obtained within the scope of this study and included these sources in the bibliography; that I have not made any changes to the data used; and that I have accepted all terms and conditions of the Committee on Publication Ethics (COPE) and have complied with my ethical duties and responsibilities. I hereby declare that I consent to all ethical and legal consequences that may arise if, at any time, any situation contrary to this declaration I have made regarding the study is detected. Corresponding Author Name and Surname Mehmet Şirin YAKUT

Teşekkür

I would like to express my gratitude to all my colleagues at the Istanbul Chamber of Certified Public Accountants for their unwavering support during the implementation phase of my research.

Kaynakça

1. Abdullaev, E. A. (2024). The Concept of Inflatıon and deflation: Whıch is worse for the economy? Economy and busines, 6(112), 6-11. https://doi.org/ 10.24412/2411-0450-2024-6-1-6-11
2. Agha, S. R. (2019). How the economic ınflation affects the financial statement. International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding, 6(6), 526-539. doı: http://dx.doi.org/10.18415/ijmmu.v6i6.1296
3. Akbar, S., Haq, M., & Qayyum, W. (2023). The relative effectiveness of monetary and fiscal policies on the headline and core inflation: Empirical evidence from Pakistan. Kashmir Economic Review, 32(2), 62-78. https://www.researchgate.net/profile/Mirajul-Haq/publication/381195732
4. Akgemci, A., Kısakürek, M., Kulaklı, A. P. & Özçil, A. (2024). Enflasyon düzeltmelerinin firma performansı üzerindeki etkisi: İmalat sektöründe topsis yöntemiyle bir uygulama. Denetim ve Güvence Hizmetleri Dergisi, 4(2), 162-187.
5. Akgüç, Ö. (2013). Finansal yönetim. 9. Baskı, Avcıol Basım Yayın.
6. Altınışık, İ. (2019). Enflasyonun işletmeler üzerindeki etkisi ve bu etkileri gidermeye yönelik yöntemler. İksat Yayınları.
7. Altuncu, H. (2002). Enflasyonun varlıklar ve kaynaklar üzerine etkisi ve enflasyon muhasebesi, Vergi Raporu, Sayı 58, 22-37.
8. Armantier, O., W. Bruine de Bruin, G. Topa, W. Van Der Klaauw, and B. Zafar (2015). Inflation expectations and behavior: Do survey respondents act on their beliefs? International Economic Review 56(2), 505–536. https://doi.org/10.1111/iere.12113

9. Arzova, B. & Şahin, B.Ş. (2022). Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama süreçleri ve enflasyon muhasebesinin finansal tablolara etkisi, Mali Çözüm Dergisi,32(170), 13-31.
10. Bağcı, H. & Sarıay, İ. (2021). Halka açık piyasa değeri ve piyasa değerinin işletme performansındaki rolü: BİST Halka Arz Endeksi’nde bir uygulama. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 13(24), 36-54. DOI: 10.14784/marufacd.880613
11. Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
12. Benjamin, M., Dorothee, M. & Tawiah, V.K. 2015. Inflation Accounting: More questions than answers. International Journal of Management and Business, (5)3. Available: https://DOI:10.2139/ssrn.2592883 (Accessed 03 July 2019).
13. Bozdoğan, T. & Çetin, Ö. O. (2023). Enflasyon muhasebesine geri dönüş: Enflasyon muhasebesi konulu makalelerin bibliyometrik analizi. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, (12), 78-89. https://doi.org/10.58627/dpuiibf.1378427
14. Brabete, V., & GOAGĂRĂ, D. (2022). Analysıs of the socıal ımpact of ınflatıon ın terms of the qualıty of accountıng informatıon. Revista Universitară de Sociologie, 18(3). 232-242. https://sociologiecraiova.ro/revista/wp-content/uploads/2021/12/RUS_3
15. Carter, S. M. & Greer, C. R. (2013). Strategic leadership: Values, styles, and organizational performance. Journal of Leadership & Organizational Studies, 20(4), 1-19. https://doi.org/10.1177/1548051812471724
16. Ceylan, A. & Korkmaz, T. (2012). İşletmelerde finansal yönetim. Gözden Geçirilmiş 12B. Ekin Basın Yayın Dağıtım.
17. Çalışkan, Y. & Gülten, S. Bağımsız Denetçilerin ve Muhasebe Meslek Mensuplarının Enflasyon Raporlaması Uygulamalarına Yönelik Algı Düzeyleri. Gümrük ve Ticaret Dergisi, 12(38), 144-163.
18. Çiftci, Y. (1999). Fiyatlar Genel Seviyesi Muhasebesi. Vergi Sorunları Dergisi, (124), 113-134.
19. Demirel, B. L., Koçyiğit, S. Ç., & Kevser, M. (2021). Makroekonomik değişkenler ve içsel faktörler ile bankaların finansal performansı arasındaki ilişki: Türkiye için ampirik bir araştırma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 598-611.
20. Dinler, Z. (2013). İktisada giriş.(19. baskı). Ekin Basım Yayın Dağıtım.
21. Ersan, Kula & Erserim, A. (2022). Muhasebede değer kavramı: Türkiye bağlamında bir inceleme. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(6), 721-747. DOI: https://doi.org/10.26677/TR1010.2022.988
22. Gökten, S., Oktan-Gökten, P. & Mollaoğulları, B. F. (2023). Stoklar ve enflasyon muhasebesi uygulaması: BİST30 imalat işletmeleri üzerine bir değerlendirme. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(1), 718-731. https://doi.org/10.20491/isarder.2023.1614
23. Gumanti, T.A. (2017). Keuangan korporat: Tinjauan teori dan bukti empiris (1 jil.), Mitra Wacana Media. https://www.mitrawacanamedia.com/keuangan-korporat-tinjauan-teori-dan-bukti-empiris
24. Gül, M. (2024). Effect of inflation adjustments on inventories. Business and Management Studies: An International Journal, 12(3), 600-609. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i3.2395
25. Han, N.W. & Hung, M.W. (2017). Optimal consumption, portfolio, and life insurance policies under interest rate and inflation risks. Insurance: Mathematics and Economics, 73, 54-67. https://doi.org/10.1016/j.insmatheco.2017.01.004
26. İslamoğlu, E., & Özşahin Koç, F. (2024). COVID-19 salgınının muhasebe meslek mensuplarının çalışma alışkanlıklarına yansımaları: Kayseri ili örneği, Mali Çözüm Dergisi, 34(1), 649-748.
27. İzmirli Ata, F. (2023). Enflasyonun işletmelerin varlık ve finansal yapılarına etkisi: BİST 30 analizi. Journal of Yaşar University, 18(72), 526-546. https://doi.org/10.19168/jyasar.1290140
28. Janz, J. M. (2019). Accounting information systems and management decision making: A model for understanding how decision-makers use representations of information. Journal of Management Accounting Research, 12(1), 1-32.
29. Kaka, E. J. (2020). The COVID-19 crisis, risk compliance and its aftermath on professional accountants. Indonesian Journal of Accounting and Governance, 2020, 4.1: 65-81.
30. Kantar, M. A. & Öndeş, T. (2022). Enflasyonun işletmelerin finansal faaliyetlerine ve finansal oranlarına etkisinin teorik çerçevesi, Global Journal of Economics and Business Studies, 11(21), 39-47.
31. Kapçak, S. & Özdemir, İ. (2023). Gelişmekte olan ülkelerde dış ticaret, işsizlik ve enflasyonun ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: panel veri analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 24(2), 243- 254. https://doi.org/10. 31671/doujournal.1239584
32. Kendirci, R. (2020). İşletmelerde kâr payı dağıtım politikalarını etkileyen işletmeye özgü ve makroekonomik faktörlerin belirlenmesi: Borsa İstanbul temettü endeksi üzerine bir uygulama. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=xsvItl6qV7G-OiTSPWLUMw &no=Q AZmWs1G6Cp2-pllNP0imw
33. Kganyago, E.L. 2019. South African Reserve Bank. Monetary Policy Review. April 2019. Available: www.resbank.co.za (Accessed 28 June 2019).
34. Koçak, H., Kısakürek, M. M. & Babacan, A. (2023). Enflasyon düzeltme işlemlerinin işletme performansına etkisi BİST’te bir uygulama. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(2), 1525- 1546. doi: 10.15659 /3.sektor-sosyal-ekonomi.23.06.2059
35. Malik, A., Adekoya, O. D., Ajonbadi, H. A. & Jimoh, I. (2019). Investigating the Potential Economic Impact of Brexit Decisions on Business Performance in the United Kingdom: A Case Study of the UK Construction Industry. International Journal of Management, Accounting & Economics, 6(4). 347-367
36. Mihai, F., Stan, M., Radu, G., & Dumitru, V. F. (2020). Heavy work investment for the accounting profession in Romania at time of coronavirus pandemic. Amfiteatru Economic, 22(14), 1121-1139.
37. Mishkin, F. S. (2000). Inflation targeting for emerging-market countries. American Economic Review, 90(2), 105-109. Doı: 10.1257/aer.90.2.105
38. Nunnally J. C. and Bernstein I. H. (1994) Psychometric theory. 3rd Edition. McGrawHill.
39. Olarewaju, O., Mbambo, M. A. & Ngiba, B. (2020). Effects of inflation accounting on organizational decisions and financial performance in South African retail stores. Problems and Perspectives in Management, 18(4), 85-95. http://dx.doi.org/10.21511/ppm.18(4).2020.08
40. Özatay, F. (2011). Parasal iktisat kuram ve politika, 2. Baskı. Efil Yayınevi.
41. Özdemir, Ö. (2023). Evaluation of applications used in inflation accounting regulations. Journal of Business Administration and Social Studies, 7(1), 56-68. https://doi.org/ 10.5152/JBASS.2023.23004
42. Özkan, T. (2005). Enflasyon muhasebesi uygulamasının firmaların finansal yapıları üzerine etkileri. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, 3(10), 49-61.
43. Peteraf, M. A. (1993). The Cornerstones of Competitive Advantage: A Resource-Based View. Strategic Management Journal, 14(3), 179–191. https://doi.org/10.1002/smj.4250140303
44. Purwaningsih, E., Muslikh. & Chikmawati, N. F. (2019). Hak kekayaan intelektual dan investasi: kajian HKI dalam dunia investasi termasuk pada UMKM. Setara Press.
45. Saçan, E. (2024). Enflasyonun mali rasyolar üzerindeki etkisi: Borsa İstanbul’da işlem gören imalat sektöründe bir araştırma. Muhasebe Enstitüsü Dergisi, (71), 39-57. https://doi.org/10.26650/MED.1468635
46. Saraç, E. (2024). TMS 29 yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama standartının uygulanması ve sağlık işletmesi üzerine analizi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 16(3), 1920-1934. https://doi.org/10.20491/isarder.2024.1893
47. Selimefendigil, S. (2023). Decision usefulness and inflation accounting: The case of Turkey. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 25(4), 465-497. https://doi.org/10.31460/mbdd.1253007
48. Singh, R. (2016). Inflation accounting methods: their effect on depreciation. International Journal in Management and Social Science, 4(6), 315-324. http://www.ijmr.net.in email id- [e-mail]
49. Talib, M. M. (2016). The implications of changes in the general level of prices on the suitability and reliability of accounting information in making investment decisions. A field study on some Iraqi joint stock companies. Aldananir Journal, 474–505. https://www.scholarexpress.net
50. Topcu, M. (2021). Dolarizasyon eğiliminin işletmelerin finansman politikaları üzerine etkisi: Türkiye üzerine uygulama, (Doktora Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul). Erişim adresi: https://hdl.handle.net/11363/3153
51. Tunay, N. & Tunay, K. B. (2023). Türkiye’de Enflasyonun Sigorta Şirketlerinin Performansına ve Prim Üretimlerine Etkileri. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 8(1), 59-82. https://doi.org/10.30784/epfad.1245708
52. Uadiale, O. M. (2018). Impact of accounting information on decision-making processes in Nigerian breweries. Journal of Economics and Business Management, 6(3), 1-79. https://pub.abuad.edu.ng/Open_Access_Research_Projects_of_Universities_-_Batch_1/ Accounting/
53. Unger, B., Rank, J. & Gemunden, H. (2014). Corporate innovation culture and dimensions of project portfolio success: The moderating role of national culture. Project Management Journal, 45(6), 1-3. https://doi.org/10.1002/pmj.21458
54. Uzun, Ş. (2024). Uluslararası enflasyon hedeflenmesi uygulamalarının karşılaştırmalı analizi. Parion Akademik Bakış Dergisi, 3(2), 84-96.
55. Varol, N. (2022). Inflation accounting in terms of tax legislation and accounting standards in Turkey. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (93), 19-30. https://doi.org/10.25095/mufad.979514
56. Wijayanto, A., Dzulkirom, M. & Nuzula, N. F. (2019). The effect of competitive advantage on financial performance and firm value: evidence from Indonesian manufacturing companies. Russian Journal of Agricultural and Socio-Economic Sciences, 85(1), 35-44. https://doi.org/ 10.18551/rjoas.2019-01.04
57. Wilderom, C. P., Van den Berg, P. T. & Wiersma, U. J. (2012). A longitudinal study of the effects of charismatic leadership and organizational culture on objective and perceived corporate performance. The Leadership Quarterly, 23(5), 835-848. https://doi.org/10.1016/j.leaqua. 2012.04.002
58. Yaylalı, İ. (2025). Enflasyon Muhasebesi Uygulaması ile İlgili Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma: Batman-Siirt Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 16(46), 473-486.
59. Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S. (2004). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Detay Yayıncılık.
60. Yenisu, E. (2022). Enflasyonun finansal tablolara etkisi ve enflasyon muhasebesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 14(27), 717-741. https://doi.org/10.38155/ksbd.1165484
61. Yıldız, D. & Büyükbostancı, A. (2022). Lojistik sektöründe enflasyonun işletme stratejilerine etkisi: Ordu ve Samsun örneği. Asya Studies, 6(22), 275-286. https://doi.org/10.31455/ asya.1180414
62. Yılmaz, V. & Turan, A. (2019). Kamuda performans yönetiminin önemi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33(46), 313-342.