TR
EN
MUHASEBE BİLGİSİNİN ONTOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ: YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA FİNANSAL GERÇEĞİN TEMSİLİ
Öz
Bu çalışmanın amacı, yapay zekâ teknolojilerinin muhasebe bilgisinin üretimi, sunumu ve yorumlanması üzerindeki etkilerini ontolojik bir çerçevede ele alarak, finansal gerçeğin temsiline ilişkin ortaya çıkan dönüşümü tartışmaktır. Geleneksel muhasebe anlayışında finansal gerçeklik, insan yargısına ve mesleki takdire dayalı olarak inşa edilirken; yapay zekâ destekli sistemlerle birlikte bu temsil süreci giderek algoritmik karar mekanizmalarına devredilmektedir. Çalışma, muhasebe bilgisinin niteliğinde meydana gelen bu dönüşümün, şeffaflık, güvenilirlik, açıklanabilirlik ve mesleki hesap verebilirlik kavramları açısından ne anlama geldiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu araştırma, muhasebe, denetim, finans ve yapay zekâ alanlarındaki literatürü bilgi yapısı bir çerçeve içinde eleştirel bir şekilde değerlendiren ve sentezleyen kavramsal bir makale olarak tasarlanmıştır. Çalışmada, ampirik bir uygulama yerine uluslararası akademik çalışmalar ve mesleki düzenlemeler bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Çalışma sonucunda, yapay zekâ çağında muhasebe bilgisinin yalnızca teknik bir veri çıktısı olmaktan uzaklaştığı, finansal gerçeğin temsiline ilişkin kuramsal temel varsayımların yeniden ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, muhasebe ve denetim mesleği için etik, kurumsal ve standartlara yönelik önemli çıkarımlar sunulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Appelbaum, D., Kogan, A., & Vasarhelyi, M. A. (2017). Big data and analytics in the modern audit engagement: Research needs. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 36(4), 1–27. https://doi.org/10.2308/AJPT-51684
- Arora, M., & Sharma, R. L. (2023). Artificial intelligence and big data: Ontological and communicative perspectives in multi-sectoral scenarios of modern businesses. Foresight, 25(1), 126–143. https://doi.org/10.1108/FS-10-2021-0216
- Baldwin, A. A., Brown, C. E., & Trinkle, B. S. (2006). Opportunities for artificial intelligence development in the accounting domain. Intelligent Systems in Accounting, Finance and Management, 14(3), 77–86. https://doi.org/10.1002/isaf.274
- Barocas, S., & Selbst, A. D. (2016). Big data's disparate impact. California Law Review, 104(3), 671–732. https://www.jstor.org/stable/24758720
- Baudrillard, J. (1994). Simulacra and simulation (S. F. Glaser, Trans.). University of Michigan Press. https://eclass.uoa.gr/modules/document/file.php/ENL205/simulacra-and-simulation-by-jean-baudrillard.pdf
- Bender, E. M., Gebru, T., McMillan-Major, A., & Shmitchell, S. (2021). On the dangers of stochastic parrots: Can language models be too big? In Proceedings of the 2021 ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency (pp. 610–623). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3442188.3445922
- Bhimani, A., & Willcocks, L. (2014). Digitisation, big data and the transformation of accounting information. Accounting and Business Research, 44(4), 469–490. https://doi.org/10.1080/00014788.2014.910051
- Burrell, J. (2016). How the machine "thinks": Understanding opacity in machine learning algorithms. Big Data & Society, 3(1), 1–12. https://doi.org/10.1177/2053951715622512
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
22 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
8 Şubat 2026
Kabul Tarihi
18 Ağustos 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 79
APA
Keskin, M., & Aktaş, M. A. (2026). MUHASEBE BİLGİSİNİN ONTOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ: YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA FİNANSAL GERÇEĞİN TEMSİLİ. Muhasebe ve Denetime Bakış, 26(79), 209-234. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1884401
AMA
1.Keskin M, Aktaş MA. MUHASEBE BİLGİSİNİN ONTOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ: YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA FİNANSAL GERÇEĞİN TEMSİLİ. Bakış. 2026;26(79):209-234. doi:10.55322/mdbakis.1884401
Chicago
Keskin, Meltem, ve Mehmet Ali Aktaş. 2026. “MUHASEBE BİLGİSİNİN ONTOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ: YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA FİNANSAL GERÇEĞİN TEMSİLİ”. Muhasebe ve Denetime Bakış 26 (79): 209-34. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1884401.
EndNote
Keskin M, Aktaş MA (01 Eylül 2026) MUHASEBE BİLGİSİNİN ONTOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ: YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA FİNANSAL GERÇEĞİN TEMSİLİ. Muhasebe ve Denetime Bakış 26 79 209–234.
IEEE
[1]M. Keskin ve M. A. Aktaş, “MUHASEBE BİLGİSİNİN ONTOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ: YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA FİNANSAL GERÇEĞİN TEMSİLİ”, Bakış, c. 26, sy 79, ss. 209–234, Eyl. 2026, doi: 10.55322/mdbakis.1884401.
ISNAD
Keskin, Meltem - Aktaş, Mehmet Ali. “MUHASEBE BİLGİSİNİN ONTOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ: YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA FİNANSAL GERÇEĞİN TEMSİLİ”. Muhasebe ve Denetime Bakış 26/79 (01 Eylül 2026): 209-234. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1884401.
JAMA
1.Keskin M, Aktaş MA. MUHASEBE BİLGİSİNİN ONTOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ: YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA FİNANSAL GERÇEĞİN TEMSİLİ. Bakış. 2026;26:209–234.
MLA
Keskin, Meltem, ve Mehmet Ali Aktaş. “MUHASEBE BİLGİSİNİN ONTOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ: YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA FİNANSAL GERÇEĞİN TEMSİLİ”. Muhasebe ve Denetime Bakış, c. 26, sy 79, Eylül 2026, ss. 209-34, doi:10.55322/mdbakis.1884401.
Vancouver
1.Meltem Keskin, Mehmet Ali Aktaş. MUHASEBE BİLGİSİNİN ONTOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ: YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA FİNANSAL GERÇEĞİN TEMSİLİ. Bakış. 01 Eylül 2026;26(79):209-34. doi:10.55322/mdbakis.1884401