Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE BANKA KREDİSİNE ERİŞİMDE BAĞIMSIZ DENETİM VE TEMİNATIN GÖRELİ ETKİSİ: 2008–2024 DÖNEMİ BULGULARI

Cilt: 26 Sayı: 79 22 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

TÜRKİYE’DE BANKA KREDİSİNE ERİŞİMDE BAĞIMSIZ DENETİM VE TEMİNATIN GÖRELİ ETKİSİ: 2008–2024 DÖNEMİ BULGULARI

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de banka kredisine erişimde bağımsız denetim ve teminatın göreli etkisini firma düzeyinde incelemektedir. Analizler, Dünya Bankası Enterprise Surveys kapsamında 2008, 2013, 2019 ve 2024 yıllarında toplanan veriler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Krediye erişim üç boyutta ele alınmıştır: banka kredisi kullanımı, kredi kısıtı ve kredi kısıtı şiddeti. Bulgular, teminatın kredi kullanım olasılığı üzerinde güçlü ve belirleyici bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bağımsız denetim kredi kullanımını pozitif yönde etkilemekle birlikte, teminata kıyasla daha sınırlı bir etki üretmektedir. Kredi kısıtı ve kredi kısıtı şiddeti modellerinde denetimin anlamlı bir etkisi bulunmazken, teminat gerekliliklerinin kredi kısıtı olasılığı ile pozitif ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Kontrol değişkenleri açısından, firma büyüklüğü ve ihracatçı olma durumu kredi kullanımını artırmakta; firma yaşı kredi kısıtı ile zayıf negatif ilişki göstermektedir. Yabancı ortaklık değişkeni ise modellerde istatistiksel olarak anlamlı değildir. Sonuçlar, Türkiye’de banka kredi piyasasında bilgi kalitesini artıran kurumsal mekanizmaların (denetim) henüz başlangıç aşamasında olduğunu ve kredi tahsisinde varlık temelli geleneksel güvence mekanizmalarının (teminat) baskınlığını koruduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Atanasova, C. V., & Wilson, N. (2004). Disequilibrium in the UK corporate loan market. Journal of Banking & Finance, 28(3), 595-614. https://doi.org/10.1016/S0378-4266(03)00037-2
  2. Beck, T., Demirgüç-Kunt, A., Laeven, L., & Maksimovic, V. (2006). The determinants of financing obstacles. Journal of International Money and Finance, 25(6), 932-952. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2006.07.005
  3. Berger, A. N., & Udell, G. F. (2002). Small Business Credit Availability and Relationship Lending: The Importance of Bank Organisational Structure. The Economic Journal, 112(477), F32-F53. https://doi.org/10.1111/1468-0297.00682
  4. Boot, A. W. A., Thakor, A. V., & Udell, G. F. (1991). Secured Lending and Default Risk: Equilibrium Analysis, Policy Implications and Empirical Results. The Economic Journal, 101(406), 458-472. https://doi.org/10.2307/2233552
  5. Bun, B. (2021). Foreign Direct Investment and Financial Constraints: Firm-Level Evidence from Cambodia, Lao PDR, and Myanmar. Journal of Economic Integration, 36(2), 227-261.
  6. Dedman, E., & Kausar, A. (2012). The impact of voluntary audit on credit ratings: Evidence from UK private firms. Accounting and Business Research, 42(4), 397-418. https://doi.org/10.1080/00014788.2012.653761
  7. Egger, P., & Nelson, D. (2011). Foreign Partners and Finance Constraints: The Case of Chinese Firms. The World Economy, 34(5), 687-706. https://doi.org/10.1111/j.1467-9701.2011.01348.x
  8. Falavigna, G., Giannini, V., & Ippoliti, R. (2024). Internationalization and financial constraints: Opportunities, obstacles, and strategies. International Economics, 179, 100510. https://doi.org/10.1016/j.inteco.2024.100510

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

24 Şubat 2026

Kabul Tarihi

22 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 79

Kaynak Göster

APA
Şamil, S. (2026). TÜRKİYE’DE BANKA KREDİSİNE ERİŞİMDE BAĞIMSIZ DENETİM VE TEMİNATIN GÖRELİ ETKİSİ: 2008–2024 DÖNEMİ BULGULARI. Muhasebe ve Denetime Bakış, 26(79), 235-252. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1896425
AMA
1.Şamil S. TÜRKİYE’DE BANKA KREDİSİNE ERİŞİMDE BAĞIMSIZ DENETİM VE TEMİNATIN GÖRELİ ETKİSİ: 2008–2024 DÖNEMİ BULGULARI. Bakış. 2026;26(79):235-252. doi:10.55322/mdbakis.1896425
Chicago
Şamil, Serhat. 2026. “TÜRKİYE’DE BANKA KREDİSİNE ERİŞİMDE BAĞIMSIZ DENETİM VE TEMİNATIN GÖRELİ ETKİSİ: 2008–2024 DÖNEMİ BULGULARI”. Muhasebe ve Denetime Bakış 26 (79): 235-52. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1896425.
EndNote
Şamil S (01 Eylül 2026) TÜRKİYE’DE BANKA KREDİSİNE ERİŞİMDE BAĞIMSIZ DENETİM VE TEMİNATIN GÖRELİ ETKİSİ: 2008–2024 DÖNEMİ BULGULARI. Muhasebe ve Denetime Bakış 26 79 235–252.
IEEE
[1]S. Şamil, “TÜRKİYE’DE BANKA KREDİSİNE ERİŞİMDE BAĞIMSIZ DENETİM VE TEMİNATIN GÖRELİ ETKİSİ: 2008–2024 DÖNEMİ BULGULARI”, Bakış, c. 26, sy 79, ss. 235–252, Eyl. 2026, doi: 10.55322/mdbakis.1896425.
ISNAD
Şamil, Serhat. “TÜRKİYE’DE BANKA KREDİSİNE ERİŞİMDE BAĞIMSIZ DENETİM VE TEMİNATIN GÖRELİ ETKİSİ: 2008–2024 DÖNEMİ BULGULARI”. Muhasebe ve Denetime Bakış 26/79 (01 Eylül 2026): 235-252. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1896425.
JAMA
1.Şamil S. TÜRKİYE’DE BANKA KREDİSİNE ERİŞİMDE BAĞIMSIZ DENETİM VE TEMİNATIN GÖRELİ ETKİSİ: 2008–2024 DÖNEMİ BULGULARI. Bakış. 2026;26:235–252.
MLA
Şamil, Serhat. “TÜRKİYE’DE BANKA KREDİSİNE ERİŞİMDE BAĞIMSIZ DENETİM VE TEMİNATIN GÖRELİ ETKİSİ: 2008–2024 DÖNEMİ BULGULARI”. Muhasebe ve Denetime Bakış, c. 26, sy 79, Eylül 2026, ss. 235-52, doi:10.55322/mdbakis.1896425.
Vancouver
1.Serhat Şamil. TÜRKİYE’DE BANKA KREDİSİNE ERİŞİMDE BAĞIMSIZ DENETİM VE TEMİNATIN GÖRELİ ETKİSİ: 2008–2024 DÖNEMİ BULGULARI. Bakış. 01 Eylül 2026;26(79):235-52. doi:10.55322/mdbakis.1896425