DENETİM ETİĞİ ARAŞTIRMALARININ YAPISAL, ENTELEKTÜEL VE KAVRAMSAL EVRİMİ: WEB OF SCIENCE VERİLERİ İLE KAPSAMLI BİR LİTERATÜR HARİTALAMASI

Öz

Bu çalışma, 1975–2024 yılları arasında Web of Science veri tabanında yayımlanan 13.065 makaleyi inceleyerek denetim etiği alanının bilimsel gelişimini kapsamlı bir bibliyometrik analizle ortaya koymaktadır. R tabanlı Biblioshiny for Bibliometrix yazılımı kullanılarak yapılan analizlerde, alanın yıllık ortalama büyüme oranı “yüzde15,56” olarak hesaplanmıştır. Bulgular, 2005 sonrası dönemde yayın sayılarında belirgin bir artış yaşandığını, uluslararası iş birliği oranının “yüzde 27,55’e” ulaştığını ve özellikle ABD, İngiltere ve Avustralya merkezli araştırmacıların alana yön verdiğini göstermektedir. Lotka Yasası sonuçlarına göre yazarların büyük çoğunluğu tek yayında bulunurken, az sayıdaki çekirdek araştırmacı literatürün yönünü belirlemektedir. Tematik analizlerde “denetim kalitesi”, “kurumsal yönetim”, “etik” ve “hesap verebilirlik” kavramlarının temel temalar olduğu; son yıllarda ise “blockchain”, “büyük veri” ve “sürdürülebilirlik” odaklı araştırmaların öne çıktığı görülmüştür. Çalışma, denetim etiği literatürünün hem coğrafi hem kavramsal olarak genişlediğini; teknolojik gelişmelerin, kurumsal yönetişim ve etik ilkelerle bütünleşerek alanın geleceğini şekillendirdiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Etik
• Denetim Etiği
• Bibliyometrik Analiz
• Görsel Haritalama

Destekleyen Kurum

Bu çalışmada herhangi bir fon veya destek kullanılmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma kapsamında, “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi”nde belirtilen tüm ilke ve kurallara uygun hareket edilmiştir. Yönergenin ikinci bölümünde yer alan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” kapsamında tanımlanan fiillerin hiçbirine başvurulmamıştır. Araştırmanın niteliği gereği etik kurul izni alınmasını zorunlu kılan bir durum bulunmamaktadır.

THE STRUCTURAL, INTELLECTUAL AND CONCEPTUAL EVOLUTION OF AUDIT ETHICS RESEARCH: A COMPREHENSIVE LITERATURE MAPPING BASED ON WEB OF SCIENCE DATA (1975–2024)

Öz

This study analyzes 13,065 Web of Science-indexed articles published between 1975 and 2024 through bibliometric methods to examine the evolution of the audit ethics literature. Using the R-based Biblioshiny for Bibliometrix software, the annual publication growth rate was calculated as “15.56 percent”. The results show a significant increase in scholarly output after 2005, with an international collaboration rate of “27.55 percent”, led primarily by researchers from the United States, the United Kingdom, and Australia. Consistent with Lotka’s Law, most authors produced only one publication, whereas a limited group of highly productive scholars has played a central role in shaping the field’s intellectual advancement. Thematic analyses identified “audit quality,” “corporate governance,” “ethics,” and “accountability” as central themes, with recent attention shifting toward “blockchain,” “big data,” and “sustainability.” The findings indicate that the audit ethics literature has expanded both conceptually and geographically, integrating technological advancements with ethical and governance principles. Overall, the study highlights the increasing globalization and interdisciplinarity of audit ethics research, emphasizing its critical role in ensuring corporate transparency and sustainable accountability.

Anahtar Kelimeler

• Ethic
• Audit ethics
• Bibliometric Analysis
• Visual Mapping

Destekleyen Kurum

No funding or support was used in this study.

Etik Beyan

This study adheres to all the principles and rules outlined in the "Guidelines for Scientific Research and Publication Ethics in Higher Education Institutions." None of the actions defined in the second section of the guidelines, titled "Actions Contrary to Scientific Research and Publication Ethics," have been committed. The nature of the research does not necessitate obtaining ethical committee approval.

Kaynakça

1. Akyüz, S. (2021). Sağlık okuryazarlığı araştırmalarının bibliyometrik analizi. Genel Tıp Dergisi, 31 (4), 402-416.
2. Alkan, G. İ. (2018). Etik teoriler ışığında bağımsız denetim ve BIST’de bir araştırma. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 20 (Özel Sayı), 129-149.
3. Arens, A.A.- Elder, R.J.- Beasley, M.S. - Hogan, C.E. (2021). Denetim ve güvence hizmetleri bütüncül bir yaklaşım. (Çev. S. Kardeş Selimoğlu, Y. Köse). Nobel Akademik Yayıncılık. (Orijinal yayın tarihi, 2017).
4. Aria, M. - Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11 (4): 959-975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
5. Aslantürk, E. - Baltacı, M. (2023). “Turizmde Yeşil Pazarlama: Bibliyometrik Bir Analiz”. Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 45-56.
6. Baker, H. K.- Kumar, S., - Pattnaik, D. (2019). Twenty-five years of reviews of financial economics: a bibliometric overview. Review of Financial Economics, 38 (1), 3-23. https://doi.org/10.1002/rfe.1095
7. Büyükkıdık, S. (2022). A bibliometric analysis: A tutorial for the bibliometrix package in R using IRT literature. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 13(3), 164-193. https://doi.org/10.21031/epod.1069307
8. Cumbana, D. A. P. T. - Ventura, J. B. (2024). Transformation and overview of audit in past 20 years: a bibliometric analysis. Cogent Business and Management, 11 (1). https://doi.org/10.1080/23311975.2024.2395434

9. Çakalı, K. R. - Baloğlu, G. (2023). Bağımsız denetim etik uygulamaları çerçevesinde iç denetim etik uygulamalarının değerlendirilmesi. Ida Academia Muhasebe ve Maliye Dergisi, 6 (1), 1-19.
10. Doğan, D.U. (2019). Muhasebe denetiminde etik. Gazi Kitabevi, Ankara.
11. Donthu, N.- Kumar, S.- Mukherjee, D.- Pandey, N. - Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
12. Gökçelik, Ö. (2010). Etik kavramının kamu yönetimi ve iç denetim bağlamında değerlendirilmesi. Denetişim, 5, 54-63.
13. Güler, G. (2023). “A Bibliometric Analysis of Power Analysis Studies”, Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 14(3), 235-248.
14. Johri, A. - Singh, R. K. (2024). A systematic literature review of Auditing Practices research landscape and future research propositions using bibliometric analysis. Cogent Business and Management, 11 (1), 2344743. https://doi.org/10.1080/23311975.2024.2344743.
15. Keskin, D.A. (2014). Mesleki etik: kavramlar, ilkeler, vakalar. Beta Yayıncılık, Ankara. Mardawi, Z. - Seguí-Mas, E. - Tormo-Carbó, G. (2023). Wave after wave: unboxing 40 years of auditing ethics research. Meditari Accountancy Research, 31 (6), 1886-1918. https://doi.org/10.1108/MEDAR-05-2022-1698.
16. Ongun, U. (2024). Ekonomik Büyüme ve Turizm Çalışmalarının Biblioshiny Programı İle Bibliyometrik Analizi. Isparta Üniversitesi Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, 6 (16), 135-162.
17. Öztürk, S. - Kutlu, H.A. (2019). Muhasebe ve etik. Gece Akdemi, Ankara.
18. Poje, T. - Zaman Groff, M. (2022). Mapping ethics education in accounting research: A bibliometric analysis. Journal of Business Ethics, 179 (2), 451-472. https://doi.org/10.1007/s10551-021-04846-9
19. Sarıçiçek, R. - Aytekin, M. (2019). Etik teorileri çerçevesinde bağımsız denetim meslek etiği. II. International Conference on Emprical Economics and Social Science (ICEESS’ 19) Bandırma/Balıkesir/Turkiye Full Paper Proceedings, 1179-1189.
20. Süklüm, N. (2020). Denetim kalitesinin bağımsızlık ilkesi ve etik ilişkisi bağlamında incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11 (Ek), 17-28.
21. Uysal, Ö. Ö. (2010). Business ethics research with an accounting focus: A bibliometric analysis from 1988 to 2007. Journal of Business Ethics, 93 (1), 137-160. https://doi.org/10.1007/s10551-009-0187-9
22. Yıldız, F. (2002). Muhasebe mesleğinde meslek ahlakı. Der Yayınları, İstanbul.