BORSA İSTANBUL GIDA, İÇECEK VE TÜTÜN SEKTÖRÜNDE KURUMSAL YÖNETİMLE İLİŞKİLİ SKA AÇIKLAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul Gıda, İçecek ve Tütün sektöründe işlem gören işletmelerin kurumsal yönetimle ilişkili Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına yönelik açıklamalarını karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırma, 2020–2024 dönemini ve gerekli verilere ulaşılabilen 44 işletmeyi kapsamaktadır. İşletmelerin faaliyet, sürdürülebilirlik ve entegre raporları doküman analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analizde kurumsal yönetimle ilişkili dokuz SKA kapsamında belirlenen 39 alt amaç esas alınmıştır. Bulgular, sektörün SKA açıklama düzeyinin dönem boyunca belirgin biçimde artığını ve açıklama yapan işletme sayısının genişlediğini göstermektedir. En yüksek açıklama oranları SKA 16, SKA 9, SKA 3 ve SKA 12’de görülürken, SKA 11 ve SKA 10 daha düşük düzeyde kalmıştır. Sonuçlar, sürdürülebilirlik raporlama standartlarındaki gelişmelerin açıklamaların yaygınlaşmasına ve daha sistematik hâle gelmesine katkı sağladığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal Yönetim
• Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
• Karşılaştırmalı Analiz

Comparative Analysis of Corporate Governance-Related SDG Disclosures in the Borsa Istanbul Food, Beverage and Tobacco Sector

Öz

This study aims to comparatively examine the disclosures made by companies listed in the Borsa Istanbul Food, Beverage and Tobacco sector regarding the Sustainable Development Goals associated with corporate governance. The research covers the 2020–2024 period and includes 44 companies for which the required data were available. The companies’ annual, sustainability and integrated reports were evaluated through document analysis. The analysis was based on 39 targets identified under nine SDGs related to corporate governance. The findings indicate that the sector’s SDG disclosure level increased considerably throughout the period and that the number of reporting companies expanded. The highest disclosure rates were observed for SDG 16, SDG 9, SDG 3 and SDG 12, whereas SDG 11 and SDG 10 remained relatively limited. The results suggest that developments in sustainability reporting standards have contributed to the wider and more systematic disclosure of SDG-related information.

Anahtar Kelimeler

• Corporate Governance
• Sustainable Development Goals
• Comparative Analysis

Kaynakça

1. Ahmed, M. M. A. (2023). The relationship between corporate governance mechanisms and integrated reporting practices and their impact on sustainable development goals: Evidence from South Africa. Meditari Accountancy Research, 31(6), 1919–1965. https://doi.org/10.1108/MEDAR-02-2022-1553
2. Akdoğan, N., & Doğan, D. U. (2023). Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinden 5 No’lu toplumsal cinsiyet eşitliği hedefine ulaşmada Türkiye’de sürdürülebilirlik raporu düzenleyen işletmelerin 2020 ve 2021 yılı beyanlarının incelenmesi ve sonuçların değerlendirilmesi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 25(Özel Sayı), ÖS227–ÖS248.
3. Arena, M., Azzone, G., Ratti, S., Urbano, V. M., & Vecchio, G. (2023). Sustainable development goals and corporate reporting: An empirical investigation of the oil and gas industry. Sustainable Development, 31(1), 12–25. https://doi.org/10.1002/sd.2369
4. Beretta, V., Demartini, M. C., & Trucco, S. (2024). From sustainability to financial performance: The role of SDG disclosure. Measuring Business Excellence. Advance online publication. https://doi.org/10.1108/MBE-05-2024-0054
5. Buniamin, S., Jaffar, R., Ahmad, N., & Johari, N. H. (2022). The role of corporate governance in achieving SDGs among Malaysian companies. European Journal of Sustainable Development, 11(3), 326–339. https://doi.org/10.14207/ejsd.2022.v11n3p326
6. Carneiro, L. S., & Henry, M. (2024). Integrating the sustainable development goals into corporate governance: A cross-sectoral analysis of Japanese companies. Sustainability, 16(15), 6636.
7. Casciello, R., Maffei, M., & Meucci, F. (2025). Board characteristics and sustainable development goals disclosure: Evidence from European state-owned enterprises. Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, 37(2), 224–253.
8. Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd ed.). Sage.

9. Erin, O. A., Bamigboye, O. A., & Oyewo, B. (2022). Sustainable development goals reporting: An analysis of disclosure. Journal of Accounting in Emerging Economies, 12(5), 761–789. https://doi.org/10.1108/JAEE-02-2020-0037
10. Erin, O. A., & Olojede, P. (2024). Do nonfinancial reporting practices matter in SDG disclosure? An exploratory study. Meditari Accountancy Research, 32(4), 1398–1422. https://doi.org/10.1108/MEDAR-06-2023-2054
11. Ernst & Young Holdings (CIS) B. V. (2020). How to integrate the sustainable development goals into your business operations: Guidelines for the agriculture and food sector in Azerbaijan. EY.
12. Güngör, N., Atasel, O. Y., & Şeker, Y. (2026). Sosyal içerikli sürdürülebilir kalkınma amaçları açıklamaları: BİST Elektrik Endeksi’ndeki işletmelerden bulgular. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 953–973. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1927824
13. Iazzi, A., Ligorio, L., Vrontis, D., & Trio, O. (2022). Sustainable development goals and healthy foods: Perspective from the food system. British Food Journal, 124(4), 1081–1102.
14. London Stock Exchange Group. (2024). LSEG ESG scores methodology. https://www.lseg.com/content/dam/data-analytics/en_us/documents/methodology/lseg-esg-scores-methodology.pdf
15. Lukács, B., & Rickards, R. (2023). How the categorisation of SDG targets into ESG pillars can inform the corporate SDG report. Chemical Engineering Transactions, 107, 193–198.
16. Martínez-Ferrero, J., & García-Meca, E. (2020). Internal corporate governance strength as a mechanism for achieving sustainable development goals. Sustainable Development, 28(5), 1189–1198.
17. Michelon, G., & Parbonetti, A. (2012). The effect of corporate governance on sustainability disclosure. Journal of Management & Governance, 16(3), 477–509. https://doi.org/10.1007/s10997-010-9160-3
18. Öz, M. (2025). BİST Sürdürülebilirlik 25 Endeksi şirketlerinin su ve sanitasyon açıklamaları: SKA 6 çerçevesinde değerlendirme. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 47(3), 307–331. https://doi.org/10.14780/muiibd.1654770
19. Öztürk Yöndemli, S. (2023). Türkiye’de entegre raporlarda Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma hedeflerini açıklama kalitesinin belirlenmesi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 25(Özel Sayı), ÖS309–ÖS338.
20. Rahim, N. A. A. A., Muhmad, S. N., Abidin, A. F. Z., Muhmad, S. N., & Omar, K. (2022). A systematic review of corporate governance and sustainability performance: Pre- and post-sustainable development goals adoption period. Management & Accounting Review, 21(3).
21. Rosati, F., & Faria, L. G. D. (2019). Business contribution to the sustainable development agenda: Organizational factors related to early adoption of SDG reporting. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 26(3), 588–597.
22. Shabbir, M. S. (2025). Corporate sustainability reimagined: A bibliometric–systematic literature review of governance, technology, and stakeholder-driven strategies for SDG impact. Business Strategy and the Environment, 34(7), 9203–9222. https://doi.org/10.1002/bse.70070
23. United Nations Food Systems Coordination Hub. (2025). Global food systems transformation 2025: Progress report based on inputs from countries, coalitions, and the UN system ahead of UNFSS+4. United Nations.
24. Varcan Başkaya, A., & Taş, O. (2021). Nonfinancial reporting and a study on BIST Sustainability Index companies. PressAcademia Procedia, 13, 12–16. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2021.1414
25. Wach, E., & Ward, R. (2013). Learning about qualitative document analysis. Institute of Development Studies.
26. Yang, Z., Na, J., & Dong, X. (2024). Corporate governance for sustainable development: A study on mechanism configuration. Journal of Cleaner Production, 458, 142509.