EKONOMİK KATMA DEĞER EVA ’İN HESAPLANMASI VE GEREKLİ MUHASEBE DÜZELTMELERİ

Öz

İşletmelerde sermaye getirisinin artması işletmelerin karlılığına bağlıdır. İşletmeler karlılıklarını artırmak ve kaynaklarını verimli kullanabilmek amacıyla arayışlara girmişlerdir. Bu arayışların sonucunda işletmelerde maliyetodaklı yönetim anlayışı önem kazanmış ve değer tabanlı performans ölçütleri ortaya çıkmıştır. Bir işletmenin faaliyet sonuçlarının başarısını belirlemek performansını ölçmek ya da değerlemek amacıyla değer tabanlı çeşitli ölçme teknikleri geliştirilmiştir. İşletmenin performansının belirlenmesinde kullanılan ölçütlerin arasında enyaygın olanı “Ekonomik Katma Değer”dir.Bu makalede, bir performans değerleme ölçütü ve aygıtı olarak Ekonomik Katma Değer kavramının tanımlanması ve hesaplanması incelenmiştir. Hesaplanan performansın finansal tablolara doğru ve güvenilir bir biçimde yansıtılabilmesi için gereken muhasebe düzeltme kayıtları irdelenmiştir

Anahtar Kelimeler

• EVA, ekonomik katma değer, sermaye maliyeti, ekonomik katma değerin hesaplanması,muhasebe düzeltme hesapları

Öz

Increase in the capital return of firms relates to firms’ profit. Firms had been in a search to increase their profit and to use their resources efficently. As a conclusion to these searchings the concept of cost based managingbecame very important and value based performance measurments were found. In order to measure a firm’ssuccess to measure or value the performance , a certain amount of valuing techniques were developed. Themost common and popular valuing technique that is used to determine firms’ performances amongst other techniques is “Economic Value Added”.In this article, as a performance valuing tool Economic Value Added has been defined and calculations havebeen explained. In order to the calculated performance value to be added to the financial statements true andfair, the needed additional adjusting entries have been analysed

Anahtar Kelimeler

• EVA, economic value added, capital cost, calculating economic value added, adjusting entries

Kaynakça

1. ALTAY, Erdinç – ANIL, Duygu : “Kamuyu Aydınlatma Aracı Olarak Finansal Raporların Hisse Senedi Getiri Oranları Üzerindeki Etkisinin Sınanması”, ÖNERİ Dergisi, Cilt : 6, Sayı : 21, Ocak 2004, ss.107-119.
2. ARPACI, Altar Ömer : “Araştırma Geliştirme (AR-GE) Giderlerinin Vergi Ertelemesi Yönü”, Vergi Sorunları Dergisi, Sayı : 190, Temmuz, 2004, ss. 15-21.
3. BEHR, Georgio : “Muhasebedeki Yenilikler ve Trendler Ulusal ve Uluslararası Gelişme Eğilimleri” (Çeviren : Melek Acar Boyacıoğlu), Prof.Dr.Yüksel Koç Yalkın’a Armağan, Türmob Yayınları, No: 221, Ankara 2003, ss.117-130.
4. EHRBAR, Al : EVA: The Real Key to Creating Wealth, John Wiley & Sons., Inc., ABD, 1998 ÇELİK, Orhan : “İşletmelerde Bir Performans Ölçütü Olarak Ekonomik Katma Değer (EKD) ve Türk Telekom A.Ş.’de Uygulaması”, MÖDAV Muhasebe ve Bilim Dünyası Dergisi, Cilt : 4, Sayı :1 , Mart 2002, ss.21-55.
5. ERGİNCAN, Yakup : “EVA® (Economic Value Added) ve MVA® (Market Value Added): İMKB’deki Hisse Senedi Fiyatları Üzerinde Ekonometrik Bir Analiz”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü, İstanbul 2001
6. ERTUNA, Özer : “21. Yüzyılın Basında Muhasebe’nin Gündemi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, Sayı : 17, Ocak 2003, ss.8-13
7. GÜRBÜZ, A.Osman, ERGİNCAN, Yakup : “Ekonomik Katma Değer (Economic Value Added)(EVA®) ve Net Kâr İMKB’deki Hisse Senedi Fiyatlarının Analizi (1995-2000).”, ÖNERİ Dergisi, Cilt:6, Sayı:21, Ocak 2004, ss.33-42.
8. GÜRBÜZ, A.Osman, ERGİNCAN, Yakup : “Şirket Değerlemesi : Klasik ve Modern Yaklaşımlar”, Literatür Yayınları, İstanbul 2004,

9. HACIRÜSTEMOĞLU, Rüstem, ŞAKRAK, Münir, D E M İ R , Vo l k a n :“Etkin Performans Ölçüm A r a c ı (EVA)(Ekonomik Katma Değer) Ekonomik Kâr Yaklaşımı, Mali Çözüm Dergisi, Yıl:12, Sayı:59, Nisan Mayıs Haziran, 2002, ss: 10-21.
10. HANSEN, Don R, MOWEN, Maryanne M. : “Cost Managment and Control”, (2nd Edition) South-Western College Publishing, Cincinati, Ohio, 1997
11. International Accounting Standarts Board : International Financail Reporting Standard 2003: Incorporating Interational Accounting Standards and Interpretations, London, 2003
12. KAPTAN, Nurten : “Ekonomik Katma Değer ve Uygulama”, YayınlanmamışYüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa 1998
13. KARA, Hatice : “Katma Değer Yaratmaya Dayalı Finansal Performans Ölçütü Olarak EVA (Economic Value Added) : İMKB Şirketleri Üzerine Bir Uygulama”, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2002
14. KARAPINAR, Aydın : “ İşletme Performansının Ölçülmesinde Katma Değer ve Bir Örnek Uygulama”, MÖDAV Muhasebe ve Bilim Dünyası Dergisi, Cilt: 4, Sayı:2, Haziran 2002, ss.59-74
15. OKUMUŞ, H. Şaduman : “Performance of Turkish Banking and Measure of Added Value/Input Costs”, ÖNERİ Dergisi, Cilt:5, Sayı:19, Ocak 2003, ss.127-135
16. RUY, Russ : “Economic Value Added : Theory Evidence, a Missing Link”, Review of Business, Spring/Summer 2001, Vol. 22 Issue 1/2 ss.66-70
17. SEÇKİN, Özge Begüm : “Bir Performans Değerlendirme Aracı Olarak Ekonomik Katma Değer”, Yayınlanmamış Yüksel Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2003
18. Sermaye Piyasası Kurulu : “Sermaye Piyasasında Muhasebe Standartları Hakkında Tebliğ Seri : XI, No:25”, 15.11.2003 Tarih ve 25290 no.lu Mükerrer Resmi Gazete, Ankara Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odası, Ankara, 2004
19. SEZER, Şükran : “Finansal Performans Değerlendirme Yöntemleri ve EVA”, YayınlanmamışYüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2000
20. SONAL, Gülsüm Ü : “Finansal Performans Ölçüm Aracı Olarak Ekonomik Katma Değer (EVA)”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa 2002
21. The Institute of Chartered Accountants in England and Wales Accounting Standard Committee : “Faaliyet Raporu – The Corporate Report”, (Çeviren: Haluk Ünal) Türkiye Muhasebe Uzmanları Derneği Yayın No:6, İstanbul, 1978
22. TÜRKER, Masum : “Faaliyet Raporlarında Yer Alması Gereken Tablolar ve Gelişmeler”, Muhasebe Enstitütüsü Dergisi, Yıl:4, Sayı:13, Ağustos 1978-III, ss.49-66
23. Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu : Çevirimci : http://www.tmsk.org.tr/
24. UĞUZ, Handan : “Economic Value Added As a Financial Performance Measure and Determinant of Stock Return”, YayınlanmamışYüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 1998
25. VELEZ-PAREJA, Ignacio : “Economic Value Measurment Investment Recovery and Value Added – IRVA”, (Draft), 2nd Version, Febuary 2001 Çevirimci : http://papers.ssrn.com/paper.taf?abstract_id=223429
26. VETTIGER, Thomas, VOLKART, Rudolf : “Ekonomik Katma Değer” (Çeviren: Doğan Argun), Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, Yıl:4, Sayı:11, Ocak 2004, ss.117-121
27. YILDIZ, Gazi : “Hisse Senedi Yatırım Kriterleri ve Alternatif Olarak MVA/EVA Değişim Oranı: İMKB’de Bir Uygulama”, YayınlanmamışYüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir, 1999.