BİR MESLEK OLARAK EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞMA VE 6552 SAYILI KANUN ÖNCESİ VE SONRASINDA SOSYAL GÜVENCE SORUNLARI

Öz

Düşük ücret, sosyal güvenceden yoksun olma, düzensiz çalışma, kayıt dışılık ve esneklik, ev hizmetleri sektöründeki işgücü piyasasının olmazsa olmaz kuralları olarak karşımıza çıkmaktadır. Ev hizmetleri, içeriği ve sonuçları itibariyle diğer iş biçimlerinden ayrışan çoğunlukla kadınla bağlantılı değerlendirilen bir çalışma biçimidir. Atipik çalışma şekli olarak ev hizmetleri genellikle, içinde düzensizliği, kuralsızlığı ve korumasızlığı barındıran eğreti istihdamın çeşitleri olarak ortaya çıkmaktadırlar. Türkiye’de ev hizmetlerinde çalışanlar büyük ölçüde iş ve sosyal güvenlik hukukunun kapsamı dışında bırakılmışlardır. Ev hizmetleri hakkında sistematik ve güvenilir veriler ile çalışmalar da oldukça sınırlıdır. 6552 sayılı Kanun ile birlikte ise ev hizmetlerinde çalışanlarınsosyal güvence problemlerine çözüm bulunmaya çalışılmıştır. Ancak meslek koşulları ve sosyal güvenlik sisteminin gerekleri çözümü zorlaştırmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Ev Hizmetleri, Sosyal Güvence, Meslek, 6552 Sayılı Kanun, İnsana Yakışır İş

Öz

Low pay, lack of social security, irregular work and flexibility have been the major characteristics of the domestic service sector employment. Domestic Services are the working type which is being decomposed from theother working types due to its content and results and also mostly evaluated to tie up with women. It includesdomestic services as a casual work, part time work, home based work, unpaid family workers, and self-employment unlike full time job which includes working with employment security and regularly paid workingstyles. Domestic workers are majority excluded from Labour and Social Security Law in Turkey. So systematic and reliable datas and studies about domestic services are very limited. With the Law No. 6552, have triedto find solutions to the domestic workers' social security problems. But occupational conditions and requirements of the social security system is difficult to solutions

Anahtar Kelimeler

• Domestic Services, Social Security, Profession, The Law No: 6552, Decent Work

Kaynakça

1. ADAM George, Controversy Over Effectiveness of New Household Service Cheque, 2006 http://www.ei- ro.eurofound. ie/2006/02/feature/at0602202f.html (17.09.2014)
2. AKBIYIK Nihat, Ev Hizmetlerinde Çalışma: Malatya’da Bir Alan Araştırması, Yönetim ve Ekonomi Araş- tırmaları Dergisi, 2013, S.21
3. BARGAİN Oliver ve diğerleri, Making Work Pay’ in a Rationed Labour Market: the Mini-Job Reform in Germany, Working Paper, 2006
4. CALİENDO Marco ve WROHLİCH Katharina, Evaluating the German “Mini-Job” Reform Using a True Natural Experiment, Working Paper, 2006
5. EICHHORST, Werner, MARX, Paul, Reforming German Labor Market Institutions: A Dual Path to Flexi- bility, Institute for the Study of Labor (IZA) Discussion Papers, 2009, No:4100
6. ERDEM Ziya, ŞAHİN Levent, Ülkemizde Ev Hizmetlerinde İstihdam Edilen Yabancı Uyruklu İşgücünün Çalışma Koşulları: İstanbul İli Üzerine Bir Alan Araştırması, İstanbul Üniversitesi Sosyal Siyaset Konfe- ransları Dergisi, 2009, S. 57
7. ERDOĞDU Seyhan, TOKSÖZ Gülay, Kadınların Görünmeyen Emeğinin Görünen Yüzü Türkiye’de Ev İş- çileri, ILO 2013
8. EUROFUND, European Foundation for The Improvement of Living and Working Conditions, Employ- ment in Household Services, 2005, http://www.eurofound.europa.eu/pubdocs/2001/02/ en/1/ef0102en.pdf.

9. GHAİ Dharam; Decent Work: Concept and Indicatiors, International Labour Review, 2003, Vol. 142
10. GÜZEL Ali ve OKUR Ali Rıza, Sosyal Güvenlik Hukuku, Beta Yayınları, Ekim 2004, İstanbul.
11. ILO; Report of the Director General: Decent Work, 87th Session, Geneva, June 1999.
12. ILO, Domestic Workers Across The World: Global and Regional Statistics and The Extent of Legal Pro- tection, 2013, Geneva.
13. IŞIĞIÇOK Özlem; XXI. Yüzyılda İstihdam ve İnsana Yakışır İş, Bursa, 2005
14. KARACA Nuray Gökçek ve KOCABAŞ Fatma, Ev Hizmetlerinde Çalışanların Karşılaştıkları Sorunların Türkiye Açısından Değerlendirilmesi, 2009, Kamu-İş, C.10, S.4
15. KARADENİZ Oğuz, Türkiye’de Atipik Çalışan Kadınlar ve Yaygın Sosyal Güvencesizlik, Çalışma ve Top- lum Dergisi, 2011/2
16. KELLER Berndt, Atypical employment in Germany. Forms, development, patterns Paper, to be presented at the 16th ILERA World Congress Philadelphia/USA, 2 - 5 July, 2012
17. LESCHE, Janine, SCHMID, Günther, GRIGA, Dorit, On the Marriage of Flexibility and Security: Lessons from the Hartz-reforms in Germany, Social Science Research Center Berlin (WZB) Discussion Paper, 2006, No: 1011-9523
18. Minijob Zentrale, Minijobs im gewerblichen Bereich, Minijob Zentrale, 2013
19. MOLLAMAHMUTOĞLU Hamdi, İş Hukuku, 2004, Ankara, Turhan Kitabevi
20. OKUR Ali Rıza, Ev Hizmetlerinde (İşlerinde) Çalışanların Sigortalılığı, Kamu-İş Dergisi, C.7, S.3, 2004
21. RAMIREZ-MACHADO, J. M., Domestic Work, Conditions of Work and Employment: A Legal Perspecti- ve, Conditions of Work and Employment Series No.7, 2003, ILO, Geneva, http://www.ilo.int/wcmsp5/gro- ups/public/—-ed_protect/—-protrav/—-travail/documents/ publication/wcms_travail_pub_7.pdf.
22. Sosyal Güvenlik Kurumu, Aylık İstatistik Bülteni, Haziran 2014
23. TÜİK, Hanehalkı İşgücü Araştırması, Haziran 2014
24. YILDIRIMALP Sinem, İSLAMOĞLU Emel; “İnsana Yakışır İş” Kavramı Bağlamında Türkiye’de Ev Hiz- metinde Çalışan Kadınlar, SGD Sosyal Güvenlik Dergisi, Temmuz 2014, S.2
25. YILDIRIMALP Sinem, ÇETİNKAYA Emel; Türkiye’de Kadınların Kayıt Dışı İstihdamdaki Durumu, TÜ- HİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi, S. 4-5, Kasım 2009- Şubat 2010
26. YILDIRIMALP Sinem, Türkiye’de Ev Hizmetinde Çalışanların Sorunları, Karabük SBE Dergisi, Mart 2014, Cilt 4, Sayı 1