Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihatlarında Emsal Kararların Bağlayıcılık Değeri Sorunu

Öz

Önceden karar verilerek emsal haline gelmiş içtihatların ve bu içtihatlardaki ilkelerin hukuki değeri, farklı hukuk sistemlerinde, bu hususta köklü hukuki gelenekler olsa da, hala tartışma konusudur. Aslında dünyadaki tüm yüksek mahkemelerin ortak bir sorunu olan önceki içtihatların bağlayıcılık değeri, her hukuk sisteminde farklı şekilde ele alınmıştır. Bu çalışmada; önceki kararların hukuki değeri konusunda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin uygulaması mercek altına alınmaktadır. Kendi geliştirdiği kavramlar yanında, kıta Avrupası veya Anglo-Sakson hukukundan türetilmiş ilkeleri de kullanan Strazburg Mahkemesi, bu konuda belirsiz bir tutum takınmıştır. Bu itibarla, davaların  muamele görmesini sağlamak ve Mahkeme’nin durduğu yeri netleştirmek üzere uygulamada ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi metninde yapılabilecek muhtemel değişikliklere ilişkin bazı öneriler ileri sürülmüştür. 

Anahtar Kelimeler

• Emsal Karar
• Bağlayıcı Emsal Karar
• Yargısal Tutarlılık

THE ISSUE OF BINDING VALUE OF PRECEDENT CASES IN THE CASE-LAW OF THE EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS1

Abstract

Legal value of previously established case-law and reasoning principles thereof are still under discussion, even there are deep-rooted traditions on this issue in several legal systems. The binding value of previous decisions, indeed a problem all high courts al over the world, has been elaborated differently in each legal system. In this study, the practice of the European Court of Human Rights is taken under consideration in respect of value of the previous judgments. The Strasbourg Court, in addition to its original concepts, applying principles either derived from the continental law or the common law, has taken an ambiguous attitude on this issue. Therefore, some suggestions are put under consideration in respect of practice and the possible amendments to the text of the European Convention on Human Rights in order to maintain equal treatment of cases and to clarify the position of the Court.

Keywords

• Precedent
• Binding Precedent
• Stare Decisis
• Jurisprudence Constante
• Judicial Consistency