DEVLET İŞLEMLERİNDE KANUN YOLLARI, MERCİLER VE BAŞVURU SÜRELERİNİ GÖSTERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ (ANAYASA’NIN 40/2. MADDESİ)

Anayasanın 40. maddesinin ikinci fıkrasında 2001 yılında yapılan değişiklikle Devlete işlemlerinde başvuru süresi ile başvuru yolunu gösterme yükümlülüğü getirilmiştir. Maddenin yansıması Devletin tüm işlemlerinde gerçekleşmiştir. Yasama, yürütme ve yargı işlemlerinde bu düzenleme uygulanmaktadır. Yasamanın ve yargının idare fonksiyonuna ilişkin işlemleri ile yürütmenin işlemlerinde maddenin uygulanmasında herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. Yasama organının, yasama fonksiyonundan doğan işlemlerinde örneğin kanun gibi işlemlerde hükmün uygulanması konusunda tartışma bulunmaktadır. Yargı erkinin bir parçası olan mahkemelerin kararlarında, düzenlemeyi uyguladığı gözlemlenmektedir. Mahkeme kararlarında, kişilerin başvuru yapabilecekleri kanun yolları ile başvuru süresinin gösterildiği görülmektedir. Sayılan işlemlerde henüz doğrudan şekil şartı olarak kabul edilmediğini görmekteyiz. Ancak Danıştay bazı kararlarında, 40. maddenin ikinci fıkrasında yer alan hususlara idari işlemde yer verilmemesinin kişilere sınırsız dava hakkı tanıdığını kabul etmektedir. Buna karşın Danıştay, idari işlemde bulunması gereken şekil unsuru olarak görmemektedir. Bu yorumun yapılmasında, müstakil bir İdari Usul Yasasının çıkmamış olması etkilidir. Çalışmamızda 40. maddenin ikinci fıkrasının düzenleme süreciyle birlikte Devlet işlemlerinde ilgililerin başvuru yapacakları merci ile sürenin gösterilmesi konusunun yargılama usulüne ve idari işlemin şekil unsuru olarak değerlendirilmesine çalışılacaktır.