TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ MATEMATİK DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI’NIN GEOMETRİ VE ÖLÇME İÇERİK STANDARTLARINA GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ

Yıl 2026, Cilt: 9 Sayı: 2, 32 - 54, 05.01.2026

Emine Gaye Ermeç Çontay , Neval Sönmez

Öz

Bu çalışmanın amacı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Matematik Dersi Öğretim Programı’nda yer alan Geometri ilişkili temaların altındaki çıktıların süreç bileşenleri ile NCTM (2000) Geometri ve Ölçme içerik standartları maddelerinin altındaki süreç bileşenleri arasındaki uyumu ve eşleşmeyi ortaya koymaktır. Bu şekilde, güncel programın, içerik çerçevesindeki yapıyı ne şekilde ortaya koyduğu incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma deseni benimsenmiş ve doküman analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre NCTM (2000) geometri ve ölçme içerik standartları süreç bileşenleri ile Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programı (TYMMÖP) arasında en çok eşleşen tema 5. sınıf düzeyinde “Geometrik Şekiller” olmuştur. 3. ve 4. sınıf düzeyindeki süreç bileşenlerinin %75’i NCTM (2000) geometri ve ölçme standartlarında karşılık bulmuştur. 5,6,7,8. sınıf düzeylerinde ise süreç bileşeninin %70’i NCTM (2000) geometri ve ölçme standartlarında karşılık bulmuştur. TYMMÖP ilkokul ve ortaokul düzeylerindeki öğrenme çıktıları altındaki süreç bileşenlerinin çoğunluğunun yapı bakımından NCTM (2000) Geometri ve Ölçme İçerik standartlarındaki yapıyı büyük oranda karşıladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında TYMMÖP’nın süreç bileşenlerinin, NCTM’in (2000) geometri içerik standardı süreç bileşenleri karşısında ilkokul ve ortaokul düzeyinde en çok tekrarlayan bileşen “İki ve üç boyutlu geometrik şekillerin özelliklerini ve niteliklerini analiz etme ve geometrik ilişkiler hakkında matematiksel argümanlar geliştirme” içerik standardı maddesine ilişkin bileşenlerden oluşmuştur. İlkokul ve ortaokul düzeyinde NCTM (2000) Ölçme içerik standartları arasında TYMMÖP ile en çok eşleşen madde “Ölçümleri belirlemek için uygun teknikleri, araçları ve formülleri uygulama” olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli , Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programı , Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Matematik Dersi öğretim Programı , NCTM.

Etik Beyan

Bu çalışmanın Etik kurul Onayına ihtiyacı olmadığına ilişkin 682822350/2025/09 numaralı karar dosya olarak yüklenmiştir.

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir kurum tarafından desteklenmemiştir.

EVALUATION OF THE TURKISH CENTURY EDUCATION MODEL MATHEMATICS CURRICULUM ACCORDING TO GEOMETRY AND MEASUREMENT CONTENT STANDARDS

Öz

The purpose of this study is to reveal the congruence between the process components of the outcomes under the geometry-related themes in the Turkish Century Education Model Mathematics Curriculum and the process components under the NCTM (2000) Geometry and Measurement content standards items. It was examined how the current curriculum reveals the structure in the content framework. In the study, qualitative research design was adopted, and document analysis was conducted. According to the results of the study, the most matched theme between the NCTM (2000) geometry and measurement content standards process components and the Turkish Century Education Model Curriculum was “Geometric Shapes” at the 5th grade level. 75% of the process components at the 3rd and 4th grade level corresponded to the NCTM (2000) geometry and measurement standards. At the 5th, 6th, 7th, and 8th grade levels, 70% of the process components corresponded to NCTM (2000) geometry and measurement standards. Majority of the process components under the learning outcomes largely meet the structure of the NCTM (2000) Geometry and Measurement Content Standards in terms of structure. The most recurrent component of the process components at the primary and secondary school levels against the process components of the NCTM (2000) geometry content standards is "Analyze the properties and qualities of two and three-dimensional geometric figures and make mathematical arguments about geometric relationships”. Among the NCTM (2000) Measurement content standards at the primary and secondary school level, the item that most closely was “Apply appropriate techniques, tools, and formulas to determine measurements”.

Anahtar Kelimeler

Turkey Century Education Model , Turkey Century Education Model Primary School Mathematics Curriculum , Turkey Century Education Model Middle School Mathematics Curriculum , NCTM.

Etik Beyan

The decision numbered 682822350/2025/09 regarding that this study does not require Ethics Committee Approval has been uploaded as a file.

Destekleyen Kurum

This study was not supported by any institution.

Kaynakça

• Argın, Y. (2020). NCTM Standartları ve Okul Öncesi Eğitim Programı. H. E. Dağlıoğlu (Ed.), Erken Çocukluk Döneminde Matematik Eğitimi İçinde (s.41-62). Ankara: Anı.
• Ateş, H. (2025). Cumhuriyetten günümüze ilkokul programları bağlamında Türkiye yüzyılı maarif modeli öğretim programlarına genel bakış. The Journal of Academic Social Science, 162(162), 89-116.
• Büyükalan Filiz, S., Ergan, S.N. (2020). İlkokul matematik dersi öğretim programının beş süreç standardına göre değerlendirilmesi. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 10(2), 464-477.
• Cihan, F., Doruk, M. (2024). 2024 Ortaöğretim matematik dersi öğretim programının solo taksonomisi ve bilişsel i̇stem düzeylerine göre değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(3), 144-157. https://doi.org/10.29065/usakead.1511690.
• Common Core State Standards Initiative. (2010). Common Core State Standards for Mathematics (CCSSM). Washington, DC: National Governors Association Center for Best Practices and the Council of Chief State School Officers.
• Haji, S. (2019). NCTM‘s Principles and standards for developing conceptual understanding in mathematics. Journal of Research in Mathematics Trends and Technology, 1(2), 52-60.
• Karabey, B., Erdoğan, A. (2023). K12 beceriler çerçevesi Türkiye bütüncül modeli matematik alan becerilerinin tanımlanması ve süreçlerinin modellenmesi. Millî Eğitim, 52 (Özel Sayı), 971-996. DOI: 10.37669/milliegitim.1309180.
• Karataş, İ.H. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli hakkında. Alanyazın Eğitim Bilimleri Eleştirel İnceleme Dergisi CRES Journal, 5(1), 6-11.
• Kılıç, M., & Sezer, T. (2024). MEB okul öncesi etkinlik kitabındaki matematik etkinliklerinin nctm standartları açısından incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 13(4), 758-772.
• Kıryak, Z., Kozaklı Ülger, T., Ülger, B.B., Bozkurt, I., & Çepni, S. (2024). 2018 ve 2024 ilk ve ortaokul fen bilimleri ve matematik dersleri öğretim programları öğrenme çıktılarının karşılaştırılması ve beceriler açısından incelenmesi. Bayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,19(44), 3054-3089.
• Kuzu, O., Göçer, V., & Akçay, A. O. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında ilkokul matematik dersi öğretim programının incelenmesi. Rumeli Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 41, 640-667.
• Kuzu, O., Toptaş, V., & Göçer, V. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli perspektifinde 2018 ve 2024 ilkokul matematik dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Journal of Kirsehir Education Faculty, 26(1).
• MEB (2024a). Millî Eğitim Bakanlığı TYMM Ortaokul Matematik Öğretim Programı https://tymm.meb.gov.tr/.
• MEB (2024b). Millî Eğitim Bakanlığı TYMM İlkokul Matematik Öğretim Programı https://tymm.meb.gov.tr/.
• MEB (2018). Millî Eğitim Bakanlığı Ortaokul Matematik Öğretim Programı. meb.gov.tr.
• MEB (Milli Eğitim Bakanlığı, 2024c). Millî Eğitim Bakanlığı Türkiye yüzyılı maarif modeli öğretim programları ortak metni. Ankara: MEB Yayınları.
• MEB (2024d). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Veli Bilgilendirme Kılavuzu. https://tymm.meb.gov.tr/.
• NCTM (2000). Principles and Standards for School Mathematics. Reston, Va. NCTM.
• Özyurt, M. ve Kuşdemir Kayıran, B. (2020). Program geliştirme süreci bağlamında ortaokul matematik öğretim programlarının temel bileşenleri, (M.F.Özmantar, H.Akkoç, B.Kuşdemir Kayıran, M.Özyurt (Ed.), Ortaokul matematik öğretim programları : Tarihsel bir inceleme. 1-25.Ankara: Pegem Akademi
• Satmaz, I., & Yabanova, U. (2024). Analysis of Maarif Model of Century of Türkiye secondary school mathematics curriculum according to SOLO taxonomy. International Journal of Curriculum and Instructional Studies, 14(2), 195-219. https://doi.org/10.31704/ ijocis.1582857
• Toumasis, C. (1997). The NCTM standards and the philosophy of mathematics. Studies in Philosophy and Education, 16(3), 317-330.
• Üredi, L., Ulum, H. (2019). İlkokul matematik dersi güncel öğretim programının okul matematiği prensiplerine göre i̇ncelenmesi. NEF-EFMED, 13(2), 789-806. Doi: 10.17522/balikesirnef.531760.
• Van De Walle, J. A., Karp, K. S., & Bay-Williams, J. W. (2014). İlkokul ve ortaokul matematiği gelişimsel yaklaşımla öğretim (7. Baskı). Çev. S. Durmuş). Ankara: Nobel Yayınları.
• Umay, A., Akkuş, O.., & Duatepe Paksu, A. (2006). Matematik dersi 1.-5. sınıf öğretim programının NCTM prensip ve standartlarına göre incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(31), 198-211.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Nitel Araştırma Yöntemleri. (7. Baskı)., Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Zeybek Şimşek, Z., Kılıçoğlu, E. (2022). Ortaokul matematik dersi öğretim programı kazanımlarının süreç standartları kapsamında i̇ncelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(2), 1440-1459.