Araştırma Makalesi

KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR

Sayı: 15 30 Mart 2023
PDF İndir

KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR

Öz

Çiçek kültürü, Türk milletinin hayatında önemli bir yere sahiptir. Dağda bayırda yetişen kır çiçeklerinin yanında saray, köşk ve evlerin bahçelerinde yer alan çiçekler, yaşamın her kademesine sirayet etmiştir. Osmanlı döneminde çiçekler kitap sanatlarından el sanatlarına, giyim kuşamdan mezar taşlarına, tören ve merasimlerden edebiyata varana kadar birtakım manalar taşımıştır. Klâsik Türk şiiri, çiçeklerin edebiyattaki dilini ifade etme hususunda müstesna bir yere sahiptir. Bahariye kasideleri başta olmak üzere farklı manzumelerde yer alan çiçekler; edebî sanatlardan istifade etmek suretiyle gerçek ve mecâzî manalarıyla ele alınmıştır. Klâsik edebiyatta sıklıkla zikredilen gül, lâle, sünbül, menekşe gibi çiçeklerin yanında sözü edilen çiçeklerden birisi de buhurumeryemdir. Sıklamen olarak da bilinen çiçek, divanlarda yapılan taramalardan hareketle umumiyetle adını oluşturan buhur, micmere, buhurdan kelimeleri ile birlikte kullanılmıştır. Aynı zamanda Hz. Meryem’in isminden hareketle Hz. İsa ile de çokça zikredilmiş, ölüleri diriltme mucizesi ile bağlantılı ele alınmıştır. Ayrıca çiçek şekli, kokusu, tütsü olarak kullanılması, sevgilinin ben (hâl) ve saç (zülf) gibi güzellik unsurları ile ilişkili zikredilmiştir. Çalışmada buhurumeryemin Klasik Türk şiirindeki yansıması ele alınmış, şairlerin tahayyüllerinde ne şekilde canlandığı incelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksoyak, İ. H. (2018). Gelibolulu Mustafa Âlî dîvânı. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/58695,gelibolulu-mustafa-ali-divanipdf.pdf?0 adresinden 25.01.2022 tarihinde alınmıştır.
  2. Aktaş, Y. (2010) Mehmed Nebil ve divanı. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
  3. Alpaydın, B. (2007). Refî‘-i Kâlâyî dîvânı (inceleme-metin). [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  4. Alvan, T. (2022). Nadide bir çiçek münazarası: Himmetzâde Şeyh Ahmed Cezbî’den Şükûfenâme. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 29, 118-64.
  5. Atacan, M. (2014). Hafız Mehmet Tahir Efendi divanı (İnceleme-Metin). [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi.
  6. Atasoy, N. (2002). Hasbahçe Osmanlı kültüründe bahar ve çiçek. Aygaz Yayınları.
  7. Ayan, H. (1981). Cevrî, hayatı, edebî kişiliği, eserleri ve divanı’nın tenkidli metni. Atatürk Üniversitesi Yayınları.
  8. Aydemir, Y. (2017). Ravzî dîvânı, https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/56190,ravzi-divanipdf.pdf?0 adresinden 21.11.2022 tarihinde alınmıştır.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

3 Mart 2023

Kabul Tarihi

21 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 15

Kaynak Göster

APA
Dikmen, M. (2023). KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR. Mecmua, 15, 32-51. https://doi.org/10.32579/mecmua.1259573
AMA
1.Dikmen M. KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR. Mecmua. 2023;(15):32-51. doi:10.32579/mecmua.1259573
Chicago
Dikmen, Melek. 2023. “KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR”. Mecmua, sy 15: 32-51. https://doi.org/10.32579/mecmua.1259573.
EndNote
Dikmen M (01 Mart 2023) KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR. Mecmua 15 32–51.
IEEE
[1]M. Dikmen, “KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR”, Mecmua, sy 15, ss. 32–51, Mar. 2023, doi: 10.32579/mecmua.1259573.
ISNAD
Dikmen, Melek. “KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR”. Mecmua. 15 (01 Mart 2023): 32-51. https://doi.org/10.32579/mecmua.1259573.
JAMA
1.Dikmen M. KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR. Mecmua. 2023;:32–51.
MLA
Dikmen, Melek. “KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR”. Mecmua, sy 15, Mart 2023, ss. 32-51, doi:10.32579/mecmua.1259573.
Vancouver
1.Melek Dikmen. KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR. Mecmua. 01 Mart 2023;(15):32-51. doi:10.32579/mecmua.1259573

Cited By

Mecmua, açık erişimli, akademik ve hakemli bir dergidir. Dergide yayımlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile lisanslanmaktadır. Dergi, bilimsel araştırmaların kamuya ücretsiz sunulmasının bilginin küresel dolaşımını güçlendireceği ilkesini benimsemekte olup bu doğrultuda tüm içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır.

 download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW5kaXIucG5nIiwicGF0aCI6Ijc2ZGYvNDQyYS9iNzYyLzY5Y2Q2N2ZhNmFiNzMyLjY1ODAwMzc4LnBuZyIsImV4cCI6MTc3NTA3Mjc3OCwibm9uY2UiOiJhNjliYzI3OTMxZDgwNWYzOGZiZWUwMjZkYmE4Y2MwYyJ9.K16Krw6-VIe0A1wUKif3bdARkIySBS3HZXkW42Z_MOU download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6IjFmMzIvYzBlYS84ZjkwLzY5ZTc1ZGI5NTk4Yjk2LjI3NTc3NzEyLnBuZyIsImV4cCI6MTc3Njc3NDA4OSwibm9uY2UiOiJhODBjZjY0ZGJkY2YwYTI5NGNkNjVhMTUwMGFmYmFjOCJ9.pUAR9F54X716JMKdqwl8OdwUjjjVjsAUnk9xw0qAz78download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiT3BlbiBBxLFyZTMucG5nIiwicGF0aCI6ImNiNmYvMTU1MS9hN2U4LzY5ZTI0NGVkMjEwMDgxLjIxMTQ2NjM4LnBuZyIsImV4cCI6MTc3NjQ0MDA2MSwibm9uY2UiOiJkYTU3MmFlOTMzM2RiZTQwNmI0NWQ4MmE4ZDEyN2UwZiJ9.OWPKt_6pmUmc4gXx52tdeWdksn39RoYEmNHNjF3tIjM download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiasSxc2MgMi5wbmciLCJwYXRoIjoiODk2My9jMTE3L2IwZmMvNjllMjQ1NzQ0YWI2YjkuNTEwOTI5NjYucG5nIiwiZXhwIjoxNzc2NDQwMTk2LCJub25jZSI6IjQwMDY3YTgxZTdjYjIwZWRkYzlkYTc1M2M2ZWQyNzExIn0.xVflaT3rHElT5nqbmcEgL7p5DxLkkgEdfjPk0ZWDvWM