Araştırma Makalesi

OSMANLI DÖNEMİNDE YEMEN VİLAYETİNDE AÇILAN İDADİ EĞİTİM KURUMLARI

Sayı: 10 30 Eylül 2020
PDF İndir

OSMANLI DÖNEMİNDE YEMEN VİLAYETİNDE AÇILAN İDADİ EĞİTİM KURUMLARI

Öz

Osmanlı’da, “Darülmaarif” adlı rüşdiye düzeyindeki okulun idadiye dönüştürülmesiyle, 1874 yılında İstanbul’da ilk sivil idadi mektebi açılmıştır. Daha sonraki yıllarda ise idadilerin yayılmasında önemli gelişmeler olmuş ve II. Abdülhamid Dönemi’nde taşrada da sayıları hızla artmaya başlamıştır. II. Abdülhamid Dönemi’nde taşrada idadilerin açıldığı vilayetlerden biri de Yemen’dir. Yemen Vilayetinde bu dönemde “Sana Mülki İdadi Mektebi” ve “Taiz Mülki İdadi Mektebi” isimleriyle iki büyük yatılı sivil idadi açılmıştır. Bunların yanı sıra, Hudeyde ve Asir sancaklarında birer gündüzlü sivil idadi; Sana ve Taiz’de ise birer yatılı askeri idadi açılmasına teşebbüs edilmiş, fakat mali sıkıntılar ve öğretmen yetersizliği nedeniyle başarılı olunamamıştır. Bu çalışmada; Osmanlı son döneminde Yemen’de açılan ve bölgede yaşanan pek çok sıkıntıya rağmen uzun yıllar birer ortaöğretim kurumu olarak eğitim-öğretim hizmeti veren Sana ve Taiz idadi mekteplerinin tarihçeleri ile idareci, öğretmen, ders ve talebe durumları hakkında ayrıntılı bilgilere yer verilmiştir. Ayrıca, gerekli planlama ve hazırlık çalışmaları yapılmış olmasına rağmen, Hudeyde ve Asir sancaklarında neden idadi mektebi açılamadığı üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Kaynakça 1. Arşiv Kaynakları Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Şura-yi Devlet Evrakı (BOA, ŞD) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İrade Şura-yi Devlet Evrakı (BOA, İ. ŞD) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Mektubi Mühimme Evrakı (BOA, MKT. MHM) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Dâhiliye Mektubi Evrakı ( BOA, DH. MKT) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Maarif Mektubi Evrakı (BOA, MF. MKT) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İrade Dâhiliye Evrakı (BOA, İ. DH) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Dâhiliye Nezareti Muhaberat-ı Umumiye İdaresi Evrakı (BOA, DH. MUİ) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İrade Maarif Evrakı (BOA, İ. MF) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İrade Taltifat Evrakı (BOA, İ. TAL) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Babıâli Evrak Odası (BOA, BEO) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Yıldız Esas Evrakı (BOA, Y. EE) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Yıldız Arşivi Hususi Evrakı (BOA, Y. A. HUS.) Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Teftişat-ı Rumeli Evrakı (BOA, TFR. I. ŞKT.) 2. Salname ve İstatistikler Maarif Salnameleri Maarif Nezareti İstatistik Müdüriyeti, (Dersaadet ve vilayatta kain mekatib-i resmiye ve hususiyeye ve Dersaadet’te bulunan medaris-i İslamiye ile kütüphanelere dair istatistik mecmuasıdır), R. 1327. Maarif Nezareti, 1329-1330 Senesine Mahsus Maarif-i Umumiye İhsaiyat Mecmuası, Matbaa-i Amire, 1336. 3. Araştırma Eserler Binark, İsmet (1996). Yemen Tarihinin Kaynakları Bakımından Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nin Önemi, Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. Demirel, Fatih (2012). “II. Meşrutiyetten Sonra Osmanlı’da Orta Öğretim: Sultânîler”, Tarih İncelemeleri Dergisi, Cilt XXVII, Sayı 2, s. 339-358. Demirel, Fatih (2010). Mekteb-i İdadi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Erzurum. Ergün, Mustafa (2000), “Medreseden Mektebe Osmanlı Eğitim Sistemindeki Değişme”, Yeni Türkiye, Sayı: 32, s. 735-753. Karataş, Yakup (2016). “Sultan II. Abdülhamid’in Eğitim Politikalarının Mali Bir Veçhesi: Evkâf-ı Münderisenin Maarife Terki”, A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED], 57, s. 1839-1867. Kodaman, Bayram (1991). Abdülhamid Devri Eğitim Sistemi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara. Öztürk, Cemil (2000). “İdadi”, DİA, C. 21, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul, s. 464-466. Polat, Ü. Gülsüm (2017). “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Yemen İle İlişkiler (1911-1938)”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi: AAM Derg., 33 (2), 96: 113-154. Sert, Serap (2016), “Birinci Dünya Savaşı’nda Yemen, Osmanlı Devleti’nin Temsilcisi Vali Mahmut Nedim Bey’in Yemen’deki Faaliyetleri”, Gazi Akademik Bakış, Cilt 9, Sayı 18, s. 121-139.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2020

Gönderilme Tarihi

21 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

1 Temmuz 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 10

Kaynak Göster

APA
Yıldız, H. (2020). OSMANLI DÖNEMİNDE YEMEN VİLAYETİNDE AÇILAN İDADİ EĞİTİM KURUMLARI. Mecmua, 10, 240-261. https://doi.org/10.32579/mecmua.740594
AMA
1.Yıldız H. OSMANLI DÖNEMİNDE YEMEN VİLAYETİNDE AÇILAN İDADİ EĞİTİM KURUMLARI. Mecmua. 2020;(10):240-261. doi:10.32579/mecmua.740594
Chicago
Yıldız, Hatip. 2020. “OSMANLI DÖNEMİNDE YEMEN VİLAYETİNDE AÇILAN İDADİ EĞİTİM KURUMLARI”. Mecmua, sy 10: 240-61. https://doi.org/10.32579/mecmua.740594.
EndNote
Yıldız H (01 Eylül 2020) OSMANLI DÖNEMİNDE YEMEN VİLAYETİNDE AÇILAN İDADİ EĞİTİM KURUMLARI. Mecmua 10 240–261.
IEEE
[1]H. Yıldız, “OSMANLI DÖNEMİNDE YEMEN VİLAYETİNDE AÇILAN İDADİ EĞİTİM KURUMLARI”, Mecmua, sy 10, ss. 240–261, Eyl. 2020, doi: 10.32579/mecmua.740594.
ISNAD
Yıldız, Hatip. “OSMANLI DÖNEMİNDE YEMEN VİLAYETİNDE AÇILAN İDADİ EĞİTİM KURUMLARI”. Mecmua. 10 (01 Eylül 2020): 240-261. https://doi.org/10.32579/mecmua.740594.
JAMA
1.Yıldız H. OSMANLI DÖNEMİNDE YEMEN VİLAYETİNDE AÇILAN İDADİ EĞİTİM KURUMLARI. Mecmua. 2020;:240–261.
MLA
Yıldız, Hatip. “OSMANLI DÖNEMİNDE YEMEN VİLAYETİNDE AÇILAN İDADİ EĞİTİM KURUMLARI”. Mecmua, sy 10, Eylül 2020, ss. 240-61, doi:10.32579/mecmua.740594.
Vancouver
1.Hatip Yıldız. OSMANLI DÖNEMİNDE YEMEN VİLAYETİNDE AÇILAN İDADİ EĞİTİM KURUMLARI. Mecmua. 01 Eylül 2020;(10):240-61. doi:10.32579/mecmua.740594

Cited By

Mecmua, açık erişimli, akademik ve hakemli bir dergidir. Dergide yayımlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile lisanslanmaktadır. Dergi, bilimsel araştırmaların kamuya ücretsiz sunulmasının bilginin küresel dolaşımını güçlendireceği ilkesini benimsemekte olup bu doğrultuda tüm içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır.

 download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW5kaXIucG5nIiwicGF0aCI6Ijc2ZGYvNDQyYS9iNzYyLzY5Y2Q2N2ZhNmFiNzMyLjY1ODAwMzc4LnBuZyIsImV4cCI6MTc3NTA3Mjc3OCwibm9uY2UiOiJhNjliYzI3OTMxZDgwNWYzOGZiZWUwMjZkYmE4Y2MwYyJ9.K16Krw6-VIe0A1wUKif3bdARkIySBS3HZXkW42Z_MOU download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6IjFmMzIvYzBlYS84ZjkwLzY5ZTc1ZGI5NTk4Yjk2LjI3NTc3NzEyLnBuZyIsImV4cCI6MTc3Njc3NDA4OSwibm9uY2UiOiJhODBjZjY0ZGJkY2YwYTI5NGNkNjVhMTUwMGFmYmFjOCJ9.pUAR9F54X716JMKdqwl8OdwUjjjVjsAUnk9xw0qAz78download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiT3BlbiBBxLFyZTMucG5nIiwicGF0aCI6ImNiNmYvMTU1MS9hN2U4LzY5ZTI0NGVkMjEwMDgxLjIxMTQ2NjM4LnBuZyIsImV4cCI6MTc3NjQ0MDA2MSwibm9uY2UiOiJkYTU3MmFlOTMzM2RiZTQwNmI0NWQ4MmE4ZDEyN2UwZiJ9.OWPKt_6pmUmc4gXx52tdeWdksn39RoYEmNHNjF3tIjM download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiasSxc2MgMi5wbmciLCJwYXRoIjoiODk2My9jMTE3L2IwZmMvNjllMjQ1NzQ0YWI2YjkuNTEwOTI5NjYucG5nIiwiZXhwIjoxNzc2NDQwMTk2LCJub25jZSI6IjQwMDY3YTgxZTdjYjIwZWRkYzlkYTc1M2M2ZWQyNzExIn0.xVflaT3rHElT5nqbmcEgL7p5DxLkkgEdfjPk0ZWDvWM