İSLAM İNANCINDA MELEK KAVRAMI VE MİNYATÜR SANATINDAKİ YORUMLARI

Melek kelimesi birçok insana, saflığın, güzelliğin, gücün ve itaatin karşılığı olarak gelmektedir. İnsanların melek ismini çocuklarına sıklıkla vermeleri bu inanışı destekler niteliktedir. İnsanoğlunun bu denli sevdiği ve saygı duyduğu melekler fiziki görünüm olarak da insanlarda büyük merak konusu olmuştur. Melek tasvirleri İslam sanatlarında oldukça yaygın kullanılmıştır. Toplum üzerindeki melek algısı ve bu algının minyatür sanatına yansımalarını birçok örnekte görebilmek mümkündür. Melek yorumlarının Kur’an-ı Kerim, başta olmak üzere diğer kutsal kitaplar ve hadislerden edinilen rivayetler doğrultusunda şekillendiği görülmektedir. Bu makalede; Minyatür sanatındaki melek tasvirlerinin yer aldığı minyatür yorumların iyi bir biçimde kavranarak çözümlenmesi için; Melek kavramı, meleklerin yaratılışı ve sureti, meleklerin kısımları, yeryüzünde ve gökyüzünde görevli melekler, meleklerin sayısı ve dört büyük melek hakkında kaynak taraması yapılarak aktarılmıştır. Bu bilgiler ışığında ve toplumdaki melek algısının da yardımıyla örneklerdeki melek figürleri değerlendirilmiştir. Araştırmanın evrenini, Yeryüzünde ve gökyüzünde görevli melekler ve dört büyük meleğin minyatür sanatındaki betimlemeleri ve yer aldıkları kompozisyonlardan seçmeler oluşturmaktadır. Örneklem gurubu olarak on dört adet minyatür örnek incelenmiştir. Araştırmada; alan araştırması, tarama ve analiz yöntemleri kullanılmıştır.