Türkiye Özelinde Finansal Kırılganlık ve Temel Ekonomik Göstergeler

Öz

Finansal kırılganlık ekonomilerinin krizler karşısındaki dayanıklılığını ölçen bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Finansal kırılganlığı yüksek ekonomiler çok daha fazla ekonomik krizlere maruz kalmaktadır. Bu çalışma dolar kuru, BİST 100 Endeksi, dış ticaret hacmi ve kredi temerrüt takasının (CDS) finansal kırılganlık arasındaki etkileşimin tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. 0cak 2013 ve Ocak 2021 aralığındaki dönemler ele alınmış ve aylık bazda veriler kullanılarak analiz gerçekleştirilmiştir. Dolar kuru, BİST 100 Endeksi, dış ticaret hacmi ve CDS’in ARDL Sınır Testi kullanılarak finansal kırılganlık üzerindeki muhtemel etkisi incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre BİST 100 Endeksi finansal kırılganlığı kısa ve uzun dönemde etkilemektedir. CDS priminin ise finansal kırılganlığı kısa dönemde negatif, uzun dönemde ise pozitif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca dış ticaret hacminin kısa ve uzun dönemde finansal kırılganlığı negatif etkilediği, dolar kurunun ise uzun dönemde finansal kırılganlığı etkilemediği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Finansal Kırılganlık
• Dolar Kuru
• BİST 100
• Dış Ticaret Hacmi

Financial Fragility and Basic Economic Indicators in Turkey

Öz

Financial fragility emerges as a concept that measures economic resilience against crises. Economies with high financial fragility suffer greater exposure to economic crises. This study was conducted to show how the US dollar exchange rate, BIST 100 Index, foreign trade volume, and credit default swap (CDS) affect financial fragility. The study takes into account the January 2013-January 2021 period by conducting analyses using monthly data. The study examines the possible effects of the dollar exchange rate, BIST 100 Index, foreign trade volume, and CDS on financial fragility using the autoregressive distributed lag (ARDL) bound test. According to the results, the study has determined the BIST 100 Index and CDS premium to have short- and long-term effects on financial fragility. In addition, foreign trade volume was observed to negatively affect financial fragility in the short and long term and the dollar exchange rate to have no long-term effect on financial fragility.

Anahtar Kelimeler

• Financial Fragility
• Dollar Exchange Rate
• BIST 100
• Foreign Trade Volume

Kaynakça

1. Aspachs-Bracons, O., Goodhart, C.A.E., Dimitrios, P.T. & Zicchino, L. (2007). Towards a measure of financial fragility. Discussion Paper Series, England, Annals of Finance, 3 (1), 1-45. google scholar
2. Atukalp, M. E. (2021). Makroekonomik değişkenlerin finansal kırılganlık üzerine etkisi. İzmir İktisat Dergisi, 36(3), 695-708. google scholar
3. Bardsen, G. (1989). Estimation of long run coefficients in error correction models. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 51 (3), 345-350. google scholar
4. Büyükakın, F. ve Aydın, S. (2018). Öncü göstergelerle finansal kırılganlık endeksi: Türkiye örneği (1990-2017). Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 36, 113-125. google scholar
5. Calomiris, C. W. (1995). Financial fragility: ıssues and policy ımplications. Journal of Financial Services Research, 9, 241-257. google scholar
6. Cinel, E.A. (2018). Türkiye ekonomisinin kırılgan yapısı. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10 (23), 57-66. google scholar
7. Çan, H. ve Okur, Dinçsoy, M. (2016). Kırılganlık göstergeleri ve kırılgan beşli ülkeleri üzerine bir inceleme. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 4, 22, 199-217. google scholar
8. Eğilmez, M. (2016, 25 Temmuz). Türkiye’nin Kredi Notu ve CDS Primi, Erişim adresi: http://www.mahfiegilmez.com/2016/07/ turkiyenin-kredi-notu-ve-cds-primi.html. google scholar

9. Felek, Ş., Yayla, N. ve Çeviş, İ. (2021). Türkiye’de finansal gelişme ve finansal kırılganlık ilişkisi üzerine bir analiz: 2007-2019. Journal of Yasar University, 16/63, 1164-1184. google scholar
10. Fielding, D. & Rewilak, J. (2015). Credit booms, financial fragility and banking crises. Economics Letters, 136, 233-236. google scholar
11. Fosu, E. O. & Mangus, F. (2006). Bounds testing approach to cointergration: an examination of foreign direct ınvestment, trade and growth relationship. Journal of American Applied Science, 3(11), 2079-2085. google scholar
12. Hacıgökmen, F. (2019). Ekonomik Kırılganlıklar; G-20 ülkeleri üzerinde bir inceleme. Politik Ekonomik Kuram, 3(2), 192-213. google scholar
13. Karakurt, B., Şentürk, S. H. ve Ela, M. (2015). Makroekonomik kırılganlık: Türkiye ve Şangay beşlisi araştırması. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 13(1), 283-307. google scholar
14. Kinda, T., Mlachila, M., & Ouedraogo, R. (2016). Commodity price shocks and financial sector fragility. IMF Working Papers 16/12. google scholar
15. Loayza, N. V. & Raddatz, C. (2007). The structural determinants of external vulnerability. The World Bank Economic Review, 21(3), 345-365. google scholar
16. Pesaran, M. H. & Shin, Y. (1998). An autoregressive distributed-lag modelling approach to cointegration analysis. Econometric Society Monographs, 31, 371-413. google scholar
17. Pesaran, M. H., Shin, Y. & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326. google scholar
18. Rinaldi, L., & Sanchis-Arellano, A. (2006). Household debt sustainability: What explains household non-performing loans? An empirical analysis. European Central Bank, Working Paper Series, No: 570. google scholar
19. Schroeder, S. (2009). Defining and detecting financial fragility: New Zealand’s experience. International Journal of Social Economics, 36(3), 287-307. google scholar
20. Şimşek, N., Hazar, A. ve Babuşcu, Ş. (2019). Türkiye’nin finansal kırılganlığına etki eden makro ekonomik faktörler. Journal of Economics and Financial Researches, 1(1), 48-74. google scholar
21. Taban, S. (2008). Türkiye’de enflasyon-ekonomik büyüme ilişkisi: Sinir testi yaklaşımı. Türkiye İstatistik Kurumu Akademi, 3(5), 145-167. google scholar
22. Tezer, H. (2016). Türkiye ekonomisinin 2003-2014 yılları arasındaki makro-ekonomik görünümü ve ekonomik kırılganlık belirtileri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(35), 144-165. google scholar
23. Tokucu, E. (2012). Hyman Minsky’nin Finansal istikrarsızlık hipotezi çerçevesinde finansal krizler ve çözüm önerileri. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 67(2), 189-212. google scholar
24. https://evds2.tcmb.gov.tr (Erişim Tarihi: 20.02.2022) google scholar
25. https://tr.investing.com (Erişim Tarihi: 20.02.2022) google scholar
26. https://www.tuik.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 20.02.2022) google scholar