Derleme
BibTex RIS Kaynak Göster

A Legislative Evaluation of the Use of Aquatic Vertebrates in Scientific Research from an Animal Welfare Perspective

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 105 - 127, 31.12.2025

Bülent Demirel , Gülşen Uluköy

https://doi.org/10.63039/medfar.1818317

Öz

Aquatic organisms are increasingly used as experimental animals in a wide range of fields, including basic biological research, microbiology, toxicology, pharmacology, aquaculture, environmental and human health safety assessments, and education. Scientific studies involving fish are conducted both in laboratory settings and in natural environments. Growing public awareness of animal welfare and advances in scientific knowledge have led to strengthened legislation aimed at protecting research animals, including aquatic species. In alignment with the European Union Directive 2010/63/EU, Türkiye introduced the Regulation on the Welfare and Protection of Aquatic Vertebrate Animals Used for Scientific Purposes in 2019, which has since been updated. Following regulatory revisions, the Central Ethics Committee for Aquatic Vertebrate Animal Experiments was established in 2023, along with Local Ethics Committees. Due to the diversity of research approaches involving aquatic organisms, studies are conducted both in experimental facilities and in natural habitats, which may create new challenges during regulatory implementation. This review examines national legislation governing the welfare of aquatic vertebrates used for scientific research in the European Union and Türkiye. It discusses the establishment and operation of experimental institutions and ethics committees, evaluation procedures, potential difficulties encountered in practice, and the steps that researchers must follow when applying for project approval. The review aims to provide guidance for researchers working with aquatic organisms and to contribute to the effective implementation of current welfare regulations.

Anahtar Kelimeler

Experimental aquatic organisms Directive 2010/63/EU Ethical approval process Legislation

Etik Beyan

This article does not require ethics committee approval.

Destekleyen Kurum

No

Teşekkür

A part of this study was introduced at the 20th National Fisheries Symposium held in Mersin under the title of “Evaluation of Legislation on the Welfare of Fish Used in Scientific Studies” as oral presention.

Kaynakça

  • Altuğ, T. (2009) Hayvan Deneyleri Etiği. Sağlık Bilimleri Süreli Yayıncılık 2009: 53-68. https://etkinlik.ulakbim.gov.tr/event/42/attachments/249/772/altug.pdf
  • ARRIVE. ARRIVE guidelines. Erişim tarihi: 15.09.2025. https://arriveguidelines.org/
  • Arslan, M., İlgili, Ö. (2022) Türkiye'de hayvan hakları ve refahı kavramlarının biyoetik yönüne değinen lisansüstü tezler: Nitel araştırma. Veteriner Hekimler Derneği Dergisi 93(2): 133-150. doi: 10.33188/vetheder.1018692.
  • Ashley, P.J. (2007) Fish welfare: Current issues in aquaculture. Applied Animal Behaviour Science 104(3–4): 199-235. https://doi.org/10.1016/j.applanim.2006.09.001
  • Bentham, J., Doğan, A. (2008) Ahlak ve Yasama İlkelerine Giriş. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 57(4): 381-390. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/626771
  • Berthe, F., Vannier, P., Have, P., Serratose, J., Bastino, E., Broom, D.M., Hartung, J., Sharp, J.M. (2012) The role of EFSA in assessing and promoting animal health and welfare. EFSA Journal Special issue 10(10): 1002. doi: 10.2903/j.efsa.2012.s1002.
  • Commission Staff Workıng Document. (2024) Summary Report on the statistics on the use of animals for scientific purposes in the Member States of the European Union and Norway in 2022. Brussels. Erişim tarihi: 07.07.2025.https://circabc.europa.eu/ui/group/8ee3c69a-bccb-4f22-89ca-277e35de7c63/library/051e5787-7746-46cf-8a0d-310f84fd1900/details
  • Crespi-Abril, A.C., Rubilar, T. (2021) Moving forward in the ethical consideration of invertebrates in experimentation: Beyond the Three R’s Principle. Revista de Biología Tropical 69(S1): 346-357. doi: 10.15517/rbt.v69iSuppl.1.46366.
  • Critser, R., JD, LLM., Paul Locke, JD. (2024) How Should the 3 R’s Be Revised and Why?. AMA Journal of Ethics 26(9): E724-729. doi: 10.1001/amajethics.2024.724.
  • Çavuş-Alan, S. (2024) Use of experimental animals in research: Legal regulations in Türkiye. Rats 2(2): 41–46. doi: 10.5281/zenodo.14566562.
  • Çobanoğlu, N., Aydoğdu, İ.B. (2009) Tıp Araştırmaları ve Hayvan Hakları Açısından Hayvan Deneyleri Etik Kurulları. Türk Tıp Dizini 112-118. https://etkinlik.ulakbim.gov.tr/event/42/attachments/249/787/nesrin_ilke.pdf
  • Duru, B., Özdan, S. (2023) Uluslararası Bildiriler Çerçevesinde Hayvan Hukuku İncelemesi. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 18(1):169-198. https://dergipark.org.tr/tr/pub/eruhfd/issue/77028/1289619
  • EARA. European Animal Research Association. EU regulations on animal research. Erişim tarihi: 27.10.2025. https://www.eara.eu/animal-research-law
  • EFSA. European Food Safety Authority. Erişim tarihi: 10.10.2025. https://www.efsa.europa.eu/en/about/about-efsa
  • Ergün, Y. (2010) Hayvan Deneylerinde Etik. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 19(4): 220-235. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aktd/issue/2218/29422#article_cite
  • EURL ECVAM. The Joint Research Centre: EU Science Hub. EU Reference Laboratory for alternatives to animal testing. Erişim tarihi: 10.10.2025. https://joint-research-centre.ec.europa.eu/projects-and-activities/reference-and-measurement/european-union-reference-laboratories/eu-reference-laboratory-alternatives-animal-testing-eurl-ecvam_en
  • EUR-Lex. Access to European Union law. Erişim tarihi: 10.10.2025. https://eur-lex.europa.eu/homepage.html?lang=en
  • European Commission(a). Erişim tarihi: 10.10.2025. https://commission.europa.eu/index_en
  • European Commission(b). Erişim tarihi: 10.10.2025. https://food.ec.europa.eu/animals/animal-welfare/eu-animal-welfare-legislation_en
  • HADMEK, Hayvan Deneyleri Merkezi Etik Kurulu. 2018-2020 Yılları Deney Hayvanı Kullanımı Faaliyet Raporu. Erişim tarihi: 15.08.2025. https://hadmek.tarimorman.gov.tr/Sayfa/Detay/649
  • Hukuk Sözlüğü. Erişim tarihi: 03.11.2025. https://sozluk.adalet.gov.tr/mevzuat
  • Kiani A.K., Pheby, D., Henehan, G. (2022) International Bioethics Study Group. Ethical Considerations Regarding Animal Experimentation. Journal of Preventive Medicine and Hygiene 63(2-3): 255-266. doi: 10.15167/2421-4248/jpmh2022.63.2S3.2768. Kniess, J. (2019) Bentham on animal welfare. British Journal for the History of Philosophy 27(3): 556–572. https://doi.org/10.1080/09608788.2018.1524746
  • Kocaman Kalkan, K., Kekeçoğlu, M. (2024) Ethical Principles and Rules in Experimental Animal Studies: A Comprehensive Review. Düzce Tıp Fakültesi Dergisi 26(S1): 1-13. https://doi.org/10.18678/dtfd.1497730
  • Kostomitsopoulos, Ν. (2016) Ethics on Animal Use in Biomedical Research. Bioethica 2(1): 16–25. https://doi.org/10.12681/bioeth.19661
  • Lee, K.H., Lee, D.W., Kang, B.C. (2020) The ‘R’ principles in laboratory animal experiments. Lab Anim Res. 36-45. https://doi.org/10.1186/s42826-020-00078-6
  • Martinez, J., Nolting C.V. (2023) Review: Animal welfare – A European concept. Animal, 17(4): 100839. https://doi.org/10.1016/j.animal.2023.100839
  • Mevzuat Bilgi Sistemi. Erişim tarihi: 28.09.2025. https://mevzuat.gov.tr/
  • Norecopa, PREPARE for better Science. The Three Rs. Erişim tarihi: 01.11.2025. https://norecopa.no/alternatives/the-three-rs/
  • Öztürk, H., Demirsoy, N., Şaylıgil, Ö. (2019) Biyoetik Kavramı ve Antik Yunan Dünyasında Kökenleri. Turkiye Klinikleri J. Med. Ethics 27(2): 79-88. doi: 10.5336/mdethic.2018-62416.
  • Popa, V.I., Lascar, I., Valcu, M., Ioana T.S., Caraban, B., Arina, C.M. (2015) Bioethics in animal experimentation. ARS Medica Tomitana 4(21): 169-177. doi:10.1515/arsm-2015-0041
  • Sert, H., Uzmay, A. (2017) Dünya’da Hayvan Refahı Uygulamalarının Ekonomik ve Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4(4): 263-276. https://dergipark.org.tr/tr/pub/adusobed/issue/33430/353373
  • Sneddon, L.U. (2002) Anatomical and electrophysiological analysis of the trigeminal nerve in a teleost fish, Oncorhynchus mykiss. Neuroscience Letters 319(3): 167-171. ISSN 0304-3940. https://doi.org/10.1016/S0304-3940(01)02584-8.
  • Sneddon, L.U. (2003) Trigeminal somatosensory innervation of the head of a teleost fish with particular reference to nociception. Brain Research 972: 44–52. doi:10.1016/S0006-8993(03)02483-1
  • Sneddon, L.U. (2015) Pain in aquatic animals. Journal of Experimental Biology 218(7): 967-976. https://doi.org/10.1242/jeb.088823
  • SOCMEK. Sucul Omurgalı Canlı Deney Hayvanları Merkez Etik Kurulu. Erişim tarihi: 25.09.2025. https://www.tarimorman.gov.tr/BSGM/Menu/52/Socmek
  • Tannenbaum, J., Bennett, B. T. (2015) Russell and Burch's 3Rs then and now: the need for clarity in definition and purpose. Journal of the American Association for Laboratory Animal Science 54(2): 120–132. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4382615/
  • TDK. Türk Dil Kurumu Sözlükleri. Erişim tarihi: 28.09.2025. https://sozluk.gov.tr/
  • Toni, M., Manciocco, A., Angiulli, E., Alleva, E., Cioni, C., Malavasi, S. (2019) Review: Assessing fish welfare in research and aquaculture, with a focus on European directives. Animal 13(1): 161–170. doi:10.1017/S1751731118000940
  • Treaty Office. Erişim tarihi: 28.10.2025 https://www.coe.int/en/web/conventions/home
  • Uludağ, Ö. (2019) Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi. Adıyaman Üni. Sağlık Bilimleri Dergisi 5(1):1401-1413. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/658740
  • UNCAHP. The UN Convention on Animal Health and Protection. Erişim tarihi: 01.11.2025. https://www.uncahp.org/
  • Vapnek, J., Chapman, M. (2010) Legislative and regulatory options for animal welfare, Legislative Study 104, Food and Agrıiulture Organızatıon of the Unıted Natıons, Rome. ISSN 1014-6679. https://openknowledge.fao.org/items/86d2fabb-e4de-414c-ab24-f87cf7b9224f
  • Vapnek, J., Purnhagen, K. (2024). Animal welfare in EU law: Scope and purpose of Article 13 of the treaty on the functioning of the European Union. European Law Revıew 49(2): 188–199. https://search.informit.org/doi/10.3316/informit.T2024121800009600131028291
  • WOAH. World Organisation for Animal Health. Erişim tarihi:10.10.2025. https://www.woah.org/en/home/
  • Yavuzcan Yıldız, H., Veske, E. (2007) Balıklarda Ağrı Olgusu: Lepistes (Poecilia reticulata) Balıklarında Analjezik Kullanımı İle Ağrı İncelemesi. Journal of Fisheries Sciences 1(4):188-190. doi:10.3153/jfscom.2007023
  • Yıldız, A., Kaya, R., Şahinoğlu, S. (2021) Biyoetik Teriminin Ortaya Çıkışı ve Türkiye’deki Yansımaları. Lokman Hekim Dergisi 11(2): 249-257. doi: 10.31020/mutftd.901150.

Hayvan Refahı Bakış Açısı İle Bilimsel Çalışmalarda Sucul Omurgalı Canlıların Kullanımının Mevzuat Açısından İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 105 - 127, 31.12.2025

Bülent Demirel , Gülşen Uluköy

https://doi.org/10.63039/medfar.1818317

Öz

Sucul canlıların hem yetiştiriciliği yapılmakta hem de biyolojik süreçler için gerekli temel araştırmalar, mikrobiyoloji, toksikoloji, farmakoloji, yetiştiricilik, insan ve çevre sağlığı için güvenlik testleri, eğitimler vb. gibi birçok alanda deney hayvanı olarak kullanımı yaygınlaşmaktadır. Deneysel ortamlarda yaygın kullanılan balıklarda hem laboratuvarlardan hem de arazi ortamlarından alınan örneklemelerle bilimsel çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Hayvan refahına yönelik duyarlılığın artması ve bilimsel gelişmeler neticesinde deneylerde kullanılan hayvanların refahına yönelik mevzuatların gelişimi gerçekleşmiştir. Bu süreçte bilimsel çalışmalarda kullanılan sucul canlıların refahı da mevzuat içerisinde yerini almıştır. Bu alanda Avrupa Birliğinin 2010/63/EU sayılı direktifine uyum çerçevesinde ülkemizde de yönetmelikler yayımlanmıştır. Ülkemizde, Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Sucul Omurgalı Canlıların Refah ve Korunmasına Dair Yönetmelik ilk kez 2019 yılında yayımlanmış ve güncellemeler yapılmıştır. Yönetmelikte yapılan değişikler neticesinde 2023 yılında Sucul Omurgalı Canlı Deneyleri Merkezi Etik Kurulu kurulmuş ve buna bağlı olarak Sucul Omurgalı Canlı Deneyleri Yerel Etik Kurulları kurulmaya başlanmıştır. Sucul hayvanlarda hem deney ünitelerinde hem de canlıların doğal ortamlarında gerçekleştirilen araştırmaların çeşitliliği nedeni ile mevcut yönetmeliğin uygulama aşamasında yeni konular gündeme gelebilmektedir. Bu makalede, Avrupa Birliği ve ülkemiz de bilimsel araştırmalar için deney hayvanı olarak kullanılan sucul omurgalı canlıların refahına yönelik ulusal mevzuat incelenmiştir. Deney ünitesi kuruluşların ve etik kurulların kurulması, işleyişleri, kurulların değerlendirme süreçleri, bu aşamalarda ki karışıklıklar ve araştırmacıların proje başvurularında izleyecekleri yöntemlere de değinilmiştir. Bu açıdan makalenin sucul canlılar üzerinde çalışmalar yapan araştırmacılara uygulama açısından ışık tutması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Deneysel sucul organizmalar 2010/63/AB Direktifi Etik onay süreci Mevzuat

Etik Beyan

Bu makale çalışmamız için etik kurul iznine gerek bulunmamaktadır.

Destekleyen Kurum

Yok

Teşekkür

Bu makalenin bir bölümü Mersin’de düzenlenen 20. Ulusal Su Ürünleri Sempozyumu'nda “Bilimsel Çalışmalarda Kullanılan Balıkların Refahına Yönelik Mevzuatların Değerlendirilmesi” sözlü olarak sunulmuştur.

Kaynakça

  • Altuğ, T. (2009) Hayvan Deneyleri Etiği. Sağlık Bilimleri Süreli Yayıncılık 2009: 53-68. https://etkinlik.ulakbim.gov.tr/event/42/attachments/249/772/altug.pdf
  • ARRIVE. ARRIVE guidelines. Erişim tarihi: 15.09.2025. https://arriveguidelines.org/
  • Arslan, M., İlgili, Ö. (2022) Türkiye'de hayvan hakları ve refahı kavramlarının biyoetik yönüne değinen lisansüstü tezler: Nitel araştırma. Veteriner Hekimler Derneği Dergisi 93(2): 133-150. doi: 10.33188/vetheder.1018692.
  • Ashley, P.J. (2007) Fish welfare: Current issues in aquaculture. Applied Animal Behaviour Science 104(3–4): 199-235. https://doi.org/10.1016/j.applanim.2006.09.001
  • Bentham, J., Doğan, A. (2008) Ahlak ve Yasama İlkelerine Giriş. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 57(4): 381-390. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/626771
  • Berthe, F., Vannier, P., Have, P., Serratose, J., Bastino, E., Broom, D.M., Hartung, J., Sharp, J.M. (2012) The role of EFSA in assessing and promoting animal health and welfare. EFSA Journal Special issue 10(10): 1002. doi: 10.2903/j.efsa.2012.s1002.
  • Commission Staff Workıng Document. (2024) Summary Report on the statistics on the use of animals for scientific purposes in the Member States of the European Union and Norway in 2022. Brussels. Erişim tarihi: 07.07.2025.https://circabc.europa.eu/ui/group/8ee3c69a-bccb-4f22-89ca-277e35de7c63/library/051e5787-7746-46cf-8a0d-310f84fd1900/details
  • Crespi-Abril, A.C., Rubilar, T. (2021) Moving forward in the ethical consideration of invertebrates in experimentation: Beyond the Three R’s Principle. Revista de Biología Tropical 69(S1): 346-357. doi: 10.15517/rbt.v69iSuppl.1.46366.
  • Critser, R., JD, LLM., Paul Locke, JD. (2024) How Should the 3 R’s Be Revised and Why?. AMA Journal of Ethics 26(9): E724-729. doi: 10.1001/amajethics.2024.724.
  • Çavuş-Alan, S. (2024) Use of experimental animals in research: Legal regulations in Türkiye. Rats 2(2): 41–46. doi: 10.5281/zenodo.14566562.
  • Çobanoğlu, N., Aydoğdu, İ.B. (2009) Tıp Araştırmaları ve Hayvan Hakları Açısından Hayvan Deneyleri Etik Kurulları. Türk Tıp Dizini 112-118. https://etkinlik.ulakbim.gov.tr/event/42/attachments/249/787/nesrin_ilke.pdf
  • Duru, B., Özdan, S. (2023) Uluslararası Bildiriler Çerçevesinde Hayvan Hukuku İncelemesi. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 18(1):169-198. https://dergipark.org.tr/tr/pub/eruhfd/issue/77028/1289619
  • EARA. European Animal Research Association. EU regulations on animal research. Erişim tarihi: 27.10.2025. https://www.eara.eu/animal-research-law
  • EFSA. European Food Safety Authority. Erişim tarihi: 10.10.2025. https://www.efsa.europa.eu/en/about/about-efsa
  • Ergün, Y. (2010) Hayvan Deneylerinde Etik. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 19(4): 220-235. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aktd/issue/2218/29422#article_cite
  • EURL ECVAM. The Joint Research Centre: EU Science Hub. EU Reference Laboratory for alternatives to animal testing. Erişim tarihi: 10.10.2025. https://joint-research-centre.ec.europa.eu/projects-and-activities/reference-and-measurement/european-union-reference-laboratories/eu-reference-laboratory-alternatives-animal-testing-eurl-ecvam_en
  • EUR-Lex. Access to European Union law. Erişim tarihi: 10.10.2025. https://eur-lex.europa.eu/homepage.html?lang=en
  • European Commission(a). Erişim tarihi: 10.10.2025. https://commission.europa.eu/index_en
  • European Commission(b). Erişim tarihi: 10.10.2025. https://food.ec.europa.eu/animals/animal-welfare/eu-animal-welfare-legislation_en
  • HADMEK, Hayvan Deneyleri Merkezi Etik Kurulu. 2018-2020 Yılları Deney Hayvanı Kullanımı Faaliyet Raporu. Erişim tarihi: 15.08.2025. https://hadmek.tarimorman.gov.tr/Sayfa/Detay/649
  • Hukuk Sözlüğü. Erişim tarihi: 03.11.2025. https://sozluk.adalet.gov.tr/mevzuat
  • Kiani A.K., Pheby, D., Henehan, G. (2022) International Bioethics Study Group. Ethical Considerations Regarding Animal Experimentation. Journal of Preventive Medicine and Hygiene 63(2-3): 255-266. doi: 10.15167/2421-4248/jpmh2022.63.2S3.2768. Kniess, J. (2019) Bentham on animal welfare. British Journal for the History of Philosophy 27(3): 556–572. https://doi.org/10.1080/09608788.2018.1524746
  • Kocaman Kalkan, K., Kekeçoğlu, M. (2024) Ethical Principles and Rules in Experimental Animal Studies: A Comprehensive Review. Düzce Tıp Fakültesi Dergisi 26(S1): 1-13. https://doi.org/10.18678/dtfd.1497730
  • Kostomitsopoulos, Ν. (2016) Ethics on Animal Use in Biomedical Research. Bioethica 2(1): 16–25. https://doi.org/10.12681/bioeth.19661
  • Lee, K.H., Lee, D.W., Kang, B.C. (2020) The ‘R’ principles in laboratory animal experiments. Lab Anim Res. 36-45. https://doi.org/10.1186/s42826-020-00078-6
  • Martinez, J., Nolting C.V. (2023) Review: Animal welfare – A European concept. Animal, 17(4): 100839. https://doi.org/10.1016/j.animal.2023.100839
  • Mevzuat Bilgi Sistemi. Erişim tarihi: 28.09.2025. https://mevzuat.gov.tr/
  • Norecopa, PREPARE for better Science. The Three Rs. Erişim tarihi: 01.11.2025. https://norecopa.no/alternatives/the-three-rs/
  • Öztürk, H., Demirsoy, N., Şaylıgil, Ö. (2019) Biyoetik Kavramı ve Antik Yunan Dünyasında Kökenleri. Turkiye Klinikleri J. Med. Ethics 27(2): 79-88. doi: 10.5336/mdethic.2018-62416.
  • Popa, V.I., Lascar, I., Valcu, M., Ioana T.S., Caraban, B., Arina, C.M. (2015) Bioethics in animal experimentation. ARS Medica Tomitana 4(21): 169-177. doi:10.1515/arsm-2015-0041
  • Sert, H., Uzmay, A. (2017) Dünya’da Hayvan Refahı Uygulamalarının Ekonomik ve Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4(4): 263-276. https://dergipark.org.tr/tr/pub/adusobed/issue/33430/353373
  • Sneddon, L.U. (2002) Anatomical and electrophysiological analysis of the trigeminal nerve in a teleost fish, Oncorhynchus mykiss. Neuroscience Letters 319(3): 167-171. ISSN 0304-3940. https://doi.org/10.1016/S0304-3940(01)02584-8.
  • Sneddon, L.U. (2003) Trigeminal somatosensory innervation of the head of a teleost fish with particular reference to nociception. Brain Research 972: 44–52. doi:10.1016/S0006-8993(03)02483-1
  • Sneddon, L.U. (2015) Pain in aquatic animals. Journal of Experimental Biology 218(7): 967-976. https://doi.org/10.1242/jeb.088823
  • SOCMEK. Sucul Omurgalı Canlı Deney Hayvanları Merkez Etik Kurulu. Erişim tarihi: 25.09.2025. https://www.tarimorman.gov.tr/BSGM/Menu/52/Socmek
  • Tannenbaum, J., Bennett, B. T. (2015) Russell and Burch's 3Rs then and now: the need for clarity in definition and purpose. Journal of the American Association for Laboratory Animal Science 54(2): 120–132. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4382615/
  • TDK. Türk Dil Kurumu Sözlükleri. Erişim tarihi: 28.09.2025. https://sozluk.gov.tr/
  • Toni, M., Manciocco, A., Angiulli, E., Alleva, E., Cioni, C., Malavasi, S. (2019) Review: Assessing fish welfare in research and aquaculture, with a focus on European directives. Animal 13(1): 161–170. doi:10.1017/S1751731118000940
  • Treaty Office. Erişim tarihi: 28.10.2025 https://www.coe.int/en/web/conventions/home
  • Uludağ, Ö. (2019) Hayvan Deneyi Çalışmalarında Etik Kuralların Tarihçesi ve Önemi. Adıyaman Üni. Sağlık Bilimleri Dergisi 5(1):1401-1413. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/658740
  • UNCAHP. The UN Convention on Animal Health and Protection. Erişim tarihi: 01.11.2025. https://www.uncahp.org/
  • Vapnek, J., Chapman, M. (2010) Legislative and regulatory options for animal welfare, Legislative Study 104, Food and Agrıiulture Organızatıon of the Unıted Natıons, Rome. ISSN 1014-6679. https://openknowledge.fao.org/items/86d2fabb-e4de-414c-ab24-f87cf7b9224f
  • Vapnek, J., Purnhagen, K. (2024). Animal welfare in EU law: Scope and purpose of Article 13 of the treaty on the functioning of the European Union. European Law Revıew 49(2): 188–199. https://search.informit.org/doi/10.3316/informit.T2024121800009600131028291
  • WOAH. World Organisation for Animal Health. Erişim tarihi:10.10.2025. https://www.woah.org/en/home/
  • Yavuzcan Yıldız, H., Veske, E. (2007) Balıklarda Ağrı Olgusu: Lepistes (Poecilia reticulata) Balıklarında Analjezik Kullanımı İle Ağrı İncelemesi. Journal of Fisheries Sciences 1(4):188-190. doi:10.3153/jfscom.2007023
  • Yıldız, A., Kaya, R., Şahinoğlu, S. (2021) Biyoetik Teriminin Ortaya Çıkışı ve Türkiye’deki Yansımaları. Lokman Hekim Dergisi 11(2): 249-257. doi: 10.31020/mutftd.901150.
Toplam 46 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sucul Kültür ve Balıkçılık (Diğer)
Bölüm Derleme
Yazarlar

Bülent Demirel 0000-0002-7017-2719

Gülşen Uluköy 0000-0002-7759-4279

Gönderilme Tarihi 5 Kasım 2025
Kabul Tarihi 3 Aralık 2025
Erken Görünüm Tarihi 25 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Demirel, B., & Uluköy, G. (2025). Hayvan Refahı Bakış Açısı İle Bilimsel Çalışmalarda Sucul Omurgalı Canlıların Kullanımının Mevzuat Açısından İncelenmesi. Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research, 8(2), 105-127. https://doi.org/10.63039/medfar.1818317

Amaç ve Kapsam

Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR), su ürünleri/bilimlerinin tüm yönleriyle ilgili yüksek kaliteli araştırma makalelerinin, kısa bildirilerin, teknik notların, yorumların ve derlemelerin yayılması için disiplinler arası çalışmalar dahil olmak üzere balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili bir platform oluşturmayı amaçlayan uluslararası, hakemli ve açık erişimli akademik bir dergidir. 

Derginin ana odak noktası Akdeniz ve Karadeniz bölgesidir. Ancak, bu herhangi bir coğrafi kısıtlama anlamına gelmemektedir ve diğer çalışma alanlarını içeren bilimsel çalışmalar da dergide yer almaktadır. Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research, bilim ve endüstri arasında köprü kurarak bölgede çevresel (deniz ve tatlı su ekosistemleri), ekonomik ve sosyal açıdan sürdürülebilir avcılık ve su ürünleri yetiştiriciliğinin gelişimine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Dergi, idari ve operasyonel sorunlara uygulanabilir çözümler sunan vaka analizlerini/çalışmalarını da kapsamaktadır. Uygulamalı araştırma, yenilikçi çözümler ve ürün geliştirme gibi amaçlarla, kavramsal çerçeveler ve araştırmacılardan gelen eleştirel meta-analiz incelemeleri de bu dergi içinde yer almaktadır.

AMAÇ VE KAPSAM
Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR), su ürünleri/bilimleri, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili aşağıdaki konuları kapsamaktadır;

• Çevre ve balıkçılık ve/veya su ürünleri etkileşimleri, balıkçılık ve su ürünleri operasyonlarının ekolojisi,
• LCA (Life Cycle Assessments: Yaşam Döngüsü Değerlendirmeleri)
• Balıkçılık ve Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde risk analizi (çevresel, ekonomik, sosyal)
• Deniz bilimi eğitimi
• İklim değişikliği ve bunun balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği üzerindeki potansiyel etkisi,
• Balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili sosyal ve ekonomik konular,
• Kıyı bölgesi yönetimi ve deniz koruma alanları dahil olmak üzere balıkçılık ve su ürünleri politikaları ve yönetimi,
• Genetik ve anaç yönetimi,
• Biyogüvenlik ve sucul hayvan sağlığı yönetimi,
• Sürdürülebilir balık yemi üretimi ve teknolojisi,
• Balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili açık deniz teknolojisi dahil olmak üzere yenilikçi malzeme ve teknolojisi,
• Su kalitesi, su kaynakları izleme/yönetimi ve teknolojisi,
• Alg teknolojisi, mavi biyoteknoloji,
• Balıkçılık yönetimi, koruma ve restorasyon mühendisliği,
• Balıkçılık ve yetiştiricilik uygulamaları, ürün kalitesi, güvenliği ve sertifikasyonu,
• Balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğinde yazılım, bilgi/iletişim ve mobil teknolojiler,
• Balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğinde enerji verimliliği,
• Balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğinde balık davranışı, su hayvanlarının sağlığı ve etiği.

Genel Kurallar


• Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR) yılda iki kez (Haziran ve Aralık) yayınlanmaktadır.
• Derginin yayın dili İngilizce ve Türkçe'dir.
• Tüm çalışmalar, en az 2 nitelikli hakem tarafından hakem değerlendirme sürecine tabi tutulur.
• Gönderilen çalışmalar, baş editör tarafından nihai onay alındıktan sonra yayınlanır.

Makaleler, başka hiçbir yerde yayınlanamaz ve yayın kurulunun izni olmaksızın bildiri olarak sunulamaz. Makalenin tümü ya da bir bölümü kaynak gösterilmeden hiçbir yerde kullanılamaz. Makaledeki yazarlar isim sırası konusunda ortak görüş bildirmek zorundadırlar.

Yayın kategorileri aşağıdaki gibidir:

a) Araştırma makalesi: Orijinal araştırma sonuçlarını sunan makaleler.
b) Derleme makaleleri: Belirli bir konudaki ilgili bilimsel çalışmaların güncel ve kapsamlı bir incelemesidir.
c) Kısa bildiri: Bu kategori, devam eden araştırmaların sonuçlarının hızlı ve kısa bir şekilde duyurulmasından oluşur.
d) Teknik not: Teknik not, belirli bir gelişme, teknik veya prosedürün kısa bir tanımını veren kısa bir makaledir. Mevcut bir teknik veya prosedürün araştırma tekniklerine yönelik bir değişikliğini de açıklayabilir.
e) Yorumlar/yanıt yorumlar: MedFAR'da yayınlanan bir makalenin adil ve bilimsel temelli eleştirileri veya değerlendirilmesi ve makalenin yazar(lar)ının yanıtı.
f) Spotlight köşesi: Kritik/sıcak bir konuyla ilgili kısa kişisel görüşler, değerlendirmeler veya önemli noktaların yanı sıra balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğine ilgi duyan yeni bir gelişme, girişim veya projenin tanıtımı.

Yazım Kuralları


Makalenizi yazarken, yazım kurallarına uygun olarak yazılmış örnek dosyadan yararlanabilirsiniz. Örnek makale için lütfen aşağıdaki dosyayı tıklayınız.

Örnek Makale Şablonu İndir

Makale Yapısı

• Yazılar A4 boyutunda ve yazı tipi 12 punto Times New Roman olmalıdır.
• Yazı aralığı 1,5 boşluk olmalıdır.
• Her paragraf girintili olmalıdır.
• Sayfa numaraları her sayfanın ortasında olacak şekilde sayfalar numaralandırılmalıdır.
• Makalenin başlık/giriş sayfası yazarların adlarını, ORCID numaraları, kurum ve posta adreslerini içermelidir. Sorumlu yazar, çalışma adresi, telefon numaraları ve e-posta adresi belirtilmelidir.
• Tüm resimler, şekiller ve tablolar metnin sonunda değil, metin içinde uygun noktalara yerleştirilmelidir. (Resim ve tabloların hazırlanmasına ilişkin detaylar aşağıda listelenmiştir).
• Satır numaraları makalenin tamamına eklenmelidir.
• Makaleler şu şekilde düzenlenmelidir: Başlık sayfası, özet, anahtar kelimeler, giriş, materyal-metot/yöntem, bulgular/sonuçlar, tartışma, sonuç, kaynaklar. Bölüm başlıkları kalın büyük harflerle 12 punto olarak yazılmalıdır.
• Ölçü birimlerinin tamamı SI sisteminin temel birimleri şeklinde verilmelidir.

Başlık Sayfası

Başlık sayfası şunları içermelidir:
• Bilgilendirici bir başlık
•Yazar(lar)ın ad(lar)ı
• Yazar(lar)ın kurum(lar)ı ve adres(ler)i ve ORCID numaraları
• Sorumlu yazarın e-posta adresi

Özet

Özetler 150 ila 250 kelime arasında olacak şekilde yazılmalıdır. Özet, tanımsız kısaltmalar veya belirsiz referanslar içermemelidir.

Anahtar Kelimeler

İndeksleme için 3 ila 5 anahtar kelime verilmelidir.

Teşekkür

Kişilerin, bağışların, fonların vb. teşekkürleri başlık sayfasında ayrı bir bölümde olmalıdır. Finans olan kurum/kuruluşların isimleri tam olarak yazılmalıdır.

Kaynaklar

Kaynaklara metin içinde aşağıdaki örneğe göre atıf yapılmalıdır:
(Lawrence, 1990; Samuel ve Richardson, 2013; Rickshaw vd., 2017). Yazarların referansların yönetimi ve formatlanması için EndNote (http://www.endnote.com) ve Reference Manager (http://www.refman.com) gibi araçları kullanmalarını tavsiye ederiz.

Kaynaklar bölümünde verilecek kaynaklar "6th Edition of APA Citation" olacak şekilde aşağıdaki kurallara göre listelenmelidir;

Dergilerde yayınlanan makale

Moncada, S., Palmer, R.M.J., Higgs, E.A. (1989) Biosynthesis of nitric oxide from L-arginine: A pathway for the regulation of cell function and communication. Biochemistry and Pharmacology 38: 1709 -1715.

Kitap

Strunk, W., White, E.B. (2000) The Elements of Style, fourth ed. Longman, New York.

Kitap bölümü

Mettam, G.R., Adams, L.B. (2009) How to prepare an electronic version of your article, in: Jones, B.S., Smith, R.Z. (Eds.), Introduction to the Electronic Age. E-Publishing Inc., New York, pp. 281–304.

Tebliğ

Glare, T.R., Barlow, N.D., Walsh, P.J. (1998) Potential agents for eradication or control of gypsy moth in New Zealand. In: Proceeddings of the 51 st New Zealand Plant Protection Conference. New Zealand Plant Protection Society, pp. 224-229.

Şekil ve Tablolar

Makale içinde sayılar kullanılarak atıfta bulunulmalıdır. Örneğin, Şekil 1, Şekil 2, vb. Tüm tablo ve şekillerin boyutu 16x20 cm'yi geçmemelidir. Şekiller JPEG, TIFF veya PNG veri formatlarında ve maksimum 300 dpi yüksek çözünürlüklü olmalıdır. MS-Office dosyaları da kabul edilebilir.

Çizimler, siyah silinmez mürekkeple ayrı beyaz kağıt sayfalarında olmalıdır (nokta vuruşlu çizimlere izin verilmez); yazılar bir katman veya fotokopi üzerinde olmalı ve %50 küçültme için 4 mm'den az olmamalıdır. Her şeklin ayrı bir lejandı/açıklaması olmalıdır; bunlar yollanan metnin sonunda ayrı bir sayfada gruplandırılmalıdır. Tüm semboller ve kısaltmalar açık bir şekilde yazılmalıdır.

Tablolar açıklayıcı olmalı ve yalnızca temel verileri içermelidir. Her tablo ayrı verilmeli ve rakamlarla numaralandırılmalıdır. Örneğin, Tablo 1, ve kısa bir açıklaması verilmelidir. Birimler, tablonun içinde değil, sütun başlıklarında parantez içinde olmalıdır. Tüm kısaltmalar dipnotta belirtilmelidir.

Daha önce yayınlanmış bir kaynaktan çoğaltılan tüm tablo ve şekiller, yayıncı veya telif hakkı sahibinden bir izin mektubu ile birlikte sunulmalıdır.

Makale ile Birlikte Gönderilmesi Beklenen Dosyalar

• İntihal Raporu: Yayınlanmak üzere MedFAR'a gönderilen tüm çalışmalar, yazar(lar) tarafından çevrimiçi olarak gönderilmeden önce intihal taramasından geçirilmelidir. "Benzerlik İndeksi" %24'ü geçmemelidir.

• Telif Hakları Devir Formu : Makalelerin Telif Hakkı Devir Formu’nu buradan indirerek, imzalandıktan sonra tarayıcıdan geçirilerek sisteme PDF olarak yüklenmelidir. Bu formu göndermeyen yazarların yayınları basılamaz.

• Etik Kurul izin/onay mektubu :Hayvanlarla ilgili araştırma çalışmalarına, anketlere, odak-grup tartışmalarına ve gözlemlere dayanan tüm makaleler. (Gerekiyorsa)

• İzin mektubu: İkincil kaynaklardan elde edilen yazılarda, yazarlar kullanılan ölçekler, anketler ve fotoğraflar için ilk telif hakkı sahiplerinden izin mektubu alınmalıdır. (Gerekiyorsa)



*Gönderim sürecinin bir parçası olarak, yazarların, çalışmalarını yazım kurallarında yer alan tüm maddelere uygun olup olmadığını kontrol etmeleri gerekmektedir. Gönderilen çalışmalar, yazım kurallarına uygun değilse yazar(lar)a iade edilecektir.

**Yazarların, çalışmalarını göndermeden önce telif hakları/lisanslama ve etikle ilgili MedFAR politikalarını okumaları tavsiye edilir (MedFAR ile ilgili bölüme bakınız).

Yayın Etiği


Editörler ve Danışma Kurulu üyeleri dahil olmak üzere Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR) ekibi, yazarlar için bilimsel yayında yüksek etik ve profesyonel standartlar sağlamaya tamamen kararlıdır. Bu kapsamda uygulanan süreçler, yazarlar ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Yayın sürecinde yazarlar, okuyucular, araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Yayın etiği kapsamında herkesin etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar oluşturulurken açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

MedFAR dergisi yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR) Dergisi’ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

• Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
• Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
• Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
• Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
• Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
• Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
• Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR) Dergisi’ne gönderilemez.
• Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR) Dergisi editör ve alan editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:

Genel görev ve sorumluluklar

Editörler, Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR) Dergisi’nde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:
• Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
• Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
• Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
• Düşünce özgürlüğünü destekleme,
• Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
• Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
• Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.

Okuyucu ile ilişkiler

Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar ile ilişkiler

Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:

• Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
• Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
• Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
• Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
• "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
• Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.

Hakemler ile ilişkiler

• Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
• Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
• Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
• Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
• Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
• Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
• Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
• Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
• Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
• Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.

Yayın kurulu ile ilişkiler

Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Ayrıca editörler;

• Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
• Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
• Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
• Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
• Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.

Dergi sahibi ve yayıncı ile ilişkiler
Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editoryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editörler ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörlerin alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.

Editoryal ve kör hakemlik süreçleri

Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.

Kalite güvencesi

Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.

Kişisel verilerin korunması

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.

Etik kurul, insan ve hayvan hakları

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.

Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem
Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikâyetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.

Akademik yayın bütünlüğünü sağlamak
Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.

Fikri mülkiyet haklarının korunması
Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Yapıcılık ve tartışmaya açıklık

Editörler;
• Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
• Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
• Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.

Şikayetler

Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.

Politik ve Ticari kaygılar

Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.

Çıkar çatışmaları

Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Tüm çalışmaların "Körleme Hakemlik" ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar. Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR) Dergisi değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür. Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR)Dergisi için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:

• Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
• Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
• Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
• Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
• Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
• Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
• Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.

Yayıncının Etik Sorumlukları

Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR) Dergisi Editörleri ve Yayın Kurulu aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:

• Editörler, Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR) Dergisi’ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
• Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
• Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR) Dergisi’nde yayınlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayınlanmış her kopyanın kaydını saklama yükümlüğünü üstlenir.
• Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.

Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız

Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR) Dergisi’nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen medfar@mersin.edu.tr adresine e-posta yoluyla bildiriniz.


YAYIN POLİTİKASI


Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research (MedFAR), bilimsel bulguların yayılması için serbestçe erişilebilir bir platform kurarak, bölgesel düzeyde bilgi paylaşımını kolaylaştırarak ve bilim-sanayi etkileşimlerini teşvik ederek sürdürülebilir avcılık ve su ürünleri endüstrilerinin gelişimine katkıda bulunmayı amaçlayan uluslararası, hakemli, açık erişimli akademik bir dergidir.

MedFAR, bilimsel araştırma çalışmalarının ve üretilen bilginin açık erişimli ve ücretsiz dağıtımı ilkelerine tamamen bağlıdır (http://www.oaacademy.org/why-open-access.html).
Bu konuda; açık erişim politikaları için küresel olarak kabul edilen ilkeler, örneğin “Budapest Open Access Initiative” (http://www.budapestopenaccessinitiative.org/read) ve bilimsel dergilerin yayınlanmasında en iyi uygulamalara yönelik kılavuzlara Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing (https://doaj.org/bestpractice) uymaktadır.

Bölgesel düzeyde balıkçılık ve su ürünleri sektörlerinin sürdürülebilir gelişimi için bilimsel araştırmaların ve mevcut en iyi bilimsel bilginin yayılmasını kolaylaştırmak için MedFAR herhangi bir yayın veya işlem ücreti talep etmez. MedFAR dergisinde yayınlanmak için temel kriter, gönderilen çalışmaların/makalelerin bilimsel kalitesidir.


Yayın Ücretleri

Yazar ücretleri/Erişim: Dergi veri tabanı tamamen açık erişimlidir ve yayınlanan çalışmaların tam metinleri Dergi web sitesinden ücretsiz olarak erişilebilir. Ayrıca yazarlar hiçbir şekilde gönderim esnasında, makale sürecinde ve yayınlama aşamasında herhangi bir ücret ödemezler.

Hakem Değerlendirme Süreci

Gönderilen tüm yazılar, Editörler tarafından ilk değerlendirmeye tabidir ve daha fazla değerlendirme için uygun bulunursa, bağımsız ve uzman bilimsel hakemler tarafından hakem değerlendirmesine girer.

TELİF HAKKI, LİSANSLAMA ve YAYIN HAKLARI

MedFAR, “Budapest Open Access Initiative” recommendations (http://www.budapestopenaccessinitiative.org/) ile uyumludur.
MedFAR, bilimsel çalışmaların yayınlanması için “Creative Commons” (http://www.oaacademy.org/licensing.html) Licensing scheme for publication of scholarly works Lisans şemasını kullanıyor. MedFAR'daki makaleler, Creative Commons Attribution Non Commercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0) altında lisanslanmıştır. Lisans ile ilgili daha fazla bilgi için https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/legalcode adresini ziyaret ediniz.
Yazarların daha fazla ayrıntılı bilgi için https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/legalcode adresini ziyaret etmesi tavsiye edilir.

Yazarların, editoryal yönlerden haberdar olmaları ve bu standartlara tam olarak uymaları için makalelerini göndermeden önce bu belgeleri gözden geçirmeleri rica olunur.

Makaleler, alınan karar gereği 2017 itibari ile intihal (IThenticate, Turnitin, vb) raporu ile birlikte değerlendirilmeye alınmaktadır. Yayınlanmak üzere MedFAR'a gönderilen tüm çalışmalar, yazar(lar) tarafından çevrimiçi olarak gönderilmeden önce intihal taramasından geçirilmelidir. "Benzerlik İndeksi" %24'ü geçmemelidir. Benzerlik raporu, makale, makale gönderimi ve telif hakkı formu ile birlikte gönderilmelidir.

Hayvanlarla ilgili deneysel çalışmalar için, deneyin laboratuvar hayvanlarının bakımı ve kullanımına ilişkin ilgili ulusal veya uluslararası yönergelere göre yürütüldüğünden emin olmak için ilgili etik kuruldan önceden onay alınmış olmalıdır. Yazarlardan bu amaçla kanıt sunmaları istenebilir.

Makale gönderim, süreç işletim, yayın, basım, abonelik dahil hiçbir ücret talep edilmemektedir.

Atıf Dizinleri

FAO/AGRİS

Diğer Dizinler

FAO Agris
EBSCO
CABI
Asosindex
Crossref
Index Copernicus
Google Scholar
WorldCat

Baş Editör

Mehmet Tahir Alp
Mehmet Tahir ALP
Hidrobiyoloji, Su Kalitesi ve Su Kirliliği, Yüzey Suyu Kalite Süreçleri ve Bozulmuş Tortu Ölçümü, Tatlısu ve Deniz Ekolojisi, Sucul Kültür ve Balıkçılık

Editör

İsmail Akçay
İsmail AKÇAY
Deniz ve Nehir Ağzı Ekolojisi , Kimyasal Oşinografi
Özgür Özbay
Özgür ÖZBAY
Su Kalitesi ve Su Kirliliği

Bölüm Editörleri

Özcan Ay
Özcan AY
Microbiology, Toxicology, Ecotoxicology, Animal physiology
Biyoloji
Default avatar
Mohamed Salah ROMDHANE
Pablo Sanchez-jerez
Pablo SANCHEZ-JEREZ
Lecture on Biological Oceanography and research interest on Aquaculture Environmental Management, for a sustainable development of this activity in marine ecosystems
Çevre Mühendisliği
Hüseyin Özbilgin
Hüseyin ÖZBİLGİN
Sucul Kültür ve Balıkçılık
Selmin Özer
Selmin ÖZER
Sucul Kültür ve Balıkçılık
Default avatar
Fatih ÖĞRETMEN
Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri
Default avatar
Cafer KOYUNCU
Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri, Balık Zararlıları ve Hastalıkları
Yusuf Bozkurt
Yusuf BOZKURT
Balık Fizyolojisi ve Genetik, Balık Islahı, Sucul Kültür

Sayı Editör Kurulu

Özgür Özbay
Özgür ÖZBAY
Su Kalitesi ve Su Kirliliği
İsmail Akçay
İsmail AKÇAY
Deniz ve Nehir Ağzı Ekolojisi , Kimyasal Oşinografi

Danışma Kurulu

Ekin Akoğlu
Ekin AKOĞLU
Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği, Sucul Kültür ve Balıkçılık
Levent Bat
Levent BAT
Ekotoksikoloji
Jure Brčić
Jure BRčİć
Sucul Kültür ve Balıkçılık
Davide Fezzardi
Davide FEZZARDİ
Sucul Kültür ve Balıkçılık
Default avatar
Ercüment GENÇ
Default avatar
Gökhan GÖKÇE
Sucul Kültür ve Balıkçılık, Su Ürünleri Teknolojileri
Default avatar
Houssam HAMZA
İoannis Karakassis
İoannis KARAKASSİS
Çevre Mühendisliği, Sucul Kültür ve Balıkçılık
Default avatar
Catherine MARİOJOULS
Default avatar
Fabio MASSA
Uygulamalı Bilgi İşleme, Balık Yetiştiriciliği
Default avatar
Mohamed Salah ROMDHANE
Pablo Sanchez-jerez
Pablo SANCHEZ-JEREZ
Çevre Mühendisliği
Default avatar
John A. THEODOROU
Ferbal Özkan Yılmaz
Ferbal ÖZKAN YILMAZ
Ekotoksikoloji, Balık Fizyolojisi ve Genetik
Arzu Özlüer Hunt
Arzu ÖZLÜER HUNT
Sucul Kültür ve Balıkçılık
Default avatar
Vahdet ÜNAL

MedFAR, Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi tarafından İngilizce ve Türkçe olarak yayınlanmaktadır. MedFAR herhangi bir yayın ücreti uygulamamaktadır.

MedFAR'da Yayınlanan Makaleler Creative Common Licence tarafından lisanslanmaktadır.
 by-nc.svg

medfar@mersin.edu.tr