Derleme

SUCUL EKOSİSTEMLERDE ARSENİK KİRLENMESİ

Cilt: 4 Sayı: 2 31 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

SUCUL EKOSİSTEMLERDE ARSENİK KİRLENMESİ

Öz

Metal ile ametal arasında bir özelliğe sahip olan arsenik yerkabuğunda en çok bulunan elementlerden biridir. Doğada hem doğal hem antropojenik kaynaklı olarak bulunabilen arsenik toksik ve kanserojen bir maddedir. Deniz suyu, sıcak su kaynakları, yeraltı suları nehirler ve göller gibi sucul ortamlarda arsenik (As), genellikle arsenatın baskın olduğu arsenit (As(III)) ve arsenat (As(V)) formlarında bulunur. Arseniğin türünü ve dağılımını suyun pH’ı, redoks potansiyeli ve sülfür, demir ve kalsiyum gibi kompleks iyonların varlığı belirler. Dünyada birçok bölgede sucul ortamlarda doğal olarak oluşan arsenik kirliliği nedeniyle çok sayıda kişi arsenik zehirlenmesi riski ile karşı karşıya kalmıştır (Başkan, 2009). Arseniğin zirai ilaç, endüstriyel faaliyetler ve madencilik işlemlerinde kontrolsüz kullanımı çözünür arseniğin küresel varlığındaki izin verilen değerin 0,010 mg/L üzerine çıkmasına neden olmuştur (Lunde, 1997). Bu makalede; arseniğin kimyası, arseniğin sucul sistemlerde varlığı, arseniğin transformasyonu ve metabolizması ile arsenik biyoakümülasyonu ve biyo konsantrasyonu; davranışsal değişimleri, akut etkilerin yanı sıra sucul organizmalar üzerindeki biyokimyasal, immunotoksik ve sitogenotik etkileri hakkında bilgiler derlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Başkan, M.B., Pala, A. (2009). İçme Sularında Arsenik Kirliliği: Ülkemiz Açısından Bir Değerlendirme. Mühendislik Bilimleri Dergisi, 15(1): 69-79.
  2. Duncan, E. G., Maher, W. A., and Foster, S. D. (2004) Contribution of Arsenic Species in Unicellular Algae to the Cycling of Arsenic in Marine Ecosystems. Environ. Sci. Technol., 49 (1), pp 33–50.
  3. Flora, S.J.S. (2015) Arsenic: Chemistry, Occurrence, and Exposure, in Handbook of Arsenic Toxicology, Academic Press: Oxford, 1-49.
  4. Jerry, M. N. (May 1997) Ecotoxicology of Arsenic in the Marine Environment. Environmental Toxicology and Chemistry, 16(5):917 – 927.
  5. Kaya, S., Alabay, B., Baydan, E., Altunay, H. (1995) Ağır metallerin tavuk embriyolarında teratojenik etkileri: 1. Arsenik ve kurşunun ayrı ayrı ve birlikte kullanılmasının etkileri. Ankara Üniv Vet Fak Derg, 42: 225 - 233.
  6. Kumari, B., Kumar, V., Sinha, A.K., Ahsan, J., Ghosh, A.K., Wang, H., DeBoeck, G. (2017) Toxicology of arsenic in fish and aquatic systems. Environmental Chemistry Letters, 15(1): 43-64.
  7. Kunito, T., Kubota, R., Fujihara, J., Agusa,T., and Tanabe, S. (2008) Arsenic in Marine Mammals, Seabirds, and Sea Turtles. D.M. Whitacre (ed.), Reviews of Environmental Contamination and Toxicology., Springer, IX, 185.
  8. Lunde, G. (1977) Occurrence and Transformation of Arsenic in the Marine Environment. Environmental Health Perspectives, Vol. 19, pp. 47-52.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hidrobiyoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

15 Aralık 2020

Kabul Tarihi

20 Mayıs 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yatkın, K. (2021). SUCUL EKOSİSTEMLERDE ARSENİK KİRLENMESİ. Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research, 4(2), 52-57. https://doi.org//medfar.v4i62622.840955
AMA
1.Yatkın K. SUCUL EKOSİSTEMLERDE ARSENİK KİRLENMESİ. MedFAR. 2021;4(2):52-57. doi:/medfar.v4i62622.840955
Chicago
Yatkın, Kemal. 2021. “SUCUL EKOSİSTEMLERDE ARSENİK KİRLENMESİ”. Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research 4 (2): 52-57. https://doi.org//medfar.v4i62622.840955.
EndNote
Yatkın K (01 Mayıs 2021) SUCUL EKOSİSTEMLERDE ARSENİK KİRLENMESİ. Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research 4 2 52–57.
IEEE
[1]K. Yatkın, “SUCUL EKOSİSTEMLERDE ARSENİK KİRLENMESİ”, MedFAR, c. 4, sy 2, ss. 52–57, May. 2021, doi: /medfar.v4i62622.840955.
ISNAD
Yatkın, Kemal. “SUCUL EKOSİSTEMLERDE ARSENİK KİRLENMESİ”. Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research 4/2 (01 Mayıs 2021): 52-57. https://doi.org//medfar.v4i62622.840955.
JAMA
1.Yatkın K. SUCUL EKOSİSTEMLERDE ARSENİK KİRLENMESİ. MedFAR. 2021;4:52–57.
MLA
Yatkın, Kemal. “SUCUL EKOSİSTEMLERDE ARSENİK KİRLENMESİ”. Mediterranean Fisheries and Aquaculture Research, c. 4, sy 2, Mayıs 2021, ss. 52-57, doi:/medfar.v4i62622.840955.
Vancouver
1.Kemal Yatkın. SUCUL EKOSİSTEMLERDE ARSENİK KİRLENMESİ. MedFAR. 01 Mayıs 2021;4(2):52-7. doi:/medfar.v4i62622.840955

MedFAR, Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi tarafından İngilizce ve Türkçe olarak yayınlanmaktadır. MedFAR herhangi bir yayın ücreti uygulamamaktadır.

MedFAR'da Yayınlanan Makaleler Creative Common Licence tarafından lisanslanmaktadır.
 by-nc.svg

medfar@mersin.edu.tr