Gündelik Hayat ve Kültürel Aura Yitimi: Zoom Cinemas YouTube Kanalında Geçiş Ritüellerinin Dijitalleşmesi

Öz

Dijital teknolojilerin gelişmesiyle birlikte gerçek uzamdan farklı bir alan olarak dijital uzamın ortaya çıkması gündelik hayat pratiklerinin sunuluş biçimini etkilemiştir. Bu açıdan gündelik hayat içerisinde önemli bir role sahip olan kadim ritüeller de dijital uzam üzerinden aktarılmaya başlanmıştır. Ritüelin dijitalleşmesi üzerine yoğunlaşan bu çalışmanın temel problemi, kadim ritüellerin dijitalleşme ile birlikte seyirlik meta haline gelmesi sonucunda auradaki dönüşümün anlaşılmasıdır. Zoom Cinemas isimli YouTube kanalında canlı yayınlanan ölüm ve evlilik geçiş ritüelleri ile dini tören ve ibadet ritüelleri videolarından rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen her kategori için 5 video metin analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Örneklemde bir metin olarak ele alınan videoların açıklanabilmesi için de betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ölüm ritüellerinin aura yitimi açısından en çok erozyona uğrayan ritüel biçimi olduğu, buna karşılık evlilik ritüellerinin doğası gereği gösteriye daha uygun olduğu anlaşılmıştır. İbadet ve dini törenlerin dijitalleşmesi sürecinde ise dinsel deneyimin canlı yayın aracılığıyla aktarılamaması ‘oradalık’ üzerine kurulu maneviyatı dijital üzerinden sekteye uğratmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ritüel
• Dijitalleşme
• Aura
• Sosyal Medya
• YouTube

Everyday Life and Loss of Cultural Aura: Digitilization of Rituals of Passage on Zoom Cinemas YouTube Channel

Abstract

With the development of digital technologies, the emergence of digital space as a space different from real space has affected the way daily life practices are presented. In this respect, ancient rituals, which have an important role in daily life, have also started to be transmitted through digital space. The main problem of this study, which focuses on the digitalization of ritual, is to understand the transformation in the aura of ancient rituals as a result of their becoming a spectacle commodity with digitalization. Five videos for each category, selected by random sampling method from the videos of death and marriage rites of passage and religious ceremonies and worship rituals broadcast live on the YouTube channel Zoom Cinemas, were analyzed by text analysis method. The descriptive analysis method was used to explain the videos, which were considered as text in the sample. As a result of the research, it was understood that death rituals are the most eroded ritual form in terms of aura loss, whereas marriage rituals are more suitable for spectacle due to their nature. In the process of digitalization of worship and religious ceremonies, the inability to transmit religious experience through live broadcasting disrupts spirituality based on 'being there' through digital means.

Keywords

• Ritual
• Digitalization
• Aura
• Social Media
• YouTube

Kaynakça

1. Anand & Teny || wedding live || 26.09.2022 || Zoom digital cinemas. (2023, Eylül 12). YouTube. https://www.YouTube.com/watch?v=9F5QH8UH7Dw
2. Aniyamma thampikutty [Video]. (2023, Eylül 12). YouTube. https://www.YouTube.com/watch? v=B5IRgp7wb8Y
3. Arslan, C. (2018). Dijital yeniden üretim çağında sanat eseri: “Aura” kavramının dijital sanat bağlamında yeniden değerlendirilmesi. Art-Sanat Dergisi, 9, Article 9.
4. Ayak yıkama servisi: St. Ignatius Ortodoks Maha Cemaati, Kaipattur. (2023, Eylül 12). YouTube. https://www.YouTube.com/watch?v=Nbww7aQdjlI
5. Baavan. T. Koshy (51) | mannıl kaıppattoor | funeral service | 22.02.2022 | Zoom studio | 9447000889 [Video]. (2023, Eylül 12). YouTube. https://www.YouTube.com/watch?v=nmj-aNH2HZQ
6. Benjamin, W. (2007). Pasajlar (A. Cemal, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
7. Benjamin, W. (2012). Fotoğrafın kısa tarihi (O. Akınhay, Çev.). Agora Kitaplığı.
8. Berger, P. L., & Luckmann, T. (2018). Gerçekliğin sosyal inşası (V. S. Öğütle, Çev.). Atıf Yayınları.

9. Biernoff, S. (2002). Orta Çağ'da görme ve bedenle ilişki. Palgrave Macmillan.
10. Brenneman, B. (2009). Embodied forgiveness: Yoder and the (body) politics of footwashing. The Mennonite Quarterly Review, 83.
11. Campbell, R., Martin, C. R., & Fabos, B. (2014). Media & culture: Mass communication in a digital age. Bedford/St. Martin’s.
12. Carey, J. W. (2009). Communication as culture: Essays on media and society. Routledge.
13. Cohen, A. P. (2001). Symbolic construction of community. Routledge.
14. Collins, R. (2005). Interaction ritual chains. Princeton University Press.
15. Couldry, N. (2005). Media rituals: A critical approach. Routledge.
16. Debord, G. (1996). Gösteri toplumu (A. Ekmekçi & O. Taşkent, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
17. Deenamma skariah (78) funeral service | 10.08.20121 | Zoom cinimas [Video]. (2023, Eylül 12). YouTube. https://www.YouTube.com/watch?v=6Sql_ehEcmo
18. Demirci, K. (2013). Eski Mezopotamya dinlerine giriş: Tanrılar, ritüel, tapınak. Ayışığı Kitapları.
19. Deuze, M. (2006). Participation, remediation, bricolage: Considering principal components of a digital culture. 22(2), 63-75. https://doi.org/doi:10.1080/01972240600567170
20. Durkheim, E. (2005). Dini hayatın ilkel biçimleri (F. Aydın, Çev.). Ataç Yayınları.
21. Esgin, A. (2018). Gündelik hayat sosyolojisi: Tarihsel süreç ve temel ilkeler. Içinde A. Esgin & G. Çeğin (Ed.), Gündelik hayat sosyolojisi: Temalar, sorunsallar ve güzergâhlar (ss. 13-34). Phoenix.
22. George geevarghese (95) | funeral service | 07.12.2020| Zoom digital cinema [Video]. (2023, Eylül 12). YouTube. https://www.YouTube.com/watch?v=BgV-q2_8NgU
23. Gere, C. (2008). Digital culture. Reaktion Books.
24. Gürdal, N. (2015). Aura’nın yitiminden sonra sanat eseri. Yıldız Journal of Art and Design, 2(2), Article 2.
25. Hertz, R. (2004). Death and the right hand. Routledge.
26. Işın, E. (1995). İstanbul'da gündelik hayat. İletişim.
27. Jay, M. (2012). Deneyim şarkıları: Evrensel bir tema üzerine modern çeşitlemeler (B. E. Aksoy, Çev.). Metis.
28. Kılıç, S. N. (2012). Toplumsal ilişkiler alanı olarak sanal alem üzerine Schutz’cu bir çözümleme. 13(4), 139-150.
29. Kutsal Kitap Tevrat, Zebur, İncil. (2014). Kitabı Mukaddes. Şirketi – Yeni Yaşam Yayınları.
30. Lefebvre, H. (2016). Modern dünyada gündelik hayat (I. Gürbüz, Çev.). Metis.
31. Marshall, G. (1999). Sosyoloji sözlüğü (O. Akınhay & D. Kömürcü, Çev.). Bilim ve Sanat Yayınları.
32. Martin-Fugier, A. (2007). Burjuva özel hayatlarının ritüelleri. Içinde P. Aries & G. Duby (Ed.), & A. Berktay (Çev.), Özel Hayatın Tarihi 4: Fransız Devrimi’nden Büyük Savaş’a (ss. 205-277). Yapı Kredi Yayınları.
33. Peacock, J. L. (1979). Notes on a theory of the social evolution of ritual. Içinde L. Honko (Ed.), Science of Religion: Studies in Methodology (ss. 390-401). Mouton Publishers.
34. Rahardja, D. (2021). A review of the catholic theology on the eucharistic transubstantiation and the real presence doctrines – why they matter. International Journal of Humanities and Social Science, 8(4), 70-82. https://doi.org/10.14445/23942703/IJHSS-V8I4P111
35. Salamone, F. A. (Ed.). (2004). Encyclopedia of religious rites, rituals, and festivals. Routledge.
36. Sandywell, B. (2004). The myth of everyday life: Toward a heterology of the ordinary. Cultural Studies, 18(2-3), 160-180. https://doi.org/10.1080/0950238042000201464
37. Saramma joshua [84] funeral service \ live webcast on \ 06.02.2021\ Zoom cinemas [Video]. (2023, Eylül 12). YouTube. https://www.YouTube.com/watch?v=zNAMEEKrmC4
38. St: İgnatius Maha Edavaka Baselios Marthomma Mathews III Katolik Bava’ya hoş geldiniz. (2023, Eylül 12). YouTube. https://www.YouTube.com/watch?v=32hRZGBtICU
39. Sucu, S. A., & Gündüz, U. (2019). Kitlelerin yeni göç mekânları olarak sosyal medya ve sanal göç ilişkisi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(2), Article 2.
40. Swartz, M. J., & Jordan, D. K. (1976). Anthropology: Perspective on humanity. John Wiley & Sons.
41. The church and internet. (2002). Pontifical council for social communications. https://www.vatican. va/roman_curia/pontifical_councils/pccs/documents/rc_pc_pccs_doc_20020228_church-internet_en.html
42. van Dijk, J. (2012). The network society. Sage.
43. Wedding live Dr. Leya Sara Joji & Lino K Thomas || 22.01.2023 || Zoom digital cinemas [Video]. (2023, Eylül 12). YouTube. https://www.YouTube.com/watch?v=YI9jnyBsT0s
44. Wulf, C. (2009). Tarihsel kültürel antropoloji (Ö. D. Sarısoy, Çev.). Dipnot.
45. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
46. Zoom cinemas [YouTube Kanalı]. (2023, Eylül 12). YouTube. https://www.YouTube.com/channel/ UCiuORq_VMwmW2cYbxPydRvg