Documentary Journalism in the Context of Coşkun Aral Documentaries: Culture, Religion and Tradition

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 1, 295 - 318, 30.06.2025

Ömer Faruk Yücel

https://doi.org/10.47951/mediad.1629190

Öz

This study examines documentary journalism, appear from combination of reporting through documentary narrative. Documentary journalism is a specialized type of journalism practised with the basic principles and rules of journalism, using elements specific to cinema. Through the narration style of the documentarian, documentaries can be an effective way of conveying the cultural memory that involves elements of the lifestyle in a certain geography. Known in Türkiye for his war photography, photojournalism and documentaries, Coşkun Aral’s documentaries have example for documentary journalism. In this study, the documentary series “Coşkun Aral’s World Diary” was selected as a sample and examined using the descriptive analysis method. War notes, elements of culture, religion and tradition, and daily life traces have an important place in Aral's documentaries. Because documentary journalism is a genre that requires witnessing lived experiences, and in the documentaries chosen as sample Aral, pursued the aim that conveying the life realities in favor of the public good of journalism. Therefore, the documentaries examined constitutes a suitable example for documentary journalism combining documentary as a non-fictional narrative with basic journalism principles and ideals. It was attempted to determine how Aral implemented documentary journalism and the religious, cultural and traditional elements in his documentaries.

Anahtar Kelimeler

Documentary Journalism , Religion , Culture , Tradition

Coşkun Aral Belgeselleri Bağlamında Belgesel Gazeteciliği: Kültür, Din ve Gelenek

Öz

Bu çalışma, belgesel anlatı yoluyla haberciliğin birleşiminden doğan belgesel gazeteciliğini ele almaktadır. Belgesel gazeteciliği, sinemaya has unsurları da kullanarak gazeteciliğin temel ilke ve kuralları çerçevesinde gerçekleştirilen bir ihtisas gazeteciliği türüdür. Belgeseller, belgeselcinin anlatı tarzıyla belli bir coğrafyanın hayat tarzına ait unsurları içeren kültürel belleğini aktarmanın etkili bir yolu olabilmektedir. Türkiye’de savaş fotoğrafçılığı, fotomuhabirliği ve belgeselleriyle tanınan Coşkun Aral’ın belgeselleri, belgesel gazeteciliğine örnek oluşturabilecek bir niteliğe sahiptir. Bu çalışmada “Coşkun Aral’ın Dünya Güncesi” belgesel serisi örneklem olarak seçilmiş ve betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Aral’ın belgesellerinde savaş notları, kültür, din ve gelenek unsurları ve gündelik yaşam izleri önemli yer tutmaktadır. Çünkü belgesel gazeteciliği, yaşanmışlıklara tanıklık etmeyi gerektiren bir türdür ve örneklem olarak seçilen belgesellerde Aral, gazeteciliğin hayatın gerçekliklerini kamusal fayda lehine aktarma amacını takip etmiştir. Dolayısıyla çalışmada ele alınan belgeseller, kurgusal olmayan bir anlatı olarak belgesel ile temel habercilik ilke ve ideallerini birleştiren belgesel gazeteciliğine uygun bir örneklem oluşturmuştur. Çalışmada, Aral’ın belgesel gazeteciliği nasıl gerçekleştirdiği ve belgesellerinde öne çıkan din, kültür ve gelenek unsurları tespit edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Belgesel Gazeteciliği , Din , Kültür , Gelenek

Kaynakça

• Akbulut, H. (2010). Bellek olarak belgesel sinema: Son dönem Türkiye belgesel sinemasına bir bakış. Sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi, 1(2), 119-124.
• Aktaş, F. (2019). Savaş fotoğrafçılığı bağlamında stratejik algı yönetimi ve Coşkun Aral örneği [Yüksek Lisans]. Atatürk Üniversitesi.
• Alver, F. (2011). Gazetecilik bilimi ve kuramları. Kalkedon Yayınları.
• Aral, C. (2024, Haziran 6). Coşkun Aral’ın Dünya Güncesi 2. Bölüm: Türkiye, Malezya Olur Mu? [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=XrGbQBpISbI
• Ball, M. S., & Smith, G. W. (1992). Analyzing visual data (C. 24). Sage.
• beIN İZ. (2024a, Haziran 5). Coşkun Aral’ın Dünya Güncesi 1. Bölüm: Ölüm Tarlalarından... [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=fUvXC9uMxSg
• beIN İZ. (2024b, Haziran 6). Coşkun Aral’ın Dünya Güncesi 2. Bölüm: Türkiye, Malezya Olur Mu? [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=XrGbQBpISbI
• beIN İZ. (2024c, Haziran 7). Coşkun Aral’ın Dünya Güncesi 3. Bölüm: Slovakya / Küçük Büyük Ülke [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=JscQb7iH1Gw
• beIN İZ. (2024d, Haziran 8). Coşkun Aral’ın Dünya Güncesi 4. Bölüm: Güney Afrika Seyahatnamesi [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=xQ8QNQii1kM
• beIN İZ. (2024e, Haziran 9). Coşkun Aral’ın Dünya Güncesi 5. Bölüm: Yeryüzünün Yüzleri Maske [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=GK7r9rTUoZU
• beIN İZ. (2024f, Haziran 10). Coşkun Aral’ın Dünya Güncesi 6. Bölüm: Yeryüzünün Cenneti: Bali [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=YMAzheSyJZ8
• beIN İZ. (2024g, Haziran 11). Coşkun Aral’ın Dünya Güncesi 7. Bölüm: İşgalden Bağımsızlığa: Riga [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=1ym90yMV-h8
• beIN İZ. (2024h, Haziran 12). Coşkun Aral’ın Dünya Güncesi 8. Bölüm: Savaştan Barışa: Saraybosna [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=Z8UnTmfsjpc
• beIN İZ. (2024i, Haziran 13). Coşkun Aral’ın Dünya Güncesi 9. Bölüm: Tayland’ın Farklı Renkleri [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=yUJy-2nXPzo
• beIN İZ. (2024j, Haziran 14). Coşkun Aral’ın Dünya Güncesi 10. Bölüm: Yeni doğan Ülke Kosova [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=CuBxwBcqRj0
• Benli, N. (2017). Belgesel fi̇lmleri̇n gerçeği̇ araştırma-soruşturma çabası: Laura Poitras’ın 11 Eylül Üçlemesi̇; My Country My Country, the Oath ve Citizenfour. The Journal of Academic Social Science, 54, 132-154.
• Charles, M. (2013). News, documentary and advocacy journalism. In: Fowler-Watt, K. and Allan, S., eds. Journalism: New Challenges. Poole, England: CJCR: Centre for Journalism and Communication Research, Bournemouth University, 384-392.
• Çiftçi, D., & Agocuk, P. (2020). Kültürel bellek mekân olarak belgesel si̇nema: Kayıp Otobüs (2007) Belgeseli̇ örneği̇. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 8(2), 1179-1199.
• Çakıcı Öztürk, G. (2013). Sinemadan televizyona, belgesel filmde değişen anlatı yapısı: Can Dündar ve Tolga Örnek’in belgesel filmleri [Doktora]. İstanbul Üniversitesi.
• Díaz, L. C. (2021). Latin American documentary narratives: The intersections of storytelling and journalism in contemporary literature. Bloomsbury Publishing USA.
• Haberci.com. (2024). Coşkun Aral—Haberci. Coşkun Aral. Haberci. http://haberci.com/coskun-aral/
• Haberüsküdar. (2022, Ocak 25). Coşkun Aral: “Bizim salgılarımız algılarımızı, ilgilerimizi yönlendirdiği zaman hakikat da değişiyor”. https://haberuskudar.com/coskun-aral-bizim-salgilarimiz-algilarimizi-ilgilerimizi-yonlendirdigi-zaman-hakikat-da-degisiyor
• İnceoğlu, Y. (2013). Prof. Dr. Yasemin İnceoğlu’nun önsözü. İçinde Ş. Çağlar (Ed.), Şövalyelik Mesleği Gazeteciliğin Uzmanlık Alanları (ss. 17-21). Literatürk.
• İşlek, N. (2023). Modernizmden postmodernizme belgesel fotoğraf ve gerçeklik [Doktora]. Ege Üniversitesi.
• Jiggens, J. (2024). John Pilger: A maverick globe-spanning journalist. Pacific Journalism Review, 30(1-2), 240-245. https://doi.org/10.3316/informit.T2024071700003092060429441
• Karataş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştirma yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 62-80.
• Kariyer.net. (2010, Nisan 30). Belgeselin Türkiye’deki misyoneri. Kariyer Rehberi. https://www.kariyer.net/kariyer-rehberi/belgeselin-turkiyedeki-misyoneri/
• Kuralay, İ. (2020). Başlangıcından günümüze belgeselcilik ve özgün bir tarz olarak TRT belgeselciliği [Doktora]. İstanbul Ticaret Üniversitesi.
• Lancaster, K. (2012). Video journalism for the web: A practical introduction to documentary storytelling. Routledge. https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9780203145753/video-journalism-web-kurt-lancaster
• Mascaro, T. A. (2018). The blood of others: Television documentary journalism as literary engagement. American Journalism, 35(2), 171-195. https://doi.org/10.1080/08821127.2018.1455399
• Mascaro, T. A., Conway, M., & Cozma, R. (2016). Toward a standard for the evaluation of documentary journalism history. Journalism History, 41(4), 222-228. https://doi.org/10.1080/00947679.2016.12059133
• Nassaji, H. (2015). Qualitative and descriptive research: Data type versus data analysis. Language Teaching Research, 19(2), 129-132. https://doi.org/10.1177/1362168815572747
• O’Brien, M. (2014). Other voices: The Bell and documentary journalism. In: O'Brien, Mark and Larkin, Felix M., (eds.) Periodicals and Journalism in Twentieth Century Ireland. Four Courts Press, Dublin, pp. 158-172
• Rotha, P. (1935). Documentary. London, UK: Faber & Faber.
• Sezgin, M. G. (2024). Youtube’da belgesel sinema: Coşkun Aral örneği [Yüksek Lisans]. Selçuk Üniversitesi.
• Süleyman Demirel Üniversitesi. (2019, Nisan 25). Coşkun Aral Biyografik Filmi [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=_rXEbLbFCCA
• Şahin, S. (2023). Sosyal bilimlerde araştırma (1. bs). Pegem Akademi.
• Varyant TV. (2023, Ocak 19). “Gazeteci tanıktır, doktor değil!” | Coşkun Aral [Video recording]. https://www.youtube.com/shorts/swOD49x4l8s
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. bs). Seçkin Yayınları.