İslam Karşıtı Söylemlerin Avrupa Medyasındaki İzleri

Öz

Günümüz temel bilgi kaynaklarından olan kitle iletişim araçları aynı zamanda ötekinin kurgulandığı, ideolojik amaçlarla nefret söyleminin inşa edildiği ve algı yönetiminin yapıldığı bir zemin olma özelliği taşımaktadır. Bu durumun somut izlerini medyanın İslam ve Müslümanlar ile ilgili içeriklerinde gözlemlemek mümkündür. Tarihsel bir oryantalist ön yargı taşıyan, ayrımcılığı ve yabancı düşmanlığını sürdüren Batı medyası, üretmiş olduğu içeriklerle İslamofobik tutum ve eylemlerin artış göstermesine sebep olabilmektedir. Bu çalışmada da Avrupa medyası örneğinde, medyanın İslam ve Müslümanlar ile ilgili oluşturmuş olduğu içerikler incelenmiştir. İslamofobinin medyatik üretimine ilişkin bir sorgulamayı içeren ve 16 Avrupa ülkesindeki farklı medya türlerinde yer alan güncel meselelerde İslam’ın ve Müslümanların temsil/sunum şeklini sorgulayan çalışmada nitel yönelimli içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Avrupa’daki birçok yazılı ve görsel medyada, İslam ve Müslümanlara yönelik tarihsel süreçten beslenen negatif bir ton taşıyan ve İslam karşıtlığı içeren ifadelerin/anlatımların/kurguların sıkça yer aldığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İslamofobi
• İslam Karşıtlığı
• Oryantalizm
• Medya
• Siyaset

Traces of Anti-Islamic Discourses in European Media

Abstract

Mass media, one of the current primary information source, is a platform in which other is fictionalized, hate speech is built for ideological purposes and perception management is made. This can be traced concretely in the contents produced by media regarding Islam and Muslims. The western media having a historical orientalist prejudice, maintaining discrimination and xenophobia has caused an increase in Islamophobic attitudes and actions with the contents it produced. In this study, the contents generated by media regarding Islam and Muslims were examined on the basis of European media case. The content analysis method was administrated in this qualitative study, including an inquiry into the media production of Islamophobia and questioning the way Islam and Muslims are represented/presented in current issues in different media types in 16 European countries. This study concluded that the statements/ expressions/ fictions caused by historical process regarding Islam and Muslims, having negative manner and including Anti-Islamism are used frequently in many print and visual media in Europe.

Keywords

• Islamophobia
• Anti-Islamism
• Orientalism
• Media
• Politics

Kaynakça

1. Alver, F. (2000). Medya aracılığıyla yabancıyla karşılaşmanın gerçekliği. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 71-84.
2. Bal, H. (2013). Nitel araştırma yöntemi. Isparta: Fakülte Kitabevi.
3. Chelimsky, E. (1989). Content analysis: A methodology for structuring and analyzing written material. United States General Accounting Office
4. Cottle, S. (2000) Ethnic minorities and the media: Changing Cultural Boundaries, Buckingham: Open University Press.
5. Eagleton, T. (1996). İdeoloji. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
6. Esposito, J. L. (2013). İslamofobi ve çok kültürlülük. Hukuk ve Medya Bağlamında Tarabya Uluslararası İslamofobi Konferansı (s.27-31). İstanbul: T.C. Başbakanlık Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü.
7. Geray, H. (2006). Toplumsal araştırmalarda nicel ve nitel yöntemlere giriş. Ankara: Siyasal Kitapevi.
8. Gökçe, O. ve Gökçe, G. (2015). İslam ve Avrupa. Konya: Çizgi Kitabevi.

9. Hassan, I., Azmi, M. N. ve Abubakar, U. I. (2017). Framing Islam in news Reporting: a comparative content analysis. Asian Social Science, 13, (10), 112-119.
10. Lean, N. (2015). İslamofobi endüstrisi. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
11. Neuman, W. L. (2014). Toplumsal araştırma yöntemleri 2. (Çev. Sedef Özge) Ankara: Yayınodası Yayınları.
12. Poole, E. (2003). "Islamophobia". Ellis Cashmore (Ed.). Encyclopedia of race and ethnic studies (s. 47-66) içinde. Routledge.
13. Said, E. W. (2008). Medyada İslam. (Çev. Aysun Babacan). İstanbul: Metis Yayınları.
14. Sözen, E. (1999). Söylem. İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
15. Uluç, G. (2009). Medya ve oryantalizm. İstanbul: Anahtar Kitaplar.
16. Yaylagül, L. (2012). 12 Haziran 2011 seçimlerinin gazetelerde sunumu. Erciyes İletişim Dergisi “akademia”, 2,4, 2-22.
17. Yıldırım, B. (2015). İçerik çözümlemesi yönteminin tarihsel gelişimi ve uygulama alanları. Besim Yıldırım (Ed.), İletişim Araştırmalarında Yöntemler içinde (s. 105-154). Konya: Literatürk Yayınları.
18. Rapor: European Islamophobıa Report. (2019). Editörler: Enes Bayraklı ve Farid Hafez. Ankara: SETA. Erişim Adresi: https://www.islamophobiaeurope.com/wpcontent/uploads/2020/06/EIR_2019.pdf / https://www.setav.org/medyada-islamofobi-eir2019/