Dijital Sömürgecilik ve Algoritmik Otoriterlik: Distopik Anlatılarda Tekno-Politik Yönetim Olgusunun Analizi

Öz

Spekülatif kurgular içerisinde yer alan distopik kurgu, nükleer ya da çevresel yıkım, salgın ve buna benzer nedenlerle dünyanın geldiği çöküş noktası sonrasını karakterize etmektedir. Genellikle, politik, çevresel ve teknolojik söylemler barındırmaktadır. Toplum, totaliter hükümetler tarafından yüksek teknoloji ya da farklı yöntemlerle yoğun bir gözetim ve baskı altında tutulmaktadır. Çalışmada bu türün bir örneği olan William Gibson’ın aynı adlı eserinden uyarlanan The Peripheral incelenmektedir. Çalışmanın amacı, distopik anlatılarda teknoloji ve yönetim olgusu arasındaki ilişkiyi deşifre etmektir. Çalışma, The Peripheral evrenindeki yönetim mekanizmalarını, merkez-çevre (center-periphery) ilişkileri ve teknolojinin siyasal otoriteyle kurduğu yeni bir tahakküm biçimi olarak zaman sömürgeciliği ve biyopolitik tahakküm çerçevesinde ele almaktadır. Literatürel temaslar olan Paul Virilio’nun kronopolitikası ve Foucault’un biyopolitikası, Deleuze’nin kontrol toplumu, Byung-Chul Han’ın psikopolitikası, Jean Baudrillard’ın hipergerçekçi simülasyonu ve diğerleri çalışmanın kuramsal boyutunu inşa etmektedir. Dizide sunulan 2099 Londra’sı, geleneksel devlet aygıtının yerini Klept ve Araştırma Enstitüsü gibi anonim ve teknokratik yapılara bıraktığı bir post-apokaliptik oligarşiyi temsil eder. Bu çerçevede iktidar, sadece teknik değil, ontolojik bağlamda da bir saldırı içindedir. Çalışmada, Roland Barthes’ın göstergebilimsel yöntemi kullanılarak, dizideki görsel metaforlar olan devasa neoklasik heykeller, steril, halksız sokaklar, haptik (dokunsal) implantlar ve peripheral bedenler analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular; yöneten ile yönetilen arasındaki mesafenin bir laboratuvar faresi ve araştırmacı ilişkisine indirgendiğini ve biyo-politik yönetimin, toplumsal katılımı tasfiye ederek algoritmik bir otorite inşa ettiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Zaman Sömürgeciliği
• Algoritmik Otorite
• Biyopolitika
• Göstergebilimsel Analiz
• The Peripheral.

Digital Colonialism and Algorithmic Authoritarianism: An Analysis of the Techno-Political Governance Phenomenon in Dystopian Narratives

Öz

Dystopian fiction, a genre within speculative fiction, characterizes a world at a point of collapse due to nuclear or environmental destruction, pandemics, and similar causes. It typically incorporates political, environmental, and technological discourses. Society is subjected to intense surveillance and oppression by totalitarian governments using high technology or other methods. This study examines The Peripheral, an adaptation of William Gibson's novel of the same name, as an example of this genre. The aim of this study is to decipher the relationship between technology and governance in dystopian narratives. This study analyzes the mechanisms of governance, center-periphery relations, and a new form of domination established by technology with political authority within the framework of temporal colonialism and biopolitical domination. Literary references such as Paul Virilio's chronopolitics and Foucault's biopolitics, Deleuze's control society, Byung-Chul Han's psychopolitics, Jean Baudrillard's hyperrealistic simulation, etc., construct the theoretical dimension of the study.The London of 2099 presented in the series represents a post-apocalyptic oligarchy where the traditional state apparatus has been replaced by anonymous and technocratic structures such as Klept and the Research Institute. Within this framework, power is not only technically but also ontologically aggressive. Using Roland Barthes' semiotic method, the study analyzes the visual metaphors in the series: colossal neoclassical sculptures, sterile, deserted streets, and haptic (tactile) implants. The findings demonstrate that the distance between the ruler and the ruled is reduced to that of a laboratory rat and a researcher, and that biopolitical governance constructs an algorithmic authority by eliminating social participation.

Anahtar Kelimeler

• Time Colonialism
• Algorithmic Authority
• Biopolitics
• Semiotic Analysis
• The Peripheral.

Kaynakça

1. Agamben, Giorgio. (2005). State of exception. The University of Chicago Press.
2. Baudrillard, J. (2010). Simülakrlar ve simülasyon (5. baskı; O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları. (Orijinal çalışma 1982’de yayımlanmıştır.)
3. Barthes, Roland. (1979). Göstergebilim ilkeleri (B. Vardar & M. Rifat, Çev.). Kültür Bakanlığı Yayınları.
4. Bentham, J. (1995). The panopticon writings (M. Božovič, Ed.). Verso.
5. Bostrom, N. (2005). A history of transhumanist thought. Journal of Evolution and Technology, 14(1).
6. Bostrom, N. (2008). Why I want to be a posthuman when I grow up? In B. Gordijn & R. M. Chadwick (Eds.), Medical enhancement and posthumanity (The International Library of Ethics, Law and Technology, Vol. 2, pp. 107–136). Springer.
7. Brusseau, J. (2020). Deleuze’s postscript on the societies of control. Theoria: A Journal of Social and Political Theory, 67(3), 1–25.
8. Deleuze, G. (1992). Postscript on the societies of control. October, 59, 3–7.

9. Ferro, M. (1997). Colonization: A global history. Routledge.
10. Foucault, M. (1978). The history of sexuality: An introduction. Pantheon Books.
11. Foucault, M. (2008). Panopticism. Race/Ethnicity: Multidisciplinary Global Contexts, 2(1), 1–12. (Bölüm, Discipline & Punish: The Birth of the Prison eserinden.)
12. Gibson, W. (2014). The peripheral. Putnam’s Sons.
13. Goldsworthy, A. (2016). Pax Romana. Titivillus.
14. Han, B.-C. (2019). Psikopolitika: Neoliberalizm ve yeni iktidar teknikleri (H. Barışcan, Çev.). Metis Yayıncılık.
15. Hardt, M. (1998). The global society of control. October, 20(3), 139–152.
16. Heidegger, M. (2001). Nietzsche’nin Tanrı öldü sözü ve dünya resimleri çağı (L. Özşar, Çev.). Asa Kitabevi.
17. Kayani, Ö. (2023). Yıl 2100, The Peripheral. GZT. https://www.gzt.com/hayat/yil-2100-the-peripheral-3734367 (Erişim tarihi: 15.03.2026).
18. Klein, N. (2010). Şok doktrini: Felaket kapitalizminin yükselişi (S. Özgül, Çev.). Agora Kitaplığı.
19. Quijano, A. (2007). Coloniality and modernity/rationality. Cultural Studies, 21(2–3), 168–178. https://doi.org/10.1080/09502380601164353
20. Sassen, S. (2001). The global city: New York, London, Tokyo. Princeton University Press.
21. Srnicek, N. (2017). Platform capitalism. Polity Press.
22. The Peripheral. (2022). [Dizi]. Scott B. Smith. Amazon Prime Video.
23. Veracini, L. (2023). Colonialism: A global history. Routledge.
24. Virilio, P. (1998). Hız ve politika: Dromoloji üzerine bir deneme (M. Cansever, Çev.). Metis Kitap.