Hijyenin Dijital Temsili: Temizlik Markalarının Web Ana Sayfalarında Anlam Üretimi

Öz

Bu çalışma, temizlik markalarının web ana sayfalarında kullanılan görsel ve dilsel göstergelerin hangi kültürel, ideolojik ve tüketim odaklı anlamları ürettiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Dijitalleşmenin hız kazandığı günümüzde web arayüzleri, yalnızca ürün tanıtımı yapan teknik platformlar olmaktan çıkarak marka kimliği, yaşam tarzı ve tüketim kültürünü yeniden üreten çok katmanlı iletişim alanlarına dönüşmüştür. Bu bağlamda araştırmada Domestos, Cif, OMO ve Yumoş markalarının resmi web ana sayfaları Roland Barthes’ın göstergebilimsel analiz modeli doğrultusunda incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; veriler ekran görüntüsü alma tekniğiyle elde edilmiştir. Analiz sürecinde renk paleti, tipografi, sloganlar, ürün görselleri, insan/karakter temsilleri ve mekânsal düzenlemeler düzanlam, yananlam ve mit düzeylerinde çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, temizlik markalarının web arayüzlerinde hijyen, güven, doğallık, mutluluk, sürdürülebilirlik ve kontrol gibi kavramları ideolojik düzeyde yeniden ürettiğini göstermektedir. Cif’in modern ve düzenli yaşam söylemi; Domestos’un güçlü hijyen ve güvenlik vurgusu; OMO’nun sürdürülebilirlik ve hızlı yaşam odaklı yaklaşımı; Yumoş’un ise duygusal konfor ve ferahlık eksenli marka söylemi geliştirdiği belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, web ana sayfalarının yalnızca estetik tasarım alanları değil; aynı zamanda tüketim kültürünü, toplumsal normları ve ideal yaşam biçimlerini yeniden üreten göstergebilimsel yapılar olduğu ortaya konulmuştur. Araştırmanın, dijital marka iletişimi ve göstergebilim alanındaki çalışmalara kültürel ve ideolojik çözümleme perspektifi kazandıracağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Göstergebilim
• Dijital Marka İletişimi
• Web Arayüzü
• Temizlik Markaları
• Roland Barthes

The Digital Representation of Hygiene: Meaning Production on the Homepages of Cleaning Brands

Öz

This study aims to reveal the cultural, ideological, and consumption-oriented meanings produced through visual and linguistic signs used on the homepages of cleaning brands. In today’s rapidly digitalizing world, web interfaces have evolved beyond technical platforms that merely promote products and have become multilayered communication spaces reproducing brand identity, lifestyles, and consumer culture. Within this context, the official homepages of Domestos, Cif, OMO, and Yumoş were analyzed through Roland Barthes’ semiotic analysis model. The study adopted a qualitative research design, and the data were collected through screenshot techniques. During the analysis process, color palettes, typography, slogans, product visuals, human/character representations, and spatial arrangements were examined at the levels of denotation, connotation, and myth. The findings indicate that cleaning brands ideologically reproduce concepts such as hygiene, trust, naturalness, happiness, sustainability, and control through their web interfaces. The analysis demonstrated that Cif constructs a discourse of modern and orderly living; Domestos emphasizes strong hygiene and security; OMO focuses on sustainability and fast-paced modern life; whereas Yumoş develops a brand discourse centered on emotional comfort and freshness. As a result, web homepages were found to function not only as aesthetic design spaces but also as semiotic structures reproducing consumer culture, social norms, and ideal lifestyles. The study is expected to contribute to the fields of digital brand communication and semiotics by providing a cultural and ideological perspective for the analysis of digital interfaces.

Anahtar Kelimeler

• Semiotics
• Digital Brand Communication
• Web Interface
• Cleaning Brands
• Roland Barthes

Kaynakça

1. Aksan, D. (1998). Anlambilim: Anlambilimin konuları ve Türkçenin anlambilimi. Engin Yayınları.
2. Ambrose, G., & Harris, P. (2011). The fundamentals of typography (2nd ed.). AVA Publishing.
3. Arıkan, A. (2008). Grafik tasarımda görsel algı. Eğitim Yayınevi.
4. Arvidsson, A. (2006). Brands: Meaning and value in media culture. Routledge.
5. Barthes, R. (1972). Mythologies. Hill and Wang.
6. Barthes, R. (1977). Image–music–text (S. Heath, Trans.). Fontana Press.
7. Barthes, R. (1979). Göstergebilim ilkeleri (B. Vardar & M. Rifat, Çev.). Kültür Bakanlığı Yayınları.
8. Barthes, R. (1993). Göstergebilimsel serüven (M. Rifat & S. Rifat, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.

9. Barthes, R. (2016). Göstergebilimsel serüven (M. Rifat & S. Rifat, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
10. Baudrillard, J. (1983). Simulations (P. Foss, P. Patton, & P. Beitchman, Trans.). Semiotext.
11. Becer, E. (2011). İletişim ve grafik tasarım (8. baskı). Dost Kitabevi Yayınları.
12. Chandler, D. (2007). Semiotics: The basics (2nd ed.). Routledge.
13. Civelek, M., & Türkay, O. (2020). Göstergebilimin kuramsal açıdan incelenmesine yönelik bir araştırma. Alanya Akademik Bakış, 4(3), 771–787. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.683974
14. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
15. Derrida, J. (1994). Göstergebilim ve gramatoloji (T. Akşin, Çev.). AFA Yayınları.
16. Doğan, S. (2026). Kapaklardaki Söylenler: Türk Edebiyatı Klasiklerinde Görsel Göstergelerin Mitolojik ve İdeolojik Rolü. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15(4), 1433–1456. https://izlik.org/JA26ZA94CS
17. Goguen, J. (1999). An introduction to algebraic semiotics, with applications to user interface design. In C. L. Nehaniv (Ed.), Computation for metaphors, analogy, and agents (Lecture Notes in Artificial Intelligence, Vol. 1562, pp. 242–291). Springer.
18. Gottdiener, M. (2005). Postmodern göstergeler: Maddi kültür ve postmodern yaşam biçimleri (E. Cengiz, H. Gür & A. Nur, Çev.). İmge Kitabevi Yayınları.
19. Güneş, A. (2013). Göstergebilim tarihi. NWSA-Humanities, 8(4), 332–348.
20. Holt, D. B. (2004). How brands become icons: The principles of cultural branding. Harvard Business School Press.
21. Kapferer, J.-N. (2012). The new strategic brand management (5th ed.). Kogan Page.
22. Keskin, S. (2024). Belgesel sinemada kadın perspektifi. Eğitim Yayınevi.
23. Kress, G., & van Leeuwen, T. (2021). Reading images: The grammar of visual design (3rd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003099857
24. Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology (2nd ed.). SAGE Publications.
25. Langlois, G. (2011). Meaning, semiotechnologies and participatory media. Culture Machine, 12, 1–27.
26. Li, Q. (2026). Multimodal discourse analysis of digital practices: Theories, methods, and future directions for museum website communication. Journal of Language, Culture and Education, 3(2), 14–21. https://doi.org/10.70267//jlce.2026.v3n2.1421
27. McCracken, G. (1986). Culture and consumption: A theoretical account of the structure and movement of the cultural meaning of consumer goods. Journal of Consumer Research, 13(1), 71–84.
28. Meillet, A. (2008). Karşılaştırmalı dilbilgisi yöntemi üstüne (M. Rifat, Çev.). M. Rifat’ın XX. yüzyılda dilbilim ve göstergebilim kuramları: 2. Temel metinler (ss. 31–33) adlı eserinde. Yapı Kredi Yayınları.
29. Pandey, P., & Pandey, M. M. (2015). Research methodology: Tools and techniques. Bridge Center.
30. Peirce, C. S. (1958). Collected papers of Charles Sanders Peirce (Vols. 1–8; C. Hartshorne, P. Weiss & A. W. Burks, Eds.). Harvard University Press.
31. Rifat, M. (2008). XX. yüzyılda dilbilim ve göstergebilim kuramları: 2. Temel metinler (Gözden geçirilmiş 4. baskı). Yapı Kredi Yayınları.
32. Saussure, F. (1985). Genel dilbilim dersleri (B. Vardar, Çev.). Birey ve Toplum Yayınları.
33. Sherin, A. (2017). Introduction to graphic design: A guide to thinking, process and style. Bloomsbury Visual Arts.
34. Singh, Y. K. (2006). Fundamental of research methodology and statistics. New Age International Publishers.
35. Uçar, T. F. (2019). Görsel iletişim ve grafik tasarım (9. baskı). İnkılap Kitabevi.
36. Umunç, C., & Avcı, K. (2024). 2024 yerel seçimlerinde kullanılan afişlerin göstergebilimsel açıdan incelenmesi: Adalet ve Kalkınma Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi afişleri örneği. NOSYON: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, (14), 75–91. https://izlik.org/JA69YT84TN
37. Van Leeuwen, T. (2005). Introducing social semiotics. Routledge.
38. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. baskı). Seçkin Yayıncılık.