Personality Disorders and the Identity of the Killer in Post-2000 American Cinema: An Analysis of the Films American Psycho, Monster, and Gone Girl

Öz

Cinema often represents personality disorders through violent, obsessive, and compulsive individuals, and particularly in American cinema, psychological disorders are frequently portrayed as the primary motivation behind criminal and homicidal behavior. This situation makes it important to examine the relationship between cinematic representations of personality disorders and societal perceptions of mental illness. The aim of this study is to reveal the role of personality disorders in the construction of the killer identity in post-2000 American cinema and to analyze how these disorders influence characters’ thought patterns, behavioral tendencies, and inclinations toward violence. The central research problem is based on the question of which psychological dynamics are employed in the construction of killer characters in American cinema and how personality disorders function within this process. Within this framework, American Psycho (2000), Monster (2003), and Gone Girl (2014) have been selected through purposeful sampling method, as they clearly reflect the influence of personality disorders on criminal and homicidal behavior. These films were chosen because narcissistic, paranoid, and antisocial personality traits occupy a central place in their narratives and make the process of constructing a killer identity highly visible. The films havve been examined through content analysis and textual analysis, focusing on character traits, narrative structures, and representations of violence. The findings indicate that personality disorders directly affect the mental processes and behaviors of characters, gradually rendering them more uncontrolled, manipulative, and dangerous. Furthermore, the study has concluded that American cinema plays a significant role in the cinematic construction of the killer identity by associating personality disorders with crime and violence.

Anahtar Kelimeler

• Cinema
• American Cinema
• Psychology
• Killer Identity
• Personality Disorders

2000 Sonrası Amerikan Sinemasında Kişilik Bozuklukları ve Katil Kimliği: American Psycho, Monster ve Gone Girl Filmlerine Yönelik Bir İnceleme

Öz

Sinema, kişilik bozukluklarını çoğunlukla şiddet eğilimli, takıntılı ve saplantılı bireyler üzerinden temsil etmekte ve özellikle Amerikan sinemasında psikolojik rahatsızlıklar sıklıkla suç ve cinayet davranışlarının temel motivasyonu olarak sunulmaktadır. Bu durum, kişilik bozukluklarının sinemadaki temsilleri ile toplumsal algı arasındaki ilişkiyi incelemeyi önemli hale getirmektedir. Bu çalışmanın amacı, 2000 sonrası Amerikan sinemasında kişilik bozukluklarının katil kimliğinin oluşumundaki rolünü ortaya koymak ve bu bozuklukların karakterlerin düşünce yapıları, davranış biçimleri ve şiddet eğilimleri üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Araştırmanın problem durumu, Amerikan sinemasında katil karakterlerin hangi psikolojik dinamikler üzerinden inşa edildiği ve kişilik bozukluklarının bu süreçte nasıl işlev gördüğü sorusuna dayanmaktadır. Bu kapsamda kişilik bozukluklarının karakterlerin suç ve cinayet davranışları üzerindeki etkisini belirgin biçimde yansıtan American Psycho (Amerikan Sapığı, 2000), Monster (Cani, 2003) ve Gone Girl (Kayıp Kız, 2014) filmleri kasti örneklem yoluyla seçilmiştir. Söz konusu filmler, narsisistik, paranoid ve antisosyal kişilik özelliklerinin anlatının merkezinde yer alması ve katil kimliğinin oluşum sürecini görünür kılması nedeniyle tercih edilmiştir. Filmler içerik analizi ve metin analizi yöntemleriyle karakter özellikleri, anlatı yapıları ve şiddet temsilleri açısından incelenmiştir. Elde edilen bulgular, kişilik bozukluklarının karakterlerin zihinsel süreçlerini ve davranışlarını doğrudan etkileyerek onları giderek daha kontrolsüz, manipülatif ve tehlikeli hale getirdiğini göstermektedir. Ayrıca Amerikan sinemasının, kişilik bozukluklarını suç ve şiddetle ilişkilendirerek katil kimliğinin sinemasal inşasında önemli bir rol üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sinema
• Amerikan Sineması
• Psikoloji
• Katil Kimliği
• Kişilik Bozuklukları

Etik Beyan

Bu çalışma, etik kurul onayı gerektiren araştırmalar kapsamında yer almamaktadır. İlgili çalışma, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Film Tasarımı Ana Sanat Dalı bünyesinde, Doç. Dr. M. Özer Özkantar danışmanlığında, Yeşim Yorgan tarafından hazırlanan "2000 Sonrası Amerikan Sinemasında Kişilik Bozuklukları Bağlamında Katil Kimliği' başlıklı yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

Kaynakça

1. Ak, S. (2022). Obsesif kompulsif kişilik bozukluğunun sinema sanatına yansıması: Üç Kağıtçılar (Matchstick Men) film incelemesi. S. Kotan (Ed.), Kişilik bozukluklarının sinemada temsili (ss. 193–205). Eğitim Yayınevi.
2. Akyüz, C. (2022). Seri katil mitlerine inancı etkileyen faktörlerin üniversite öğrencileri perspektifinden incelenmesi [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü.
3. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2022). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabı: Gözden geçirilmiş beşinci baskı (DSM-5-TR), Tanı ölçütleri başvuru elkitabı (E. Köroğlu, Çev.). Esenkal Yayıncılık.
4. Beachum, L. (2010). The psychopathology of cinema: Mental illness and psychoteric therapy portrayed on and in film [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Grand Valley State University.
5. Buss, D. M. (2006). The murderer next door: Why the mind is designed to kill. Penguin Books.
6. Campbell, J. D. (2011). The handbook of narcissism and narcissistic personality disorder: Theoretical approaches, empirical findings, and treatments. John Wiley & Sons.
7. Canlı, D. (2011). Şizotipide duygu tanıma, işlem belleği ve diğer bilişsel işlevlerin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
8. Dobbert, D. L. (2007). Understanding personality disorders. Rowman & Littlefield Publishing.

9. Edwards, M. (2023). Taking the “psycho” out of “psycho-killer”: The impact of criminal portrayals of psychiatric disorders in horror film. Digital Literature Review, 10(1), 37–49.
10. Eren, N. (2010). Ağır kişilik bozuklukları ve hemşirelik girişimleri. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 1(2), 86–95.
11. Grant, B. F. (2009). Prevalence, correlates, disability and comorbidity of DSM-IV schizotypal personality disorder: Results from the Wave 2 National Epidemiologic Survey on Alcohol and Related Conditions. Primary Care Companion to the Journal of Clinical Psychiatry, 53–67.
12. Feinstein, R. E. (2020). Personality disorders. Oxford University Press.
13. Fox, J. A., & Levin, J. (2005). Extreme killing: Understanding serial and mass murder. Sage Publications.
14. Gençer, S. A. (2018). Kişilik bozuklukları. Türkiye Klinikleri, 11(3), 213–219.
15. Hancığaz, E. (2020). Kültürel farklılık açısından delilik olgusu (Amerikan ve Türk sinemasına yansıması). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(Özel Sayı), 313–329.
16. Hasbay, B. (2021). Mental hastalıkların sinemada kullanımı: Split filmi incelemesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Işık Üniversitesi.
17. Heath, E. (2019). Mental disorders in popular film: How Hollywood uses, shames, and obscures mental diversity. Lexington Books.
18. Helfgott, J. B. (2013). Criminal psychology (4 cilt). Bloomsbury Publishing.
19. Hyler, S. E. (1988). III at the cinema: Madness in the movies. Comprehensive Psychiatry, 1(4), 195–206.
20. Jensen, M. S. (2013). Mental health care issues in America. Bloomsbury Publishing.
21. Kotan, S. (2022). Kişilik bozukluklarının sinemada temsili. Eğitim Yayınevi.
22. Köroğlu, E. (2010). Kişilik bozuklukları. HYB.
23. Kumar, R. (2023). Paranoid personality disorder. Independently Published.
24. Lewis, B. (2009). Mapping the trail of a serial killer: How the world's most infamous murderers were tracked down. Lyons Press.
25. Lidya, D. (2023). Borderline kişilik bozukluğunun içyüzü ve çözümleri. Bookademy.
26. Linkowski, S. J. (2013). Psychopathy and the cinema: Fact or fiction? Journal of Forensic Sciences, 58(1), 167–174.
27. Maass, V. S. (2019). Personality disorders: Elements, history, examples and research. ABC-CLIO.
28. MacDonald, A. (2013). Murders and acquisitions: Representations of the serial killer in popular culture. Bloomsbury Publishing.
29. Mat, M. R. (2018). Mechanical profiles of murder and murderers: An extensive review. Malaysian Journal of Pathology, 40(1), 1–10.
30. Niemiec, D. W. (2015). Sinema ve akıl sağlığı. Kaktüs Yayınları.
31. O’Callaghan, S. E. (2023). Serial killing on screen: Adaptation, true crime and popular culture. Springer Nature.
32. Özaslanoğlu, E. (2023). Anksiyete labirenti: Korkuları keşfetmek ve yenmek için rehberlik. NaykosMedia.
33. Özön, N. (1984). 100 soruda sinema sanatı. Gerçek Yayınevi.
34. Packer, S. (2017). Mental illness in popular culture. ABC-CLIO.
35. Sayar, İ. A. (2002). Antisosyal kişilik bozukluğunda sosyobiyolojik yaklaşım. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, 12(3), 155–158.
36. Schechter, H. (1997). The A to Z encyclopedia of serial killers. Pocket Books.
37. Schechter, H. (2004). The serial killer files: The who, what, where, how, and why of the world's most terrifying murderers. Random House Publishing Group.
38. Solmuş, U. (2012). Sinemada psikoloji ve anormal davranışlar. Doruk Yayıncılık.
39. Solmuş, T. (2013). En iyileriyle sinema ve filmlerde psikoloji. Doruk Yayımcılık.
40. Solmuş, T. (2018). Avrupa ve Amerikan sinemasında psikoloji ve anormal davranışlar. Es Yayınları.
41. Smith, C. H. (2020). Borderline personality disorder for dummies. Wiley.
42. Taylor, R. (2021). The mind of a murderer: A glimpse into the darkest corners of the human psyche, from a leading forensic psychiatrist. Headline Publishing.
43. Wahl, O. F. (1995). Media madness: Public images of mental illness. Rutgers University Press.
44. Willson, D. V. (2019). Obsesif kompulsif bozukluk (N. Yener, Çev.). Kuraldışı Yayıncılık.