BBC’nin Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ve Anadolu Ajansı’nın Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’nin Nitel Doküman Analizi
Öz
Bu çalışmada, dijital dönüşümün medya sektörüne yansımaları British Broadcasting Corporation’ın (BBC) ‘Sorumlu Yapay Zekâ Politikası’ ile Anadolu Ajansı’nın (AA) ‘Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’ üzerinden incelenmektedir. Nitel doküman analizi yöntemiyle incelenen metinler, her iki kurumun da yapay zekâ (YZ) teknolojilerini insan odaklı bir yaklaşımla ele aldığını ortaya koymaktadır. Kuruluşlar, otonom sistemleri editoryal muhakemenin yerini alan bir unsur değil, insan yeteneklerini destekleyen bir araç olarak konumlandırmaktadır. Buna karşın ilkelerin uygulanmasında yapısal farklılıklar mevcuttur. BBC, denetimi dikey bir idari hiyerarşi ve yöneticilerin katı sorumlulukları üzerinden kurgularken; AA, kontrol yetkisini gazetecilerin editoryal inisiyatifine bırakan esnek bir model benimsemektedir. Şeffaflık ilkelerinde BBC kurum içi süreçlere ağırlık verirken, AA okuyucuya yönelik anlık görsel bilgilendirmeleri zorunlu kılmaktadır. BBC’nin dikey yapısı onay süreçlerinde bürokratik hantallığa yol açabilecek bir unsur olarak öne çıkarken; AA’nın esnek modeli, idari netlik ve yaptırım gücü bakımından ilkelerin kurumsal bir tavsiye niteliğinde kalmasına neden olabilmektedir. İlgili çalışma, YZ politikalarının uygulanmasında dikey denetim yapıları ile editoryal esneklik arasındaki farkları ve bu durumun kurumsal süreçlere yansımalarını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adır, E. K. (2023). *Robotların yol açtığı zararlardan doğan hukuki sorumluluk*. Yetkin Yayınları.
- Anadolu Ajansı. (2024). *Medyada yapay zekâ etik kullanım rehberi*. Haber Akademisi. https://www.aa.com.tr/tr/haberakademisi/haberler/medyada-yapay-zeka-etik-kullanim-rehberi/533264
- Ananny, M. ve Crawford, K. (2018). Seeing without knowing: Limitations of the transparency ideal and its application to algorithmic accountability. *New Media & Society, 20*(3), 973–989. https://doi.org/10.1177/1461444816676645
- Araujo, T., Helberger, N., Kruikemeier, S. ve de Vreese, C. H. (2020). In AI we trust? Perceptions of automated decision-making by AI vs. humans. *AI & Society, 35*(3), 611–623. https://doi.org/10.1007/s00146-019-00931-w
- Beckett, C. & Yaseen, M. (2023). *Generating change: A global survey of what news organisations are doing with AI*. POLIS, London School of Economics and Political Science.
- Blumler, J. G. (Ed.). (1992). *Television and the public interest: Vulnerable values in West European broadcasting*. Sage Publications.
- Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. *Qualitative Research Journal, 9*(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
- British Broadcasting Corporation. (2023). *Responsible AI policy*. BBC Editorial Guidelines. https://www.bbc.co.uk/editorialguidelines/guidance/responsible-ai-policy
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Radyo-Televizyon
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Recep Altay
*
0000-0001-9250-3382
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
7 Ağustos 2026
Kabul Tarihi
14 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2