Araştırma Makalesi

BBC’nin Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ve Anadolu Ajansı’nın Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’nin Nitel Doküman Analizi

Cilt: 9 Sayı: 2 28 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

BBC’nin Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ve Anadolu Ajansı’nın Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’nin Nitel Doküman Analizi

Öz

Bu çalışmada, dijital dönüşümün medya sektörüne yansımaları British Broadcasting Corporation’ın (BBC) ‘Sorumlu Yapay Zekâ Politikası’ ile Anadolu Ajansı’nın (AA) ‘Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’ üzerinden incelenmektedir. Nitel doküman analizi yöntemiyle incelenen metinler, her iki kurumun da yapay zekâ (YZ) teknolojilerini insan odaklı bir yaklaşımla ele aldığını ortaya koymaktadır. Kuruluşlar, otonom sistemleri editoryal muhakemenin yerini alan bir unsur değil, insan yeteneklerini destekleyen bir araç olarak konumlandırmaktadır. Buna karşın ilkelerin uygulanmasında yapısal farklılıklar mevcuttur. BBC, denetimi dikey bir idari hiyerarşi ve yöneticilerin katı sorumlulukları üzerinden kurgularken; AA, kontrol yetkisini gazetecilerin editoryal inisiyatifine bırakan esnek bir model benimsemektedir. Şeffaflık ilkelerinde BBC kurum içi süreçlere ağırlık verirken, AA okuyucuya yönelik anlık görsel bilgilendirmeleri zorunlu kılmaktadır. BBC’nin dikey yapısı onay süreçlerinde bürokratik hantallığa yol açabilecek bir unsur olarak öne çıkarken; AA’nın esnek modeli, idari netlik ve yaptırım gücü bakımından ilkelerin kurumsal bir tavsiye niteliğinde kalmasına neden olabilmektedir. İlgili çalışma, YZ politikalarının uygulanmasında dikey denetim yapıları ile editoryal esneklik arasındaki farkları ve bu durumun kurumsal süreçlere yansımalarını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adır, E. K. (2023). *Robotların yol açtığı zararlardan doğan hukuki sorumluluk*. Yetkin Yayınları.
  2. Anadolu Ajansı. (2024). *Medyada yapay zekâ etik kullanım rehberi*. Haber Akademisi. https://www.aa.com.tr/tr/haberakademisi/haberler/medyada-yapay-zeka-etik-kullanim-rehberi/533264
  3. Ananny, M. ve Crawford, K. (2018). Seeing without knowing: Limitations of the transparency ideal and its application to algorithmic accountability. *New Media & Society, 20*(3), 973–989. https://doi.org/10.1177/1461444816676645
  4. Araujo, T., Helberger, N., Kruikemeier, S. ve de Vreese, C. H. (2020). In AI we trust? Perceptions of automated decision-making by AI vs. humans. *AI & Society, 35*(3), 611–623. https://doi.org/10.1007/s00146-019-00931-w
  5. Beckett, C. & Yaseen, M. (2023). *Generating change: A global survey of what news organisations are doing with AI*. POLIS, London School of Economics and Political Science.
  6. Blumler, J. G. (Ed.). (1992). *Television and the public interest: Vulnerable values in West European broadcasting*. Sage Publications.
  7. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. *Qualitative Research Journal, 9*(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  8. British Broadcasting Corporation. (2023). *Responsible AI policy*. BBC Editorial Guidelines. https://www.bbc.co.uk/editorialguidelines/guidance/responsible-ai-policy

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Radyo-Televizyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

7 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

14 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Altay, R. (2026). BBC’nin Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ve Anadolu Ajansı’nın Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’nin Nitel Doküman Analizi. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, 9(2), 383-406. https://doi.org/10.33464/mediaj.2013402
AMA
1.Altay R. BBC’nin Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ve Anadolu Ajansı’nın Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’nin Nitel Doküman Analizi. MEDIAJ. 2026;9(2):383-406. doi:10.33464/mediaj.2013402
Chicago
Altay, Recep. 2026. “BBC’nin Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ve Anadolu Ajansı’nın Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’nin Nitel Doküman Analizi”. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi 9 (2): 383-406. https://doi.org/10.33464/mediaj.2013402.
EndNote
Altay R (01 Ekim 2026) BBC’nin Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ve Anadolu Ajansı’nın Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’nin Nitel Doküman Analizi. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi 9 2 383–406.
IEEE
[1]R. Altay, “BBC’nin Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ve Anadolu Ajansı’nın Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’nin Nitel Doküman Analizi”, MEDIAJ, c. 9, sy 2, ss. 383–406, Eki. 2026, doi: 10.33464/mediaj.2013402.
ISNAD
Altay, Recep. “BBC’nin Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ve Anadolu Ajansı’nın Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’nin Nitel Doküman Analizi”. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi 9/2 (01 Ekim 2026): 383-406. https://doi.org/10.33464/mediaj.2013402.
JAMA
1.Altay R. BBC’nin Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ve Anadolu Ajansı’nın Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’nin Nitel Doküman Analizi. MEDIAJ. 2026;9:383–406.
MLA
Altay, Recep. “BBC’nin Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ve Anadolu Ajansı’nın Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’nin Nitel Doküman Analizi”. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, c. 9, sy 2, Ekim 2026, ss. 383-06, doi:10.33464/mediaj.2013402.
Vancouver
1.Recep Altay. BBC’nin Sorumlu Yapay Zekâ Politikası ve Anadolu Ajansı’nın Medyada Yapay Zekâ Etik Kullanım Rehberi’nin Nitel Doküman Analizi. MEDIAJ. 01 Ekim 2026;9(2):383-406. doi:10.33464/mediaj.2013402